l$2

tuntur circa dentminationem partium fun-di.

17 Mcnfura ordinata ad palmos 6" cannas feu

alias , quomodo fit facienda.

18 Mcnfura qua fit ex difpofitionibus legis , vel

hominis conventione , an debeat fieri perterram reElo tramite; vel per terram fecun-dum vias frcquentatas , an per a'e'ra rettotramite.

19 Menfura altitudinis qualtter confideretur &

facienda fit.

20 Jugerum feu fundorum menfura debet fieri Je-

cundum formam & modum delineationem &computationem loci ubi prcedia funt fita ,etiamfi in alio loco celebrata fit venditio pra-diorum ad menfuram, 8c n. 21.

32 Venditio quando ad menfuram faßa efl, intra

quod tempus menfura judicio qitis necejjariouti debeat, & numero 23.

24. Menfura quando cenfeatur adjefta demonßra-tionis caufa , ita ut fi excedat eam pradiumvenditum vel legatum , adhuc debeatur ? Etquando videatur venditum ad corpus & nonad menfuram, remifiive.

25 Menfura faäa , fi Menfor quid falfi in renun-

tiatione afferuerit & in fraudem alicujus par-tis quidquam affirmaverit, fi aliqua ex par-tibus fe dicat gravatam , debet herum agermenfurari.

26 Computationes faäa aliquos errores continen-

tes debent iterum videri.

27 Agrimenforis ad declarationem , licet judex

multum refpicere debeat , non tarnen teneturpracise eam fequi, & fecundum eam judica-re ; quin potius eam potefi refpuere & re-vocare.

28 Agrimenfor qui falfam relationem ex dolo fe-

cerit, tenetur ad interejfe erga partem gra-vatam , qua quidem poterit contra illum pe-tere.

2p Relationem falfam quando dicatur dolose fieri

ab Agrimenfore.

50 Dolus in falfa relatione Agrimenforis colligi-

tur ex qualitate faÜi.

31 Atlio in factum competit ad interejfe contraAgrimenforem , qui falfam relationem dolo-se fecerit.

J2 Aßio in fattum contra Agrimenforem qui do-lose falso denuntiavit, non datur nifi in fub-fidium, & Adverfario cum quo litigatur nonvalente folvere.

33 Agrimemforem quis nominare debeat.

34. Architeüi feu Menfor es operum , vulgo Ali-fes , quinam fint, reniifive.

3f Menfor es navium ad quid infiituti fint.36 Menforum vaforum vini officium ad quid uti~le & neceffarium fit,

De Officialibus.

cidit aperte , lex Regia 8. tit. 7. part. 7. ibi :Medidores han meneßer a las vegadas los ho~mes para medir las donaziones que les dan 'os Re-yes 0 para partir los montes , e los terminos, elas heredades que han los unos cerca de losotros para conox.er cada um fu parte 0 aun en lascompras , e en las vendidas que hacen los unoscon los otros, e para faver cada uno auanto eslo que compra , 0 lo que vende , de quibus agittotus titulus fi menfor falfum modum dixerit.

Et cum menfura qua;libet ä natura originemtrahere videatur ex Divo Thoma lib. 2. de re-gimine Principutn cap. 4. omnia enim difpofuitDeus optimus maximus in pondere , 8c men-fura , ut habetur fitpientia cap. 11. docet Gre-gorius Lopez in l. 7 diB> tit. 7. part. 7. inglojfa , verbo medidas 0 varas 6 peffos , Matien-£0 in leg. 1. tit. 13. glojfa 1. nurner. 4. in fin.lib. y. recopill. non miror ita antiquam -f- men- ajfurae inventionem , quod fecundum Jofephumlib. 1. de antiquitatibus , . Pinedam in Monar-chia lib. 1. cap. 12. Cain primo Ada; filio tri-buatur; licet divus Ifidorus relatus ä GregorioLopez ubi proxime Moyfi hanc inventionemapplicet, qui aßlrt illud Levitici cap. 18. ibi :no'ite facere iniquum aliquid in judicio , in re-gula , in pondere & menfura , flatera jufta, &aqua fint pondera , jufius modius aquujque ßx-tarius. Lnde aperto, ut aiunt Marte erraruntFafius in tit. de regimine juris , in verficulo la-tas ; Dionyf. Halicar, lib. 2. antiquitatum Roma-narum , Simancas de Republ. lib. 8. cap. 21*Guardiola de nobilit. cap. 3. Orolc. in leg. exhoc jure , numer. 26. ff. de juftitia & jure ,qui Numam -f Pompilium menfuras , & divifio- 3nis terminorum & agrorum primum inventoremaffirmanteVaffio; tarnen iftius erroris eft in promp-tu , & facilis exeuflio fi intelligas ex Romanisprimum non ex aliis : Numa eniin Pompiliusplurimum ftudiis, & quieti fuit deditus, & abea in Regiam celfitudinem evedus, & reni-tens addudius, qui per 43. annos regnans ia-pientiffimas , & politicas tarn facerdotibus ,quam virginibus Vefialibus, & populo tradi-dit leges , ut refert Pineda ubi lupra lib. 4.cap. 10.

Sed Sc pofleä procedentibus temporibus nonfolum menlurae utilitas nota fuit , & femper fe-liciter continuata , verum ad faciliorem expedi-tionem , 6c ejus executionem , quidam fpecia-les -j- miniflri fuerunt etiam alfignati , & ultra ^alios qui agrorum , & confinium dirimerent qu^-flionem , Sc hufus rei cauläm , vel pra?ientes fa-cerent agros metiri , vel ad id mitterent Menfo-

res , quod utique non folum infinuat, fed aper-te probat textus in leg. de modo 7. ff. de fin. re-gund. verbo de modo etiam agrorum arbitri dan-

37 Menfores frumentarii etiam jure infiituti tur ; 8c in leg. fi irruptione 8. verbo minorque per

funt. menforem declarari jubet ; 8c in §.ad officium ejuf-

38 Menfores omnes tenentur femper uti menfuris dem legis, ff. illo tit. verbo ad officium judicis de fi-

publicis , qua in unaquaque civitate , villa nibus cognofcentis pertinet, 6" menfores mittere , &aut oppido debent ejfe. per eos dirimere ipfam finium regundorum quafiio-

39 Menfuris falfis & ponderibus utentes , vel nem, ut aquum efi, & ftc ita res exigat oculis etiam

eas mutantes , aut quoquomodo defraudan- fuis fubje&is locis , 8c in leg. 3. cap. fin. regund. ver-tes, quibus peenis fint obnoxii , remiifive. bo & tunc agrimenfor ire praeipiatur ad loca, ut pa-

40 Menfura ß imminuta aut quomodocunque de- tefaäa veritate hujufmodi litigium terminetur, quod

fi altera pars ne hujufmodi quaßio terminetur, fefubtraxerit , nihilo minus agrimenfor ipfis locisjujjione ReBoris Provincia una cum obfervanteparte hoc ipfum faciens pervenit. Tereniius ,Heauton. vicini noßri hic ambigunt de finibus ,

nie

fraudata inveniantur , debet eas judex fran-gere.

A

Grimenlorum *J- officium 8c publicum , 8cad plura fumme utile , Sc neeeiiarium de-

I