Er Jure PafcenctL Caput XL1X,

279

fente vero principali debitore folutionem fuis con-Ventis temporibus, inftitit D. Righinus adverfusfratres de Antonioiis; ipfi autem ad forniamNoflri Statuti lib. 2. Rtfbr. 14. depofuerunt ex-penfas, Sc petierunt , ptius fuis lumptibus, Scpericulo excutiendum eile principalem ad for-mam diäi Statuti, Sc nihilo minus D. Judexpronunciavit R. D. Antoniolum gravari, quoadfratrem vero laicuin pnus faciendam eile excuf-fionem.

Interpofita fubinde per R. Antoniolum ad Em.appellatione, objeci injuftitiam didti decreti;quia

fp . ,

folidum obligatus per publicum inftrumentum irjforma Camera:, Sc condemnatus fimpliciter valeafipetere, etiatn quando fuit decreta executio contraomnes correos in folidum obligatos, ouöd fiat ex-cuffio periculo fuo contra correos, ad quos pecüniadevenit, docet Boccac. de fociet. offic. n. 36. & <;j.poft ejus traä. de cenf. Ex quibus D.Auditcr d Tur-re, cui hujufce artieuli per Em. cornmijfa fuit cogni-tio, fuam in fcriptis ad favorem R. A tonioli tulitrelationem , ac fub die 3. Aprilis 1696. commijfafuit caufa appelbationis cum claufula , fi quid exe-quendum, ex aäis D. Bartoli. Et qu:a principalis

ex ejufdem Statuti difpofitione indubitatum eft,quod debitor ad concordiam Venit cum Regh'tno, hxc cau-fidejufior quantumvis in amplilfima forma, etiam fa deferta remanfit.

cum juramento, Sc obligatione camerali adftridius,femper gaudet excuffionis beneficio , ut optimedeclarat Nofter Pigant. ibid. an. 21. & feqq.acpertot. & eo, aliifque inhxrens D. meus Comes Bonden,d. colluä. 49. n. 93. ubi refert fic pluries vidiffejudicatum vol. 1.

280 Clericum autem uti pofle hujufmodi Statutatanquam privilegio, nullatenus elf ambigendumex notatis per DD. in cap. Ecclefix S. Marix deconfiit. Pigant. ad Stat. Ferr. Hb. 1. Ruhr. 3. w. 4. adidem D. meus Bonden, de jure municip. & alibi fie-pe in fuis operibus. plene Rota dec. 392. num. 20.& feqq. p. 18. tom. I. rec. & in aliis fxpiffime :adeo ut DD. mei Bondenus, ff Magnonus lummreintelledfus imbecillitatis elfe de hoc dubitare fue-rint arbitrati.

281 Fuit autem ex adverfo oppofitum , quod prx-fatum Statutum non prtejudicat Ecclefiis, vel Ec-clefiafticis bonis, Sc perfonis; quia ä Clero nonfuit approbatum ex eo forte, quod multa aufertbeneficia, qua; de jure communi Clericis fideju-bentibus competere poffunt, ex Pigant. ibid. n.31. & propterä nec etiam illo Clericus uti po-teft ex altera Statuti difpofuione Hb. 1. d. Ruhr. 3.

2 g 2 qua ftatutum eft Statuta, Sc beneficia ex StatutisFerr. non prodelfe Clericis, nifi fint ä Clero legiti-me approbata.

283 Facilis vero fuit refponlio, & fatis fuit animad-vertere hujufmodi Statutum lib. 1. Ruhr. 3. nul-lum , ac invalidum prorfus eile , tanquam contralibertatem Ecclefiafticam , de hocque non elTehabendam rationem, perinde ac fi conditumnon fuiffet, fuftinetque viriliter, Sc demonflrareevidenter rationibus, & Auäoritatibus, rejeäifquecontrariis in fua colluä. legal. 10. a num. 24. ad51. vol. 1. & repetiit remiffive in colluä. 1. n. 60.vol. 2. D. meus Comes Bonden, in traä. de juremunicip. ad Stat. Ferr. lib. I. obferv. <j.n. 1. ubiultra D. D. allatos eo in loco plurimi Alii apud Re-centiores, maxime Canoniftas, ac del Bene de irnmu-nit. Ecdef. cap. 8. dubit. 8. tom. i.vidend. Sc fuseipfe D. meus Bonden, idem tuetur, Sc exornat inead. obferv. 3. per tot.

