283.
LIbbo Emmius an Gellius liillama (?)
S. 1. 26 Februar L608.
Leeuwarden. Provinziell-Bibliothek. Ms. 518. Fol. 38 recto.Nr. 05. Kopie.
Quae acta a vobis sunt cum Hispanicis diebus 13. &14. Februarii ex literis Ampi, tuae ad fratrem intellexi. 1 )Non possum non gaudere & gratulari fortunae Reipublicaecommunis, ista adhuc vestigia teneri. Dens faxit, ut in iispersoveretur constantibus & concordibus omnitim animisusque ad finem, nee committatur, ut qui unanimes ac con-iuneti hactenus stetimus, & buc necessitatis bostem adegi-mus, in hoc ag'one extremo quanquam inermi, dum cupidinnnis ad pacem qualemcunque festinamus, sententiis atqueanimis disiungamur, disiunetique universam fortunamnostiam corrumpamus & praedae nos hosti demus. Erraremihi videntur & non satis expendere rem, qui Indica com-mercia ad privata tantum commoda pertinere oxistimant.Ego conservationem Sc usum commerciorum illorum potissi-nuim pignus servandae pacis, & promissorum pactionumquefidissimum sigillum &■ maximum firmamentum hostilis fideifuturum mihi persuadeo. Hostis enim fortunam, qui in-vitus & dolens ad has nunc pactiones descendit, quemquesemper pactionum earundem poenitebit, luxuriare rursumnon sinet, sed intra modum potius retinebit, ne eius liduciaad arma redire facile ab hoste possit. Quod vero pignus
') Dieser Brief ist gewiß nicht an Witten geschrieben. Ein Bruderdes Witten ist uns unbekannt. Vgl. die Genealogie Bd. I, S.27. Emmiusjedoch hatte mehrere Brüder. Vgl. 1. c S 17. Von diesen Brüdernwissen wir jedoch nicht, daß sie im brieflichen Verkehre mit Wittenstanden, wie sie im allgemeinen keinen breiten Platz im Leben desEmmius einnehmen. Mein- Schwierigkeit macht es, daß der Briet anein Mitglied der General-Staaten gerichtet ist, welches den Verhand-lungen mit den spanischen Bevollmächtigten selbst beiwohnte. Nunwurde Overysel dabei vertreten von Johann üloet, Drost von Vollen-liove, nicht von Witten. Dagegen saß für Friesland Gellius Ilillama indiesem Ausschusse, mit dem Emmius in brieflichen] Verkehr stand;vgl Band I, S. 287 flg., 292 flg. Die Möglichkeit bestellt also, daß derobige Brief an Ilillama gerichtet war; dagegen spricht jedoch, daß dieHs. 518 der Provinzial-Bibliothek von Friesland sonst nur Briefe anWitten enthält. Uebrigens ist es ziemlich gleichgültig, an wen derBrief gerichtet war; er ist besonders wichtig für die Kenntnis vonEmmius' Ansichten über den Friedenshandel und die indische Fahrt