TYGVRVM-

YGVRVM proximis aliquot feculis Thuregum didum,vulgo Zurch, Helnetix vetuftifima eft vrbs, fitain amceno loco ad exitum lacus magni,qui hic definit,excluditque amnem Lindmagum valgo Limmat di-dum, quem haud procul a Glarona recipit, & diuiditvrbem in duas ciuitates, maiorem & minoren), quatarnen tribus coniunguntur amcenis pontibus,in quibus frequentes ciuiurn fiunt deambulationes. Solutnper circuitum ciuitatis eft valde fcecundum feraxque vini,& frumeti plurimi. Frumentarium habet forumamplifsimum,in quo ingens frumeti copia hebdomadatim diuenditur. Incredibilem pifcium copiam La-cus Tygurinus huic vrbi fuppeditat.

V R S I N A.

VR S IN A ciuitas,vi lgo Berna Heluetix,fi annos numeres non admodum vetus eft,fi fttum & cultum, fi mores & ciuilitatem,fi leges & inftituta,fi potentiam ac virtutem cognofcas,nulli vrbium cedit. Eam fiartholdus dax Zeringenfis conftruxit, & abvrfo in vcnatione capto denominauit. Huius ciuitatis fitus eftin peninfula,quä facit Arola amnis nauigabilis,folum habet omn.iirerum,prxterquam vini,ferax . Tres item plateas ab Oriente in Occidentem decenti ordine perpetuas.dc quia hxc vtbs ab vrfo nomen accepit, folet perpetuo aliquot vrfos nutrire.

LVCERNA.

LVCE R N A ratione monafterij informam oppidi paulatim excreuit, nomenque quorundam opinione obtinuit ämagnaturri in exitu lacus,ex qua olim nodurni ignes nauigantibus prxluxerunt.Ciuitas eft latis anicena & elegans, cömune empo-rium Suetenfium Vranorum Sc Tranfiluanorum. In ipfa Lucerna Vriula fluuius manat ex lacu, haud fecus,qüäm Conftantix Rhe-nus ex lacuPodamico. y R $ E L L A

"\TRSELLA quartum in fyluanorum foedere obtinet locum, fitu & natura loci oppidum muniti fsimu. Habet enim d meridieV Gothardi montem,ab ortu Crifpaltum, ab occafu frigidifsimam illum,& afcenfu difficilem, Furcam,hoc eftpiiontem bicor-num,ä feptentrione lacum Lucerinum refpicit. Celebri Heluetix fluuio Vrfa,vulgo Rufs, alluitur.

S V I C I A.

SV ITIA oppidum vniuerfx Heluetix nomen communicat, nam ab i/s primum xdificatuin eft, qui nouis quxrendis fcdibusex Suecix regno, huc profugerant. Ex tribus pagis eft vnus,qui contra nobilium infolentiam foedere coniun ii fuerunt, ro-buftos belloque potentes homines edit, qui frequenter hoftibus incufferunt terrorein. Ex ijs rebus qua terra compafcua exfefundit, fere omnes vitam fuftentant.

SYLVANIA.

SY L V A N IA liberar conditionis pagus,mutuo focietatis foedere Suicix & Vran ix iundus,Anno falutis M. CCC. XV. Natu-rali Alpium vallo circnmfeptus,pafcua habet amoena,pecoribus alendis perquam idonei.vn ie magnas opes Syluanias inco'.xpercipiunt.F.Nicolaus fummx pietatis ercmi cultor hic vixit,cuius vitä Ioanncs Stumpfius,Henricus V Vcefte,^ aiij defcriplerüt.

T V G I V M.

TV GIV M vulgo Z V G ciuitas eiufdemque nominis regio verfus feptentrione, Suitiam vicinitate attingens. l.acui adiaceccuiaciuitate nomen Lacus Tuginus, qui ad Meridiem verfus Artenfe oppidum extenditur ,vnde Miconio lacus Artenfis di-citur,bellicofos producit,quos Glareanus ob fingularem animi conftantiam Camillos nominal. Agrum compafcuum,vini, fru-mentique feraccm habet,Eius cultores Tugini,Straboni vero lib.y.Toygeni dicuntur,qui cum Tygurinis & Cimbrisinito foedereRomanis fe oppofuere. Pluurchus in vita Marij,& Eutropius üb. 5.

