302
Oter. 8c Bonden, de Pafcuis.
ramento expenfarum, five expenfarum beneficiorenunciarent, jure communi infpedto, ceflaretpenitus excuflio, per Velafquez de Avendan. deceufibtts Hifpan. cap. 94. num. 7. relatum a Capon.d. difcept. 122. n. 13. tom. 2.
296 Quamvis non eilet mirum, fi affirmaretur ne-que fpecialiter cum hoc temperamento expenfa-rum huic auxilio polTe renunciari, cum illudnon leges, aut aliqua» fpeciales fandliones intro-duxerint, fed ipfa aquitas naturalis, ita cum Me-rend. d.comr. 1. n. 17. edocet Capon. d. difept.12 i. an. 19. 21.
297 Similiter , quando difficile eft adverfus tertiumexperiri, expenfarum non fuffragatur oblatio, Con-tard. in repetit. I. diffamari cap. num. 129. inampliat. 21 .C.de ingen. & manum. 6c lic intelligen-dus eft Ciarlin. d. c. 95. nu. 23. qui Contard. in-hceret, & Säbel, d. refol. 91. num. 18. Urceol. in2. append. ad d. cap. 22. n. 4. qui Ciarlino nituntur.
298 Et, ea oblatione non interveniente, fatis eft, quodbona excutienda non fintpenes principalem debito-rem , aut ejus ha'redes, fed penes tertium , ut ex-cuffionis exceptio prorfus elifa remaneat, ut,Cceteris omiffs , faspius firmavit Rota , potiftimum
Taliter, ut nec etiam creditor adftringi queatad faciendam excuftionem, quamvis locus eilet vi-cinus, vel fub eodem Principe, vel Praffide, nifilocus eilet vicinus,vel bona fub eodem Principe,vel Pradide, jundtimque nulla fubcffet excuffionisdifficultas, Ciarlin. d. contr. 9p. n. 14. Pigant. d.
Rubr. 14> eo nu. 28. ubi, quod fecundum praedi-dtam diftindlionem ita vidit judicatum, Zaul. d.Rubr. 33. n. 37. ©" 38.
In hoc autem reinittitur arbitrio Judicis con- ->iqfiderare mcommoditatem, & difticultatem ä naturalocorum, perfonarum, Sc rerum, & ab aliis,qusepoflunt ejus animum movere, Ciarlin. d. contr. 95.n. 1 3. & ubi etiam quod Judex debet potius incli- 511nare,ne extra territorium fiat excuflio, imo rarofolent Judices hoc admittere, 8c fi bona extra terri-torium exiftentia eflent aliquo modo impli'cita, 8cintricata, & paterentur litigium, penitus Judexdeberet excuflionem illorum negare Hb. 1. Zaul.ad 312Stat. Favent. lib. 3. d. Rubr. 3 3. fub eo n. 37. tom. 1.
Et quod creditor nequaquam exqutere adflridfus ^ t ^fit qusecumque alia bona extra territorium exiften-tia, etiam in loco vicino, vel fub eodem Principe,fed redto tramite polfit fidejullbrem, vel tertium
cor. Celfo dec. 212. n. 8. pofl Oleum de ce[f. jur. pollellorem convenire vigore Stat. Cap. lib. 2. Ru-
dec. 33. )aum. 7. & in rec. dec. 666. num. 11. p. 4.to. 3. ac dec. 197- «-9- />18. to i. 3c optitne Urceol.in d. cap. 22. d. append. 2. num. 3. Secus verö ,
299 quando difcutiendus non eft tertius, fed idemmetprincipalis debitor, aut ejus hteredes ; quia tunc,etiamfi difficilis fit excuflio, oblatis expenfis, eaevitari non poteft, ut bene declarat utrumque ca-fum Capon. d. difcept. 122 .fub n. 11. circa med.tom. 2. 8c erui valet ex firmatis per Gabriel, tit.de fidejujf. d. concl. 1. numero 43. Alantic. de
300 tacit. lib. 16. d. tit. 17. num. 43. tom. 2. Quodrefpedtu ceflionarii nullam admittit ambiguitatem,
br. 12. & Stat. Ferr. d. lib. 2. ea Rubr. 14. doeetidem Ciarlin. d. contr. 93. n. 17. & Stat. Ferr. priusfirmavit Amat. d. dec. 34. ».9. Et ita in caufa DD.fratrum de Pijanis de Ferra Ficaroli dißrißus Fer-rar. cum D. Nogaria fidejuffore fitit decifum, atri-ter difcujfo articulo, dittos de Fifanis haud teneriexcutere bona debitoris principalis exißentia in di-tione Alant nana, quamvis poftta fint in Villa Qua-trelli, immediate ( dempto Fado ) cum ditla TerraFicaroli confini.
