F. Klostergeschichte 549
Büchern befanden sich (2, 52 p. 662, 27ff.) Rabanus ethimologiarum. 1 Historia Roma-nrum Historia Langobardorum. Mangel an Büchern im Kloster 2, 53 p. 662, 25 Codices
naue nonnullos quorum hie maxima paupertas usque ad id temporis erat describi praeeepit.tuen 100 p. 695, 28 einige Bücher.
Der Prolog zu Lib. 4 ist gerichtet (p. 754,17) Patri . . . Raynaldo . . . cardinali et
Casini Montis venerabili abbati Petrus diaconus. Zum Auftrag Rainalds besonders
s ' 755 5 __13. Zu Petrus' Aufenthalt im Kloster und zu seiner Berichterstattung vgl.
n 755' 25 A Girardi porro abbatis tempore qui me in hoc scolastico Casinensi coenobiommo'aetatis meae lustro suseepit usque ad hunc diem partim ea ore venerabilis abbatis\eniorecii . . ■ audivi, partim oculis propriis vidi, partim . . . relatione comperi. Ea prae-lerea quae nuper ante hoc fere triennium sub imperatore Lothario nostro evenere coenobio,dum in eius expeditione versarer ac pro huius sacri Casinensis coenobii causis imperialicuriae apoerisarius adaererem ipsemet conspexi et universis fere rebus et verbis interfui.Die in c. 11 benutzte Schrift über den Kreuzzug ist von Mabillon, Museum Italicumll) 131 gedruckt. Die Stelle aus Eutropius 4, 39 p. 780, 46 Teotonici . . . virtus namqueeo'rum ut ait Eutropius, sicut primo impetu maior est quam aliorum, ita sequens minorest quam feminarum steht bei diesem Schriftsteller nicht, p. 781, 7 verba — ex timidoist aus Sallust Cat. 58,1 genommen. Ueber beträchtliche Unterschiede bei Petrus gegenLeo vgl. Brich Caspar, Petrus Diaconus und die Monte Cassineser Fälschungen (1909)g_ 149—155, wo zunächst die Abhängigkeit des Petrus von Leo hervorgehoben wird;daselbst S. 158 f. über eine von Petrus gefälschte Urkunde. — Die Schriften Leos werdenvon Petrus aufgezählt, es sind Predigten, eine Historia Peregrinorum, die Vita s. Men-natis, 2 De consecratione ecclesiarum a Desiderio et Oderisio in Monte Casino aedifleatarum. 3
Ueberlieferung. Wilh. Smidt in Papsttum u. Kaisertum, hrsg. von A. Brack-mann, München 1926 S. 267—286 wies nach, daß nur das Autograph im Monac. 4623auf Leo-zurückgeht, daß dagegen die Redaktionen 3.4.2 Umänderungen des Textesdurch Petrus darstellen. Autograph im Monac. 4623 s. XI f. 85—189; Abschrift hiervonMonac. 4646 s. XII. Dritte Redaktion Monte Cassino 202 s. XII. Fragment im Trevir.Stadtbibl. 1999 s. XIV f. 42. 43. Vierte Redaktion Haag, kgl. Bibl. 73 B. 24 N. 12.13 inbeneventanischer Schrift Leo 2,35—-37, einst zusammengehörig mit Mus. Brit. Add. 28106vol. II s. XII und Paris, nouv. acq. 2199 s. XII f. 17 (durch Wibald von Stablo nachDeutschland gekommen; vgl. P. Lehmann, CB1. f. Biblwes. 42, 607) Maihingen 1 (16)s.XV. Stuttg. F 361 s. XV. Hannov. XIII 859 f. 90 s. XV. Zweite Redaktion Monte Cassino450 s. XII—XIII. Padua Univ. 1059 f. 1—123 a. 1602 und f. 202 s. XVII; vgl. Wilh.Smidt a.a.O. S. 264ff. Ausgaben von Angelo de Nuce, Chron. s. monast. Casinensis,Parisl668; Muratori, SS. rer. Ital. 4, 421; Wattenbach MG. SS. 7, 574. Zu PetrusZusätzen aus seinem Liber illustr. vir. und seinem Ortus et vita vgl. Erich Caspar,Petrus Diaconus S. 151 und n. 3. Vgl. Wattenbach 2, 234.
b) Petrus. Petrus von Montecassino ist im. Jahr 1107 geboren. 4 Sein Vater,der Römer Egidius, brachte ihn 1112 ins Kloster, wo er unter Abt Girarderzogen wurde. Im Jahre 1128 traf ihn das Los der Verbannung, doch kehrteer um 1130 zurück und er wurde als Archivar mit den Angelegenheiten desKlosters betraut, als Kaiser Lothar 1137 in Süditalien erschien. Über diesenTeil seines Lebens spricht er sich in der Fortsetzung von Leos Chronikungemein breit aus und die Untersuchungen von E. Caspar 5 ergeben deut-lich, daß er sich in seinen vielfachen Aufzeichnungen und Werken vielerUnwahrheiten schuldig gemacht hat. Ruhmredig ist er in jeder Beziehungund seltsam und meist wenig zutreffend sind seine vielfachen Reminiszenzenans Altertum. 6 So ist auch sein Stil mit Fremdwörtern überladen und seineangebliche Kenntnis des Griechischen zerfließt in nichts. 7 Zwischen 1130
1 Die Benennung wie in St. Bertin und in = Muratori, SS. rer. Ital. 5, 76.Arras. Diese Aufschriften von Hraban und 4 Seine Abstammung aus dem Hause der
Paulus fehlen Neues Archiv 32, 674 und .Grafen von Tusculum ist von ihm selbst
6 ° 6 ' erfunden, vgl. E. Caspar a. a. O. S. 22 f.
Prolog, Epilog und Anfang der Trans- 5 a. a. O. S. 21—26.lation herausgegeben von Gattula, Hist. 6 Vgl. E. Caspar S. 28.Usinensis p. 188. 911. 7 Vgl. E. Caspar S. 28 f. — G. Mercati,
. Aus Casin. 47 gedruckt bei A. Carac- R. d. R. Istit. Lomb. di sei. e lett. Ser. 2
ciolus, Chronologi antiqui quatuor (1626) vol. 42, 149—156. 316 f.