AVGVSTA.
Vperior Sueuia, olim etiam Rheda didtä,amplifsimas ciiiitatcShabet. Earum nobilifsimaefunt, Augüfta Vindelica,& Conftan-tia,quarum vna Noricum,altera autem Gallös,leu Heluetios ad-Ipedtat. Illavero Imperij Romani,vthodiecultu &diuitijscla-rifsimum, itaoriginequoque vetuftifsimum municipiumexi-ftit. Quannterpifculentilsimorum fluminuro Vindac& Lcchiconfluentiam fita,ex vetuftifsima Sueuorum gente,qu*ä Iaphecdelcendifle, & hanc primüm inhabitafTe prouinciam fertur, originem fumpfifle, conftanti annalium teftimonioperhibetur. Politiam quam optime conftitutam habet,de qua Achilles Gaflarus Medicus,huncinmodum: Ciuitasnofl:ra,celeberrima ha-bet omnis generis Panoplia, pnecipue aeneorum tormentorurn, qu# bombardas vocamus, aliquot dornos elegantifsima copiarefertilsimas, fimul&publicas aliorumartificum ,tumtabernas,tum ofhcinasoperofifsimas, quibusnon tarn toti orbivfi-tatifsima, quam mercatorum fuorum nummofilsimis monopolijsnotifsima, pau-cis retro annis euafit. Adhxc, pauperum curam vnice gerit: Extant etiam praeter Xe-nodochia,acgrorumac orphanorumhofpitalia, ipecialcsadhucxdes, quibüs gfatisvel peite infedti, fuo fouentur tempore, vel Gallicahiclaborante, curantur, velde-nique leprofi feorfim adferuantur. Denique, ingenti eleemofyna, tum reliquos in-opes pafsim liberalifsime leuat, tum ftudiofbs pueros, non parum multos, ex his do-mi humanioribus literis emancipat, forisque ftipendijs non pcenitendis alit. Qujnvel foli Fuggari penurialaborantibus, Ted frugi munic/pibus, Anno i 519. lupra cen-tum habitationeSjtamquam iuftam ciuitatulam,dc fuo,apud Iacobinum fuburbiumfundarunt. lamqua asquitate, dementia &prouidentia Magiftratus, quam politicehicpolleat, quäue prolperitate, induftria, humanitate, & virtute reliquiciues intcriefe,autcumalijs,tumin negotijs,velapud Antipodes,ac vtrumque mundi polumgerundis, tum in educandorumliberorum honeftifsimaliberalitate, tum deniqueindomefticx lupelledtilis nitore,ad infolentiam vfque certent, nemofacile dixeritSuntenim plerunque homines (imprimis blande fcemelhe) forma pulchri, veftitufplendidi, vidtu voluptuarij, congrelTu & verbis ceremoniofi, adtionibus afluti, mo-ribus exotici, & opulentia Exquibus plebshodie (edula opere, & quaiftu
officio fifsima/ortefua contentaexiftit. Mercatores vero aliquot Sc Patricij, magnonumeronatalibus funtreftituti, multiBaronum nobilitate eminent, nonnulliet-iam Comitum pnerogatiuis gaudent, fed & integrum regnum, quidam apud Indospofsident,adeö, vtin vniueriüm S. P. Q^Aufpurgenfis inftar Alabands fortunatif-fimi (vt Prouerbio habetur)cenferi plane debeant, pofsintque. Qiubus redditibusveröaurique&argentidiuitijs,aerariumciuitatis locupletatumfit, velinde conijciecargutus Ledtor, quöd Senatus,exceptis annuis fabricarum (vtfic loquar) publicarumcondudti famulicij,certorumofficiorum,adeoque belli maximi,infinitis impenfis,profolaobtinendapace, fupra trecenta milliaaureorum Rhenenfium,citra pnuatasciuium contributiones,proximisexpofuerit, promptapecunia,Comitijs. Vt autem,tanquam condito luftro,etiam ciuium capita,curiofius aliquis,ceu per tranlen-nam obiter queat xftimare 3c colligere,fciendum pro certo,quod anno 15 49.millc leptingenti, 3c quinque infantes, Baptifmo adhibiti > ac commu-nibus Gcemiterijs, mille ducenta viginti leptem humana cada-uera, nulla Epidemia graflante, iepultaAufpurgifuerint.