VVITTENBERGA-

jVITTENBERGA Oppidum, temporibus noftrisdomicilium DucumSaxonia! luperioris,a Witikindo I.Saxonum Chriftiano Principe, vtquidamputät,VVittenberga nuncupatu. In quo Dux Fredricus Eledor, Ernelli Ele-■ dtoris filius,inftituit anno Domini l^oi.vniuerfalc ftudiü ex Lipfenfi & Tubingcnfi vniuerlitate. Quam academiam alter Fridericusita ornauit,vt ex frigida,teile Eralmocelebriseuaderet: Petrus Moiellanus,Fridericus,inquit,VVitten-jbergam fuam,cmnigcnarum artium, maxime trium linguarü ProfelToribusfic mftituit, fic adornauit, vt optime conltituti Gymnafij exemplar hincpetere poßis. In quo Fle-ningus,0.dendorpius Iurilconlulti,lcriptis apud Germanos celcbres, floruerunt. Memorabile e(l,quod de purgatione per ferrum candens in hacciuitateaccidifle, Albertus Krantzius in fua V Van-daiia commemorat, iib. VIII. cap. XXX. Incendium xdium furtim procuratum, imponebatur inhoc oppidoinnocenti:ille fandteiuranseiusle culpa: ncnefic affinem, purgationemaffierebat vul-garem de ignito ferro, quam iuribus interdidam,aut ignorauere,aut contempferc,qui iudicio prat-crant laici. Ferrum ergo ignitum ilicdeportat itinere nö paruot tum manibus excutiens nihil talio-nis prxferebat.Euanuitfcrrü ex oculismirantiuomniü. Annus penetotus intercefierat, cum aliusiam ßlicibus via ftraturus in oppido publica,in arenaloci manu vertic,&inuento ferro adhucigneßcentc,dexteraadurit.Mirati qui aftitcrüt,rcm perfcrunt loci prcfc&o. Illi mox incidit (ufpicio lilumeile hcmine criminis reum,quodinnoxio imponebatur:moxiubet adquxflicneabripi,confiteturcrimen,&vltimo fupplicio,fra<Ris rota cruribus,interimirur: itadiuino iudicio eftprodicus noxius.

FRANCFORDIA ADODERAM.

FRANCF ORDIAIn Marchia Brandeburgenfi.fitu cxcellit.Ab ortu ctcnim interlabiturViadrus fluuius,hodie Odcradi6his,pifcium copia abundans: ab occafu verö,meridie5c borca,funt vineta innumera, colle&aque vinaper Viadrum in Pomcraniam, Daniam, Borulsiam,& vici-nas partesdiftrahuntur. DicereshicBacchum,Cererem,Naiades&Dryadashabitare. Defunt tan-tümmctalla&aromata.alioqui multarum rerum eil Cornucopta. Habet fatis foeni 5c lignorum.Tradunt annalcscorum,ciuitatem primüm fundatam&extru&am Anno Chrifti i ^.perGedi-num abHertzberchjCommilsicneloannisI. Marchionis Brandeburgenfis^tque ordinatam promcrcibusdcponcndis,quactcrra6cfluuio illucdcleruntur. Pleriqueciuesdefua negotiationc, prae-rcnimpifcium,vini,5cannon.r,quorummaxima ibi eil copia, folliciti lunt. Publicum in hac ciui*täte Gymnafium inftitutum fuit ab Illuftrifiimo Principe Eie&ore Ioachimo ex Lipfenli anno Domini 15 06. Ab Alexandro Vl.5cIulio II.5cMaximiliano I. Impcratorevarijspriuilegiisornatum.In quo iam inde ab initio,in omni artium 5cdilciplinarum atquelinguarum generepratftantilsimidolores fucrunt,quorum aliqui a Sebaft.Munftcro recenfcntur.

VVISM ARIA.

WI S M A R IA in Ducatu Megapolenfi clari nominis ciuitas, circa annum Chrifti CCC.XL.a?difica-taperhibetur, quemadmoduin hisverbis Albertus Kranrziusin Wandaliafua teftatur. Guncelinus,patri cognominus, Zvvcrlnenfem comitatum tenet poft patrem,quem ille ab Henrico Leone promeruit,hicergo filius,cüm Mckelnborg profui magnitudine oppidum cerneret immunitü,quod diftenfum in longum,nullis vallisac muris potuit firmari, vicinolocoad mare contiguum,vrbem coepit moliri,quam Wifmariam,incertum vnde du&o nomine, appellauit. Si Latini rem gefsilfent, fufpicarer Cifmariam vocitatam. Nunc,cum Saxoncs fundamentaiecerintjin obfeuro manet, vnde fit nomendeduäum. Wifmariam tarnen nomenefle Wandalf cum,exalijs meminimus. Potuit ergo vir in gente nobilis ibi habitans, loco relinquere nomen,vt ex Wifmaro Wifmaria,quomodoex Romulo Roma diccretur.&c.Anno falutis titfi.tota incendio perijt,ac tum multö,quam ante,magnificentius extrudta,lapideis ardibus condecoratur. Deplorandusin haevrbecafus,Medarte fabellas fuperans, accidit. Faber erat lignarius,qui per interualla miferabili phreneii vexareturicorreptusaliquädo furore,vbiftabatin lolitolaborelecurim prehendit,domum repetit,liberos duos per me-dium feeuit:tertiana cum fimili furia eilet confumpturus, mater iam pra?gnans cum eiulatu milero, virum äterg.) comprehendit. Ille vlnisfoemina? exculfus in cam vertitidfum,fternens vno impetu duos .Ita eruentusprodit in publicum,laboris focios.quo reliquit loco adit: Rogatus ab illis, quid ita eruentus videretur,hor-rore verbi coepit refipifcere,& in fereuerfus, recordatur, quid fecerit: domum ilico repetit, fparfos vidit par-uulos,& in medio matrcm,crudeliter confedtos. Territusfuofadio, cultrum proprio fuo defixitin pediorc.Quid hoc parricidio horrendius i Quid miferabilius poteft exeogitari <

ROSTOCHIVM.

ROSTO CHIVM vrbs maritima Saxoniam attingens,Aa^//3ot/p^/ov aPtolema?o,Duci Melburgcnlifubditur, populis acdiuitijs opulentifsima, primum arx fuit rufticorum cafellis fepta, tum circa an-num lalutis M.C.LXX. communiri coepit, &vallocingi atque in oppidi formvm confurgere. Fre-quenribus feditionum motibus,incendio,alijsq; calamitacibusadeö dcualhtum frequenter fuit,vt fuit fub eofydere fundatum Krantzius dicat, quod vix vnam Saturni reuolutionem,fine imnifefta purgatione tranfeat.Vniuerfitatem habet, Anno Domini 1419. Illuftrium Principum Mcgapolitanorum Ioannis & Alberti, & Sc-natusfquiftipendia Profcfforibus tribuit^ &vicini populi liberalitate inftitutam.

.. : 7