BRVXELLA.

R V X E L L A .vrbs Brabantix celcberrima.nomenhaberedicitur.vt Claudius Champerius > libro de Vrbium oppidorumqueerigine.fle. Lodoicus Guiccardinus ex Iacobo Guifiorcfcrunt, abarce quadam.olimä fenonibus, ex Angliaad Galliam infeftandamprofcfhs, iftic, xiihcata.qux Burgongcncnfium.vcl Burgum Senenfium appcllata,paulatim contrariuspronunciando.propter cuphoniam.vd facili-tatem.vt fere fit.BruxcIlenfium nomen lulcepir.foni fimilitudinc vteunqueferuata. Gcmino.coqueampliffimo.murorum ambitu dndx[tlV ' * eft, adeö «V^magnitudineLouanio, quam ä Cxcia rcfpicir, patum ccdat. Nim extremum pomerium, quod anno millefimo trccentefi-y rnoc l u ' nc l u agefimoreptimoampliatumlcsitur, duccntis tantumpafiibus.Louanienfi minus eft. Situlocumoccupatamccniirimum,

,. . a S r ? bene culto, nemoribus aepratis vnaique circundata. Intus partim in colles leniter afturgit, partim fe in planitie pandit . Me-

diana Sena fluuiolus,intcrl,ibitur,quo,antc,quam nouus illcalueus cffofTus eflet.nauigia in Deliam defcendcbant.Antuerpiam peruentura . l'aucis veroab hinc annis ad coinmodiorem nauigationem, nouum nqux dudum fibiBruxellcnfcs feccre.quem vuleo, Die vacrt|vocant, fofla perpetua ab vrbe diu.turnis opcnbus.atque incrcdibili fumptu, per quinque rotamilliaria,redo fere tramitein Deliam vfque flumcn.pcrduöa. Huc naues ab vrbe foluentesin Deliam primö, moxin Schaldim dclapfx,Iiberodcindecurfü,fi velint.vaftum marepctunt.fumma cum ciuium.tum vicinorum commoditate. Qua.tuor is alueus cataraftas verfutilcs , quafi portas , habet, fuis lingulas locis commode difpofiras, quibus Sc taut um indies aqua: hauriunt retinentqur,quantumad quotidianam nauigationemfatiseft, 6c, neinproximum amnem totus eflundatur, facili nrgotio impediunt. l'rincipium foflirad vtbetnBrüx dien fem quadragenis duobuspcdibus.oftiumaqux.altitudine fupcrat.Opusprofccfto quouis Irnpcratore5c principe di gn um, non folum p topf er in.fuperabilem fere difficultatem, quod etiam prxtcr tarn longum operis perducendi fpatium montem obicöum penetrareeruendo oportuerit: fedetianxpropterimmenfos fumptu s.aliaquc varia impedimenta obiecfta,adco, vt vifum fuerit,vix fieri pofle, vt peificcrctur. ConftitifTc Bi uxcllcnfibus vltra oflin.genta florenorum millia,affirmant.Prxcipuuscius operisauflor acpromotor fuit.jD.Ioanncs Lockingcnij 5c Coekclbergx toparcha,vir cqueftri digni tä-te confpicuus. Sc Bruxcllenfis Djftator.tametfi antea,Margarita,Caroli V.Imperatoris auia.Bclgicam gubcinante.maiores ipfius idem exrogitarint. Ma-giftratus hic annuus eft.cxfeptem patritijs familij s.carum quepoftcritate, com muni ftirpe tarn mulicbri,quam virili paulatim permixta.dcligi folitus.Hxfeptem familix antiquitate illuftriorcs, vnde reliqux fucceiTu temporis dcfcenderunt,infigncsimmunitates habent,hifce nominibus vernaculis appclla-tx.Tserrocloloefs,Tserhuygs,Sleeux,Cauvvenbergs,Tsvverts,Ro jrcnbeecs.Stcenvveghc. Opificiorum in hae vtbegenera funt duo 6c quinquaginta,ianouem tribus.quasnationcs vulgö vocanr.diftributa. Prima rix ex his funt, armifabrorum 6c polymitariorum.Hi aulea 6c piduras textiles auro.argento,ferico,8c multipliciopere acu contextas.vniuerfx fercEuropx diuendunr. Uli adeo armorum vario gcncre fabricandoprxftant, vt Achyllis aut Hcrcuh«clypco cell tuspetito, nihil ccdant, non modo multifariam ex pol i endo, Ted ca etiam fubtilitatc ferrum chalybe tempcrando.vt thoracas,galeas .feutaque

mthcca

P _ „ :magnihcentiam,tumctiam propter

rcligiofiflime in hunc vfque diem afleruatur.hoftia lila faci ata, quam admirandum.feu miraculofum facramentum nuncupant.Rci ftupendxcuentum in.

