540 Dritter Abschnitt. Die Geschichtschreibung
vom Bischof Kunibert, erdulden mußte. Doch die Leiden, die seine Stellungzu Gregor und Heinrich mit sich brachte, sind noch nicht beendet, nament-lich da ihm in Kuniberts Nachfolger Wilhelm ein heftiger Feind erwuchsdessen außerordentliche Leistungen im Essen und Trinken dem VerfasserVeranlassung geben, ein mit allen möglichen horazischen Farben durchsetztesBild von diesem Fresser zu malen, das zu einer derben Satire wird und denfrühen Tod dieses Wüstlings sehr drastisch darstellt. Der Wunder freilichkann auch unser Wilhelm nicht entraten und die nächsten sieben Kapitelsind mit solchen Dingen angefüllt. Im letzten Abschnitt berichtet er überdas Sterben und den Tod Benedikts (31. Mai 1091) und hängt zwei kurzeEpitaphien des Abtes sowie ein Gedicht in siebzehn Hexametern über dessenTod an; doch sind diese drei Gedichte nur fragmentarisch überliefert.
Zeugnisse. Im Prolog heißt es p.197,5 Willelmus . . . Geraldo armario . . . (10) „Quarenoctes diesque stertendo cum accommissa tibi pecunia ligata in sudario sie marces otio?Cur pateris, ut acta patris . . . sub tuis oculis etiam patrata . . . fiant oblita." . . . Egosolusnovi mei quid valeant humeri, quid ferre recusent (Hör. A. P. 39f.). Tuum quoque . . , oGeralde Studium appulit animum meum ad scribendum . . . vitando Circeos ac Syrenarumillices cantus aure surdissima . . . Inter quos domno Ermengaudo abbate iubente placeat tibihoc nostri libelli munusculum . . . admillere, quud ego in tabernaculo domini . . . studui ojjereperfuso iam vertice florida mitique canicie. 1 Wilhelms Jugend im Kloster 4 p. 200,19Cum adhuc essem imberbis et adolescens" sequerer eius cum lucerna vestigia, laborem . . .propter infirmam aetatem ferre nequibam . . . (49) memini certe . . . quam benignus michimetmore pü patris oecurrit revertenti ac miserrimo filio et nie fugitivum et inutilem servum . ..stola vestiri atque calciamentis pedes vestiri . . . in numerum filiorum . . . semper aseivit.Bei der neuen Abtswahl heißt es 2 p. 198, 6 et sesquipedalibus verbis 3 . . . (13) immoquaampullabaris,* tua crassa b pinguisque Minerva* 4 p. 199, 19 quanta vigilantia illud ad-ministraverit . . . quamvis nostrae facultatis non sit evolvere,' 1 aliquo tarnen pro modulonostrae scientiae ammodo referre temptabimus. Zur Aufnahme von Fremden 6 p. 201,9cupiens varia ut dicitur fastidia vincere coena (Hör. Sat. 2, 6, 86). Procurat etiam ne turpetoral, ne sordida mappa corruget nares (Hör. Ep. 1, 5, 21 ff.). Splendeat utfocus seiphorumlancis et cantari esset munda suppellex (Hör. Ep. 1, 5, 7. 1, 5, 23); p. 202, 8 sed si quisad eos vespertinus hospes advenerit (Hör. Sat. 2, 4, 17). 8 p. 202, 58 dulceque praesidium?... (61) pater optime et rerum tutela mearum. 9 Zum Einwand wegen der Wunder 8 p. 203,13Forte aliquis mihi succenseat et hoc quod texi opus quasi vile et sterile nulliusque momenü,eo quod signa atque miracula nulla complectatur. . . (30) et in aliena carne morbos diversiquegeneris febrium cohortes extinguere, quod per herbarum etiam vires et medicinae antidota 10fieri liquet esse possibile. 9 p. 203,56 eius partieipio sie fuerant taminati, das seltene Werkstammt vielleicht aus einem Glossar. 11 Zur Stelle über Kunibert 10 p. 204,19 Quid estcerebrose, quod loqueris (Hör. Sat. 1, 5, 21) ... 24 iuvenem cereum in vitium flecli (Hör.A. P. 163); 12 p. 204, 53 cui ob merita sua erat karissimus (Sali. Jug. 9, 2). 12
Ausgaben (Hs. vgl. unten) von Mabillon, Acta SS. ord. s. Bened. 6, 2, 697; vonProvana, Monumentahist. patriae, SS. 3,273; vonBethmann,MG. SS. 12,197, (Migne150, 1461). Vgl. Wattenbach 2, 241.
Legenda consecracionis. Im Eingang zu dieser kleinen Schrift be-tont Wilhelm, daß er die Gründungsgeschichte des Klosters zum hl. Michaelaus Schriften und mündlichen Berichten der Wahrheit gemäß darstellenwolle. Möge der hl. Geist ihn mit Kraft versehen und der hl. Michael ihmbeistehen. Von diesem Erzengel geht nun Wilhelm in seiner Schrift ausund zählt die Orte des Abendlandes auf, die ihm geweiht waren, und be-
1 Es folgt hier Paraphrase von Hör. A.P. 30. 8 Hör. Carm. 1,1, 2.
2 Vgl. Hör. A.P. 161. 9 Hör. Ep. 1,1,103.
3 Vgl. Hör. A.P. 97. 10 Vgl. 4 p. 200, 6 ducens indignum cuius-
4 Hör. Ep. 1, 3,14. quam corpus Gallieni observare catarticum.6 Hör. Sat. 2, 2, 3. u Oder aus Festus? (ed. Lindsay) p- 501,
6 Cic. amic. 5,19. woallerdingsjetztdasLemmatemerarestent.
7 Sulp. Sev.VitaMart. 10,1 (p.H9,26f.H.). " 204, 61 O qui—juere ist ein Hexameter.