GLARONA.

VAllis ifta atque regio Latine GLARONA vulgo Glaris dicitur.Eius regionis caput Glarona altifsimis cingitur montibus,Vranorum montana,ab occafu autem Suicerorum montes attingit. A Septentrione olim claufa fuit muro extenfo per tranf-uerfum vallis i monte ad montem. Confoederauit fe reüquis Heluetijs anno Chrifti M. CG. L FI. Viuunt incolx lade, cafeo.bu«tyro & carnibus, pifees lacns,aues & carnes ferinas, fyluoii montes fubminiilrant. Natus hic eit Henricus Glareanus LaureatusPoeta & Mathematicus infignis.

BASILEA.

BA SIL E A vrbs inclyta,ex Auguftse cineribus inftar Phcenicis orta,vtramque Rheni compledens ripam .maiore Bafilea in Üt-tore Galüco,minore vero in Germanico fita. Maior valle.n orcupat a Meridie verfus Septentrione inter duos colles ad Rhe-num definentes extenfam, fluuioloque Byrfeca irrigatam,minor vero fundum habet planum, liberrimo recreatur Bafilea aere,fo-lumfcecundum,featurigines multorum fontium,concurfus multorii amnium Rheni,B/rfx5c Vvriefe. Pia II.inftitutore celebremhabet vniuerfitatem. Accurate hanc vrbem deferipfit Ioannes Stumpfius.

FRIBVRGVM.

dinis. Prxtorium fitum eft in prxcipite rupe,vbi olim arx fuit a qua temporum fucceflu creuit ciuitas ipfa fupra & infra. Oppofitimontes fuftentant mcenia,tametfi in orientaü monte nullxfere domus prxter munitiones exiftant.Quocunque pergisin c.uitate,eft tibi vel afeendendum vel defeendendum. Profert terra omnia necelfaria prxter vinum.

SOLVTVRVM.

CiuitasSoluthurenfisvnaexprxclaris&vetuftiffimisHeluetixciuitatibusadArola-nfiuuium auriferum fita,quapaulöpoftTreuerim conftrudam exiftimant. Antonino in Itinerario Soluthurum vocatur,qui vero eam fenbunt Soluturum,putant eamfic didam ab antiqua turri,qua: adhuc in raedio ciuitatis videtur, vt fit idem quod fuUs turris, fita eft in agro piano 5c fatis culto,nifi quod xgre fert vites. Reliqua omnia abunde fert tellus.

SCHAPHVSIA.

SCHAPHVSIA, vulgo Schafhufen, Miconio Probatopolis, Platinx Schaphufä,Glareano & alijs, Arietis vrbs dicitur. QuodStumpfius omnino improbans Schaphufam a Schafa denominari aflerit,hic enim nauium ftatio erat,quod nullx omnino vlcraSchaphufam,ob atrocem lpumantemq; cataradam feptuaginta quinq; pedes altam defeendere poterant. Oppidum eft ad dexti uRheni latus elegantifsimü, tertio Rheni ponte Heluetiorii teirx coniungitur,rebus omnibus necelfarij s,& Ii mpidifsimis abundatfontibus.Amplifsimü Benedidinorum ccenobium,Anno Domini M. LI I.fundatum,huius oppidi magnificentix occafionem de-difie dieitur.

APPENZELLA.

APPEN ZELLA, quafiAbbatumcella, habuerunt enim hic Benedidinx focietatis Abbates arcem, Clanx nominatam,tutifsimum quouis tempore refugium, quorum audoritas paulatim adauda.non huic tantum pago,fed vniuerfo territorioappellationcm dedit,quod Marti atque Bellonx confecratos homines producit, eamque ob caufam ad Helueticuin feedus,Anno falutis M. D ♦ X111. admifsi, Decimumtertium in ordine locum 0btine.1t.

31