ter perquifita, mox grauifupplicio viuos exuftos cfle.ln tantimiraculi perpetuam memoriam,VVinciflaum,eo tempore Brabantinorum ducem, annuaamburbalia.xuoduratura.inftituifle.Sunt tarnen quinegantannuam proetflionem lllam generalcm.quam nücadhucobferuari videmus (cas enim pro-ceffiones Latino amburbalium nomine indicamus)ä tanto tempore ?fuifte inftitu tarn: feda publica calamitate, qua fudor Anglicus, fubito hanc regio,nem forte obruerat,anno 1529. initium fumpfiffe,aiunt. Aedificiorum operumque cum publicorum.tum priuatorum.generatim Bruxcllx aquabiliscflvndique fymmetria.quain primis prxftat curia municipalis. Superba hic quoque videre eft variorum heroum , Belgarumque magnatum teöa, qui hucinterdum, velpriuatx rei.vc! public! muneris alieuius caufa,commeare folcnt.retumcjue domino prxfenti.vel fi abfit,eius vicario, prxfto effe. Ommumvero operum vniuerse longeque prxftantilfimum eft Prxtorium vel Palatium, ea magnificentia exxdificatum, vt, licet ad antiquum cxemplar vndiqueabfolutum non fit,Regix tarnen Maicftatis dignitatem fätis prxfefcrat,idonea Curialium fcdcs,6c peropportuno loco pofita.Huic hxtet ampliltimus circus,perpetuo muroclaufus.ad extrema vfque vrbismoeniaextenfus^uiomnidclitiarum genere Regibus,ptincipibufquc6c quauis nobilitatcdignarum,copioseabundat. Miftas hic faeimus varias 5c priuatorum ciuium 5c nobiliumegregiasdomos, inftruöilfimositem hortos,ijs,quafi villx quxdam.adiun.dos: vnde non folum,qux ad quotidianum vfum requirunturjfcd etiam quiequidad voluptatem comparari folct.abundantiflime fuppeditatur. Prxteri.mus etiam tot limpidiffimos fon tes,quibus hinc inde per platcas puriflima aqua,quibufuisad neccflitatem fubminiftrata, gra tum omnibus fpcdaculumprxbet.Clatet etiam Bruxclla vicecomitatus titu1o,xternaque fedes eft fummi totius Brabantixfcnatus.qucm Canccllariam vocant. Nomophilacia dicipoffet.Ea regalia habet,ius abolitionis 5c poteßatem nobilitandi.Huic vnus eft prxfeftus, oftodeeim confiliarij ordinarij tantum:nulliextraordinarij cüantea.vt Guiccardinus fcribit,eflent ex ordine confiliarij quatuordeeim, 5c extra ordinera tresFifci,aduocatus vnus, qui etiam perfe confiliarium agit.a-flor publicus vnus, duofcribx,multi ä fccrctis.ab Epiftolis alijque munufeularij. Principi,confiliariorum canccllarix numerum proarbitratu fuo.öc rcruneeeifitateaugere,liberum eft. vt patet iueundi regis introitus ca.V.öc lX.Quondam conftabat tantumexfeptem fenatoribus, quorum primus erat Cau-ccllarius.quem ex patrix lcgibus.nationeBrabantum effe oportet,legitimo matrimonio prognatum,autdignitateBaronero,vel per fe, vel per vxoris do-tcm,Baronix alieuius,in ipfaBrabantia fitx, trium ad minimum linguarum perituni, huic officio in primis necefläriarum.Latinx videheet, Gallicx,5eGermanicx. Cxtcrorum, quatuor quoque natione Brabantos effe conuenicbat,eosqueßarones,aut hxreditatc fua.aut per vxorem acquifita. Poftremosduos ex exteris fenatoribus fuis princeps,qui maxime videbantur idonei, Germanicx filtern lingux gnaros,adiungcbat, Cancellarius eft hoc tempore,clariffimus vir.D.Ioannes Scheiffius, equeftri dignitate illuftris, 5cDominus ab S. Aechtenrode.Ottenborg,Nethene,6cc. vtriufque Iuris Doöura, 5c lu-ftiti's incorrup tiftimaadminiftratiöc fpeftatiflimus.qui Antuerpix ex patricia Scheiffiorum familia ortus, iftic Senator aliquandiu.pöft etiam Confulfuir.Inde ab Imperatorc Carolo V.ad fccretum fuum confilium adfeitus, legatione eiufdem Impcratoris nomine apud Anglix Regem Eduardum,5c MariamReginam eius fororem.fumma cum laude fapientifllm^perfunftuseft.actandera ad faftigium omnium in Brabantia dignita tum, Canccllariatum vidcli.cct,(quippe qui femper ipfius Brabantix ducis perfonam reprxfentet)in quo nunc clucct, maximo gentis applaufu cucftus. Huc vniucrfx Brabantix ci.uitatcsappcl!ant,exccptoexiguo folum modo rraftu, quem Roman cnfem vocant. Hinc enim ad fbrum Gcnnapenfe prouocatur. Sic Lodoicus Guiccardi.nus.diligetiffimus catum rerum inquifitor, tradit.Verum intelligo,infcriora rribunalia.qux iurifdiefioni Gcnapenfi fubfunt.optioncrn habere, appellan.di quo vclint. Prxtcrea.dc fententijs in curia Gcnapenfi pronuntiatis,an ne etiam ad Canccllariam Brabantix liccat appellari, controuerfum ad huc cfle.

