impartiri non graveris. 1 ) Adventus tuus, de quo consiliumte habuisse scribis, fuisset mihi longe gratissimus; non quodexistiraem prodesse nie tibi potuisse, sed quod gratissimicolloquii tui copiam habiturus fuissem. Spero interim,aliquando te tarnen promissum praestiturum. Exemplarfoederis, 2 ) quanquam huc allatum sit ante quatriduum,tarnen nondum legi, propterea quod occupatus aliis negotiisid petere neglexerim. Ca])ita vero primaria ante octiduumhabui, Haga ad me missa. Quae talia sunt ut nesciam quislocus cum iis quaestioni a te propositae esse possit. Videnturenim in utramque partem, seu bellum futurum sit seu pax,conditiones esse comparatae. Et hanc esse mentem pacis-centium, mihi non est dubium. Sed rostat adhuc foedusgenerale pangendum inter reges vicinos et Ordines nostros,in quo id quod te sollicitum habet exprimendum putoplanius: cuius respectu hoc vocatur foedus speciale. Generaliputantur accessuri Danus et principes alicpiot Protestantesper Germaniam et Respublica Venetorum, de quo huc insecretis est perscriptum. Dabo operam cras ut exemplarhuius specialis habeam. Eo lecto quid sentiam tibi libereaperiam. Vale cum tuis, quas saluto cum coniuge mea.Raptim XXX. Januarii Ann. CliJlüC VIII. Groningae.
') Uebor die kirchlichen Verhältnisse in den Ommelanden vgl.den vorigen Brief.
'-') Emmius meint die Allianz, welche die General-Staaten am23. Januar 1608 mit Frankreich schlössen. Vgl. Jeannin, Negociations, II,S. 69 flg. Sie wurde in der Republik sehr gut aufgenommen; alleParteien hofften dadurch zu erlangen, was sie wünschten. Olden-barnevelt war in dieser Zeit beschäftigt mit der Vorbereitung einergroßen europäischen Allianz, eben wie Emmius sie auch plante; dieUnterhandlungen über den Waffenstillstand wurden dazu benutzt.Zunächst gelang es Oldenbarnevelt, am 26. Juni ein neues Traktat mitEngland abzuschließen; vgl I. c. II, S 264 flg. Weitere Ausbreitunggewann die Allianz nicht; weder Dänemark, noch die deutschen prote-stantischen Fürsten, noch Venedig haben sich dabei angescnlossen,wie Emmius wünschte. Nur schlössen die Ilansa-Stadtc 1616 einBündnis mit der Bepublik, wie Venedig 1620; mit Christian IV. vonDänemark waren die General-Staaten in dieser Zeit nicht in gutemVerständnis.