ROMA.

OMA Domina & Regina vrbium, totiusque mundi caput, quem fere vni*uerfum fortifsimorum virorii rebus praedantifsime gedis, fuo imperio fube-gerat.De primiseius conditoribus tarn multa? 6c varix fententiae,quäm diuerfiferiptores inueniunt ur.Sunt.qui exiftimant Euandrum ex Arcadia fugientemea occupafleloca, vbi nunc Roma confpicicur, ibidemqueoppidulum inuc-nilTe aliquod,Valentinianadi£tum,quod abipfoamplificacum,Rom^nomendeinde fitconfecutum. Alij tradunt,Remum öc Romulum Aenex fiiios vrbisiuiusconditoresfui(Te,quos tarnen alij Aeneae nepotesexfilia dicunt. Verum Dionyfius Halicar-nafleusante Troianorum & Aenexin Italiamaduentum Romam extitiffe ,exantiquo feriptoreAntiocho Syracufano docens, haec eius verba recenfet. Pofteaquam Italus confenuiflet,Morgesproilloregnauit.ad quem virquidam nomine Syculus Roma profugus venic. Hacoracione fatisindicauit, Romamaliam cxcidioTroiano fuperiorem exciciiTc. Communiorfereomnium fenten-tiäed,Romam a Romulodici.Quippecum is Romam viribus6crobore iuuenum affatimäle mu«nitam cerneret,haud minoris momenti fore ratus,fi eandem confilij ope fulci(Tet,ex veneranda: Fe-nedtutis ciuibus,qui tunc aderant, centum elegerit,qucs ob honorem,Patres,ob .rtatem Senatoresappellauit,portas defignauerit.tribus diui(erit,praefidiarios conuocauerit,tribunos celerum crearit,& nouamdenique Reipub.formam inftituerit. IcavtRomulusindytaehuius vrbis augudifsimumfoelicifsmumqueprincipiumcollocade videatur * Quae temporum deinde fucceflu, tot Senatoreseximios,totclari(simos fortifsimosque Duces, tot egregios Imperarorcs vniuerll propemodum Or-bis domitores tulit.vt iure,Mundi caput, öc aCicerone orarione pro Syila, Arx regum 6c nationumexterarum,lumen gentium,öc Imperij domicilium licappellata. Eius ambitum Pliniusextraditio-nc Augudi feribit miliapaflus viginti.Flauius Vopifcus Aurelium ]mperatorem ambitum vrbis adtrigintamilia pafluum auxifle refert. Totadeinde eius area, ad tantam amplitudinem deuenic,vtin circuitu collegifle dicatur viginti milia palTuum.qu.r quinque Fere miliaria Germanica efficiunt.Regionibus Xllll.quondamdiuidebatur. Portas (iiburbiorum 6c vrbis in vniuerfum numeroXXIIII.fuide,refert Plinius. Liuiusautem ponit XXXVI l. Furres Imperio florentecircum vrbemerant DCCXXXIlII.Inquibuscüm ita res ferrec, praendiacollocabantur.NuncturresfoIumrtio-doCCCLXV. Porta: XX.fupcrfunt.Necqunenuncextant turresdtemque muri, veterum operumfundamentis infiftunt.neque materia eadem condant. Sed quia frequentifsimis Barbarorü ineur-lionibusvrbs plane vadataatque lubuerfa fuit, omnia mutata funt,acconuerfa,reparatorum protempore arbitrio. Septem Romacontinetmontes,rupes, fiuecolles,de quorum diuerfäappellatio-ne variasferiptorum referrefcntentias,nimis tadioFum aclongum Foret. MagnificentifsimasetiamtamDeöfum, nunc Chrifti 6c Sandtorum , fummorumquehominum xdes qu.vhis montibuscontinentur, abfque tardiofa verbofitate recenftri nequeunt, quemadmodum necreliqua vrbistempla,praedanti(sim£Sandtorum reliqui<e, pontes,arcus triumphales,therm*,theatra,antiquita-tis monumenta.De quibus peculiares variorum conlcripti libelli extant, Fertur de Condantio Im-peratore, quöd is Campum Martium,cum admiratione infpiciens,fepulchrum Atigudi Cadaris,totaereis, atque marmoreis fimulachris ornatum, Forum Romanum,Iouis Tarpeidelubra, ther-mas, porticus in prouinciae modum audtas, amphitheatrum, Patitheon miraaltitudine fpaciodsmolibusFormattim, templum pacis,Pompei theatrUm, circum maximumjtotarcustriumphales,tot aquaedudtus,tot datuas per vrbem ad ornatüm pofitas,obftupuide,ac tandem dixifTe: Naturaomnes vires in vnam vrbem effudifle . Etenim infignesfuperbifsimorum ardificiorum ruinar,prif-cam vrbis magnificentiam,non obfeure demondrant. T yberis fluuiuSja Septentrione vrbemingre-ditur,6c ex lateremeridionali, Hodiam verfus,eFBuit. Sed quid plura de tanta, tamque magnificavrbccommemoremr In qua legitimus öc Ordinarius D.Petri fuccedor, Maximus Ecclefia: Catho-licac Pontifex,refidet, venerandae S.Apodolorum, 6c Martyrumccrnunturreliquiae, vbi ius Chri-dianoorbi praeferibitur. In quadeniquefuauifsimac Mufa;,vniuerfani Graciam deFerentcs,fedemacdomicilium inucnerunt. Vt Verilsime Cicero libo.de natura Deorum tradat:Quemadmo-dum nihil in vniuerfa rerum narura mundo, fic in terris nihil Roma melius, nihil pra:-dantiusinueniri. Amplifsima etiam viuerfitate interquani plurimaorna-menta,vrbs Romana nicer^Jc qua D.Iacobus Middendorpius,in fuo de vniuerfitatibus libro,copiose dilTeric.

45