Oällfä m i II er ^ n "" °— —" - > • - 1 • t — *• TV i : • <? — t-«« Am Afxna ><I »»n Ii c KTntrnnKilirt*

Brabanticx c

intotoDuca „_ rr Fr ^

caufis.vt fupradiftum eft. Client um cauf^s Rcgius vicariusaut ipfemet prxfcns audit.aut vicaria vtitur opera, idquc cum fxpe alias, tum in primis dcci.maquinta quaquedic, videlicet.fabbathi.Suut 6c huius fori prxtcr Nomophilacix ftudiofos, confiliarios.aftorcfque, certi quidam homines ad hanc prx.eipue caufam dclccli. Qucmadmodum verb Bruxcllx, ita fingulis prouineijs fuum eftclientelarium controucrllarum forum aliquod fingularc,qub,dumres ita poftulant.clientclx minores concurrunt. Habebat infuperBruxclla Ecdefiafticam curiam (quoniam extra territorium Brabantinos citare fas noucft)in qua difeutiebantur controuerfix omnes eius Brabantix partis, qux Diocoefi CameracenfiJ partbat. Nam tota Brabantia hicnoncomparebat,quiapars eius,qux Leodienfem Epifcopum agnofcebat,Louanij,coramtribunali iftic ei conftituto,litigabat. Nunc fingulx diocoefes, nouis.paucis abhinc an-nisepifcopis crcatisadferiptx,fingulis epifcopis parent, vt Mcchlinia cum fuo territorio Archicpifcopo Mcchlinicnfi,Antucrpia,Bufcoducum,Namurcü,Antuerpicnfi.Bufcoducenfi 5c Namurcenfi epifcopis,5ccx.In his curijs de matrimonial]bus 6c teftamcntarijscaufis.dequc ccdcfiafticorum vitijs cogno-feitur. per multos etiam nunc annos Bruxcllx eft confilium Regis priuatum, item confilium ftatuum.Sc cx. de quibus huius loci non eft dicerc, quod iftahuic vrbi.vt perpetux fcdi.non fint alligata.In fumma.omnia in hac vrbe talia funt.vt prxtcr cxteiac, vere Regia dici 5c poffit 6c dcbcat. Sccundum prxro.gatiux dignitatis locumintor Brabanticas ciuitates obtinet.Doftos viros tulit.Aegidium Fabrum, Thomam Cantipatrum, Albtrti illius Magni audito-rem,Henricum 5c loannem canon icos.quos omnes Trithemius clogiocelcbrauit.Poftca viciniore nobisxtate.Nomophylacas duos Brabantix, Hicrony.lnum & Adolphum Vandernotos. In ter alios.qui hac noftra tempeftateeruditione 6c virtutcclarucre, funt Carolus Tilnacus.doduta 5c equeftribus in.fignibus honoratus.äfandiiorcconfilio Regis aflcdator.ac Regalis figni fidcliffimus cuftos.iam nouiflimc prxfesconfilij priuaticrcatus,IacobusThaiut,Goici hcrulus.vir vndequaqucnobilis,5c trium linguarum feientia prxftans.item huiusfrater.Hadrianus VVcmmclx dominus,qui iam confulatum fum.ma cum laude hicaliquoties gcffit.Prxtcrca, Andreasille VVcfalius,Regis Hifpaniarum Philippi.cius nominis fecundi.mcdicus, Phyficus 6c Cheiruigusexcel!etilUmus,6c in anatom ce omnium Europxorumfacileprincipis.id.quod ciusmonumenra.^ternum duratura.abunde fatis tcftätur.Porro, And realMafius,Duci Cliuenfium a confilijs, vir non tan tum Latine 5c Grxce doftilfimus, fed etiam in Hebraica ita vcrfatiftimus, vt ipfis ludxis admirationi fit.De his fidem faciunt quxrccentetiamab ipfoinlucemeditafunt.Hicquoquc nobiliilimo partu edita eft hciois illa egregia Maria,Caroli V.Cxfaris Ger-mana foror.olim Lodoico Hungarorum Legi nupta.quo abs Turcisprofligato atque in fuga amifro,quinquennio pbft ad iiatrcm rcuerfa, Belgicx guber.aatnxconftituca eft.