262
expuncto novit miserias Heidelbergensium: nee dissimulatpericula sua, quae propter conscientiam muneris sustinet.Optarem ipsum nobiscum esse. Legati Britannici nondumrecessi sunt ex Suecia, Dania et Germania. 1 ) Rex ab exterisexspeetat in causa aliena, quia in propria ipso non molituraut agit. Et ubi responsum non aeeeperit pro voto iam satisexcusatum se apud parlaraentum putabit, qui sol.us absqueauxiliis extremum sustinere tanti belli molem nequit. 2 ) Idquepotissimum hac legatione quaesitum prudentiores iudicant.Ita igitur nunc et luditur nobiscum: et exsul ubique iacet.Senatum Embdanum aeeepi non sine dolore involarein ius ecelesiae et potestatem vocandi ministros ad se rapere.Quod si ita est, male omen est reipublicae quae per liber-tatem ecelesiae non modo exiit sed etiam stetit. Nee ob-scurum, quid pacta conventa praes'cribant. Filram vostrum 3 )etsi optarem Embdae esse ecelesiae causa, tarnen vix putodimitti posse vel ab ecclesia vestra, cui gratum esse audiovel a temot cuius seneetae est vix Scipiohis. Gratus mihiest constans ipsius in nie meosque affectus nupero epistoliotestatus, cui lespondere omni amore et officio ex animostudebo. Haereditariam aeeepimus amicitiam a parontibusnostris: quam negligere turpe, ruinpere vero etiam nefasforot. Bene preces ipsi et coniugi: tum etiam uxorem etfiliam tuam reverenter amanterque saluto. Kaptim. Leidaepropridie Cal. Septemb. Jul. 1624. 4 )
') Jakob I. suchte in seinen letzten Jahren Verbindungen mitSchweden, Dänemark-und den protestantischen Fürsten Deutschlands,nachdem seine spanische Politik durch das Mißlingen der Heiratsplänedes Prinzen von Wales gescheitert war. Vgl. Rittor, III, S. 117, 150,242, 261, 276. Am 19. Dezember 1625 kam unter Karl I. das bekannteEnglisch-Dänisch-Staatische Bündnis zustande; vgl. t a p. III, S. 310.
2 ) Das Parlament war Karl I. im Anfange seiner Regierung kaumbesser gesinnt als seinem Vater Jakob I.; es fürchtete obendrein, wieAlling sagt, sieh in einen großen europäischen Krieg zu verwickeln.Vgl. Ranke, Englische Geschichte II, S. 87 flg.
3 ) Einmius' Sohn Wessel, der seit 1620 Prediger in Groningen war.
4 ) Emmius schrieb auf der Adresse: „Accepi ipsis Nonis Septemb.1624".