384 Ulterius circumscripta Statutaria difpofitione l.2. d. Ruhr. 14. dicebam de injuftitia praSatum de-cretum ex iis, quse tradita fuprd nu. 274. cum dejure communi, falvari nullatenus poffint circaquod motivum , omnis difficultas reftridfa fuit adid, videlicet, an ibidem firmata obtineant, quan-do fidejulTor obligatus eft per publicum inftrumen-tum forma Camerali vallatum, Sc obtinere tutiffi-me firmavi ex edo&is de inftrumento guarentigia-to ä Portio concl. com. utr. jur. lib. 1. concl. 41. li-mit. 23. Capon. d. difcept. 122. num. 11. & 14.Gabriel, tit. de fidejujf. concl. I. num. 43. Felician.d- cenf. lib. 3. cap. 2. n. 12. ubi optime Aliifque

28 c relatis per Zacch. de oblig. camer. q. 32. ex n. 11.ff feqq. fignanter, quod fidejulTor, Sc correus in

Et quamvis refpeiftu fidejufloris fub hac forma 286Camerali obligati contrarium de jure communifentire videantur Zacch. de oblig. Camer. d. q.Ii. n. 13. verf.fed contrarium, ff D. meus Bon-den. d. colluä. 49. K.94.Ö'93. vol. 1. Neuter eorumtarnen exprelfis verbis, Sc prrecifim, etiam quandoofferuntur expenfas, id exprimunt, Sc Nemo ex■Authoritatibus ab ipfis allatis loquuntur de excuf-fione cum beneficio expenfarum, fed generaliter , 287quod ftante obligatione Camerali, vel guarenti-giata, omninö celfat exculfio, quod eft indubita-tum , Sc libenter conceditur addendo etiam Urceol. 288d. confult. 22. a num. 11. 23. ubi, quod hujufmo-di obligatio tribuit eleftionem creditori rei, adver-fus quem agat, rejetfta excuffionis neceffitate , Screcurrere poteft ad generalem hypothecam omiflafpeciali, nedum contra ipfum debitorem princi-palem , ejulque hamedes, fed etiam contra quof-cumque tertios bonorum generaliter obligatorumpoflelfores, & D. meo Bonden, ubi proxime collau-dato Zaul. ad Stat. Favent. lib. 2. ad Ruhr. 33.nu. ro . junäo n.6. ubi cum Ridolp. prax.p. I. c. 14.n. 348. Conciol.ad Stat. Eugub. lib. 2. cap. 19. n. 41.quod tunc incipi poteft ä captura perfons, etiamnulla prxcedente difcuffione bonorum. Imöunico 2 89contextu fieri valet excuffio perfonalis, Sc realis, acadmittitur variatio contra coobiigatos de uno adaüum,& de principali ad fidejulforem, ac de read rem, Sc de perfona ad perfonam, Romaguer.adConciol. ad Statut. Eugub. lib. 2. d. Rubr. 3 1. n. 37.ubi declarat, quando exceptio excuffionis altiorem 290requirit indaginem \ fecus fi in promptu hquidaripoteft, Sc in continenti probari.

Et, quod magis eft D. meus Bonden, ubi fuprd, 29!num. 98. verf. Nif melius, fubdit, quod in cafi-bus per eum allatis, inter quos connumeratur obli-gatio in forma Camera:, in quibus fidejuflbri nonpermittitur exceptio excuffionis, permitti tarnendebet per modum ante dibtum , illam nempe fa-ciendo fumptibus, Sc expenfis petentis illam fieri:Et hunc fenfum habuifle eundem D.meum Co: Bond.pro fua fumma benignitate mihi metipfi apt-ruit.

Et eo rurfus cum aliis laudato, ita fentit Zaul. d.

Rubr. 33. «. 12.

Certe multo fortiüs idem eft ftatuendum, quan- 29ado agitur contra tertium, qui non intervenit ininftrumento, Sc obügationibus guarantigia:, velforma Camera:, late D.meus Bonden, d. colluä. 49.ex n. 96. & feqq. vol. 1 . Säbel, d. refoi 9 1. n. 21. ubiampliat, etiamli ultra obligationem in forma Came- 293rae, vel guarantigia:, agatur Salviano interdidlo,jutxfto n. 8. & feqq. ubi egregie , quod, antequamagatur contra tertium polleflbrem , requiritur, 294quod principalis fuerit in mora folvendi, in quanon poteft dici conftitutus, nifi, ipfius liquidatodebito, interpelletur ad folvendum.

Casterüm, fi correi, Sc fidejulfores exprefse , Sc 293Ipecifice huic beneficio excuffionis cum hoc tempe-C c ramento