Ä N V E R P I A-
L E X A N DE R G RA EHE VS,virfummus.Po'eta, at^Orator infignis,omnibusfcientiarußlendoribus perpolitus,defuauißimx I xtrixfux origine fr nomine famiharib. ad nie Iltens Jjunc in modum,doElißime fcripfit.Neminepra.terit quam ornnia fint incerta,qux de prima,Anuerpix origine,qux de nomine traduntur, quanta inter plurimos de ea,verfitur contentio,crdifceptatio:cum alij,Atuacut autumentii,alij,a iactu manuü,Hantuuerpia dicivelmt,qud merarnejf e fabulam.nemo cß tarn rationis expers,qui no iudicet,alij alias conicEturas adferant .At ego potius,Patris meifenten-tix adßipulor,qui ab adieElu,AdteElam vocata maluit ,quod noßra lingua, reEhßimedicipoteß,Anuuerp. Ne/fc Adie-
__ Et am nuncupandam exißimo,qubdprioribus vetußioribus mcentbits ter adieEia ßnt mceniaßtafy, in eam,qua nunc eß,
fnagnitudine atque amplitudine excreuerit. qitod quidem,frin altjsplunbus Ciuitattbus,accrefcentibus Rebufpub.faEhtatü ejfe,videmus :Scd,cum longcylatecfj Scaldis,qui nullit co'ercebatur aggeribus,nullo ccrto cotinebatur alueo,per locapaludofi .vitginofa atq ; arundineta,libe-re exßaciaretur.effxhim effc,vt frcrebro xßu,frquotidtano acceffu,atfe receßu maris, crebristß alluuiontbus,paulatim ea editioraßerent ,vthinc nemo fortitam eßefit venßmile.Vtdemus entm quotidie, dum adtßctj alicuiwfundameta iaciuntur,q varießt dißinElus fundus: moxarenoßusgnox argiiloßus,mox casnoßus,mox concharu marinaru,varqsgeneribus conßtus. Sic etiam,vt exreccntiorib. quxdamperpetua me-moria digna, hic adferamus,noßris his oculis vidimus,cum xdis Pretoria Antuerp. fundameta in ea parte, qua ad Circturn vergit,vbi frpri-mus lapis,Henrico Berchemio,frNicoiao Rococcio Conß.Equ.Aur. iaElus eß,ponerentnr,qplurimospalos,cum annulis ferreisßde quibus olimUntres ,fcaphx,cymbx,aliaq J idgenus nauigia religart folent,immotos adhuc in imofundo,ßetißfe,ßed neq ; eiufmodi palos tantum,veru etia frpertus quofdam quos Cotbonxs vocant: ex illigneis trabibusfßucis, imx tumfluminis arena tmpaElis,viminibusq, contextis.ac virgultorufafcibusßatis adhuc recentibusfuper ingeßis-manufac7as,in maxime ccenofo fundo frßantes,vidimus. Quin fr r/oproeul inde,puteus lim-pidißima aquafcaturiens.vmca tantum cupa,plane adhuc integra,conflans,aßeribus conteElus,fundameto (quodtarnen erat altitudinis vi-ginti,frampkuspedtim)fubieElus,vifu mirabile,inuetus eß.Protndeßdum anno quadrageßmo tertioßoßx apudporta Kipdcrpiam duceretur,murotfi vrbs,tn ea parte, vallaretur,pifcium marinoru,quxdam tmmanta oßa,qux planefaxeam ßeciem, tantamj, referret tiuritiem,vt per-cußa,clarißimufonitum ederent,in fundo reperta fuißße,vidimus.Huc etiam acceditjum flumen Fartusfunt anni plus minus nonaginiajnea vrbis parte,qua Merana dicitur,foderetur,viam faxis ßratam,qux decliuisadput ei aquas duceret, inuentafuijje, certo probor u vir er umteßimonio,quife hoc vidißfe,mihißtpenumero afßrmarunt, nobisprobatu cß. Vt etia. non prxteream, non proeul ä ciuitate Anuuerpienß,adSeptentrione,altos quofdam arenarios tumulos,quales in Batauiajnaris limites coßitutos,videmus,hodierno adhuc die, longo traElu exßan-tes,conß>ici. Qua ex re,certißimts,*cfirmißimis argumetis,perß>icue coßat,vrbisfitum,vndiq-, fuiße humilem,paludo[um,vltginofum,eatß,vt ante diElum esl, ex quotidianis alluuiombus incremcntu,ab meremento aute,nomen aeeepißfe. guisporro ciuitate hancßculorü multordfacile principemforentißimoru hominufortißimoru virorum,optimoru ciutum multitudine redundantem,exteris ommbustotius orbis ter-rarum vrbibus,nomints celebritate,ac famx, magnifeentia,amplitudine,pompa,xdificioru fumptuoßßimoru flendore, excellere nefeit ? Et,qux tantum alias inter caput extulit vrbes,quantu lenta folent inter viburna cupreßi ? fluid de populoru omnium externoru, ac mercatoru,ex ommbus mundipartibus,cum varijs mercium,rerumif omnigenugeneribus,eo cateruatini conflucntiumaxima,crquotidianafiequentia,dicam?guis quxfo,maximopere,adßuporem vfque,non efl admiratus,rerum vniuerfaru, qux excogitari,aut deßderart queant,copta vber-rimam? vt,qux vndique ab omnibus omnia reeiperet, eademiUa, non tantum in vicina,fed & in quxcunque