Denique, quando fupra didla expenfarum re- 3 14cipitur oblatio, debet de jure communi eas offe-
cum ipfum teneri ablolute excutere debitorem rens, leu excuflionem prtedidlam petens expenfas
effektive deponere, vel aliquid ad computum ipfa-rum, cum proteflatione 6c oblatione fupplendi,8c fubminiftrandi refiduum , Gallerat. de renunc.cent. 1. renunc. 74. n. 12. Caroc. de excuff. p. 2. d.q.2. fub n. 39. verf. Et dat pradicandi modum, ffn 41. Urceol. in d. 2. append. ad d. cap. 22. n. 6.
celTum, etiamfi difficilis fit exadtionis, firmatumlit fupra n. 187.
301 Certo certius eft, quod hujufrr.odi oblatio ex-penfarum non prodeft, ubicumque liquido appa-
302 ret, quod excuflio eft inanis, 6c non profutura,aut fufpicari poteft, quod id petatur malitiose ad
303 protrahendum judicium, ut, fi bona excutienda Romaguer. ad Conciol. ad. Stat: Eugub. lib. 2. d.extra territorium exiftant; fic per originalem do- Ruhr. 3 1. n. 34. 6c Omnes fupponunt
304 «Sirinam Rota Ferrar. apud Amat. dec. 34. per tot.in terminis etiam Statuti Noßri l. 2. d. Ruhr. 14. lo-quentis, unus poft alium tradiderunt Ciarlin.d.cont.
93. n. 23. Urceol. in d. 2. append. in d. cap. 22.n. 4. Säbel, d. refol. 91. \fub num. 17. Pigant. adeand. Rubr. 14. num. 28. eoque citato , Zaul. ad
Cafum autem propofitum reallumendo dicebam 313ulterius nos verfari in terminis proprio, 6c for-malis excuffionis, quia tradlabatur de exculfioneconventionaü, quae eft omnibus fortior, Jafon. in
1. decem n. I. ff. de verb. oblig. Caroc. de excuff. p.
2. q. 33. fub n. 4. verf. Quarta eß conventlonalis,
Stat. Favent. d. lib. 3. ead. Rührte. 33. nu. 37. & Calvin, de tequit. d. cap. 183. ä n. 43. O feqq. lib. 2.Jeq. tom. 1. Et de qua, ut dicatur fufficienter conftare, rigo- 316
«03 Equidem bonorum extra territorium jus dicen- rose ad illam eft deveniendum per Judicem , nectis exiftentium opponi nequaquam valet excuflio- alio modo, quam (ut fuperius didtum eft) per dili-nis exceptio per tex. in 1. in Auth. de fidejujf. gentias recenlitas ea probari poteft : ita quod re~latiflime Marcabrun. ad Anguil. conf. 82. n. 103. quiratur demonftratio, qua; neceffariö excludat
306 & f er * P er tc >t- Hb. I. Quefad. contr. 23. num. 79ubi limitat, nifi hujufmodi excuflio padlo extitif-fet fuppofita , Ciarlin. d. contr. 93. numero 14.ubi dat plures, Pigant. ad d. Rub. 14. n. 28. ubi,quod id maxime obtinet, quando etiam reus eft
poflibilitatem exiftentia aliorum bonorum debito-ris celfi, ut firmat Rota poft Alerlin. de pign. d. dec.66. n. 9. & 17. ac per tot. ubi fex removet conje-dluras, quibus probatur excuflio legitima, aliascor. Roxas d. dec. 212. & in rec. d. dec. 202. p. 9. 6"
^07 abfens ä loco judicii, Urceol. in d. 2. append. ubi ea citata, Alel. alleg. 100. n. 13. lib. 2. Palma Ne-
fuprÄy Zacch. de Salar. d. q. 108. n. 22. & feqq. ~ 1 "" " ' ~ 1 r
•3 0 g ubi, quod falarium fequeftrari, 8c executari valet,quando bona debitoris in alieno territorio, 6c do-minio exiftunt, habita lemper ratione quod tantapars mercedis relinquatur, quanta fufficiens fit proalimentis ipfius debitoris, 8c aliis allatis, Zaul. adStat. Favent. lib.q.d. Rub. 33.«. 36. tom.i. Amat.d, dec. 34. per tot. Rota dec. 229. n.<j.p. 10. rec.
pos d. alleg. 44. an. 23.27. ubi quod femper requi-ritur rigorola excuflio, quando non nifi in fubfi- 31^diuin quis conveniri poteft, tom. 1. Pigant. ad Stat.Ferr. d. Rubr. 29 .fub n. 34 verf Quamvis ubi ri-gorofa, & ibid. D. meus Comes Bonden, de jure mu-nieip. §. Nota illud adverbium legitime.
Neque ex eo, quod attenta contrahentium 318conventione, realis excuflio facienda erat inträ
termi-
v