alia orbis, licet longo ,latcquedißita loca,velut eßnujargifime deprompta,refunderet. Hinc non immerito,dum anno quadrageßmo nono, InuiElißimus,ac ClemetißimusRex Philippus, maximis cum totiuspopuli acclamationibus,incomparabilibus impenfarü fumptibus,exciperetur Anuerpix, ea ciuitaspotißi-murn inter cxtera,elogio longo iußißimo,FO NT IS IRRIGA NT IS 6 M NIA, exornatafuit. Vt Interim taceam^quanta illiusfemperin Principesfuos extiteritfidcs,obfequium,hberalitas, beneuolentia: Quam alacri animo,tn rebus etiam deßeratis, quodammodo fortunasfuas,in remfui Principis expofuerit femperQuam incredtbili promptitudine,vbi vfus pofceret,argenti, atque auri vim incoparabilemßbel-lorum fcilicet neruos,vel minimo negotio,fr quaß momento deprompferit. Hinc Francifcum Galliarum Regem, eius nominis I. quod ad Mo-narchix faßigiumperuenire minuspojfet,tria tantum obstare, (xpenumero teßarifolitum intelleximus . Perpetuam mimirum, ac mirißcam,in Imp.Caroto vigilantiam: populifui^erga cum ßdem ßcElatißimam, (f.quod caputxrat ,Anuerptanx Ciuitatis Empor tum ^ totius orbis ce-Uberrimum,atque nobilifimum. HaEienus omni fcientiarum gloria prxHantißimus D.^Alexander Grapheus.
Rebus omnibus, & neeeßitati, & voluptatißehtqsf inferuientibus abundat Anuerpia,vtfumma in admirationem extraneos mercatores,tanta annonxabundanttarapiat. Hiß>anica,Gallica (f Rhenenßa vina, fumma hicinueniuntur copia. Pifcarium forum,marinißuuiatiles,&fale conditipifees,incredtbili multitudine complentdeo,vtfiprxter opinionemgratus,&amicus quißiam tibi hofies aducniat,Syba-rst tea eum menfa.quouis etiam temporepxciperepoßis. ^Mmplißimus huius vrbis Senitus, hocpotißimu nominefeelix ejßatque beatus,quixPhilofophi prxßantestf virt,opt 'tmaru artium difctplinis egregie culti,publica in eo admwutrent officia. Splendidißima fr plane regia ,tampriuatoru hominu,quampublica funt in hacvrbc,xdtficia. Inter pub. autem^prxtorix xdes,primu fe offerunt,qux ex marmareo viuo^feEloßjlapide ,ex regionibus longißime dißitisjomportatojantisfumptibus, tantoque artißtio. llfl.annorum tempore, conßruElx videntur,vt ma-teria operisformam,frforma materia ipfam fuperet. In tpfofere ciuitatis vrnbelico.area ampla,quadrata(Borfam vulgonuneupant)pandi•tur,vndique fepta columnis, quibus ambulacrumjeElo conclufum futtineturjam accuratefornicatum,vtnon teßudofed tabulatum,vi-deaturjn quopulchcrrima quxque videndi fenfum obleElantiajvenum exponuntur.Subter,negotiatores, negotioru traElandoru caufa,quo-Ii dienertts horis coniteniunt. T um etiam amplißimx in hac vrbefunt xdes.perpetuis.a magnißeis viris^admodum liberaliterßotatx redi-tibusßn quibuspueri,qui otiofi alioquiyviElum inplateis quxritantes,ad ornnem nequitiam enutriunturßs exercentur artibus.qux adnecef-farios hominum vfus, conducunt. ldetn inpuellarum inßitutione,magna quoque diligentia,obfieruatur.Habetur deinde augußißimu fanum }D.Virginifacrum,turri,cx candido marmore ^admirandx altitudinis,celeberrimum. In ea ciuitatis parte,qua Anuerpia,poßremum eß am-plificata, maximis Hanfeaticarü ciuitatum y fr huius Reipub fumptibus ,amplißima eß domus conßruEla,m quam Hanfx T eutonicx confasde-rati mercatores, ex quatuor,qux in f uropa habent,Emporijs id,quodquondam Brugis fuit,tranßulerunt. Domus ißa,feu verius palatium,decus fr ornament u, ciuitatis adxuElxjngenut fatentur, quotquot eam confiexerüt,mira fiquidem eius pulchritudo, omnium oculos in fe noimmento conuertit. Sita excellit, vtrinque enim euripis,admaximas recipiend.is naues, opportunis, clauditur, quxßuic domuiprymnxfioiunElx,merces percommode exinanire,fr in eam traqcere.poßunt. Splendidißima etiamß ruetura nitet. Menianxfiue ambulacra btna qua-dratis inntxa columnis.[patiofam intus aream cingunt.<fAeßiuas ccenationes,fr hypocaußa amplißtmaenusiißtmispicturis, fr tapetibusfeite admodum veßita/ontinet. Chartophßacia,fr cubicula fua priuata, mercatores exornando,decertant. T urrim quoque ex viuo,quadratoq, faxo,admtrabilt venußate ereElam, Hanfeatica hac domus ofientat,cum alata,fr verfatili,fummo in apice aquila,ventorum indtcc-a,qux quauts circumagitur aura.
J 7