Druckschrift 
1,1 (1863) Geschichte der verschiedenen Geschlechter Bocholtz unter besonderer Berücksichtigung der alten Geographie, Rechts-, Sitten- und Culturgeschichte des Niederrheins
Entstehung
Seite
77
Einzelbild herunterladen
 

77

ac sororis antedicte Hadewigis jure devolutas ita quod omni jure, quo antedicti habuerunt, obtinebunt) et diuertere poterunt,quocunque voluerint. actum in crastino Epiphanie domini anno eiusdem M° cc° LXXX° tertio.

(9) Notum quod Ludolpus, Bruno et Cristina liberi Brunonis dicli Blutzoic in figura judiui st. Gereonis persententiam scabinornm ibidem obtinuerunt vnam quartam partem tertie partis curie quondam Ludolpbi Grin ante et retroprout iacet ante portam frisonum ad ipsos ex morle Alberti avunculi eorum jure deuoluta ita quod omni iure quo ante-dictus habuit, obtinebunt et transferre poterunt quocunque voluerint.

(10) Notum quod Bruno et cristina predicti tradiderunt et remiserunt Ludolpbo fratri ipsorum predicto quicquidjuris aut proprietatis habuerunt in quarta parte tertie partis curie predicte. Ita quod dictus Ludolphus omni jure quoantedicti habuerunt, obtinebit et diuertere poterit quocunque voluerit

(11) Notum quod Godefridus dictus Grin scabinus coloniensis filius quondam Ludolpbi dicti Grin et uxor suaBlithildis emerunt sibi erga Ludolphum predictum filium Brunonis predicti quartam partem tertie partis curie predicte. Itaquod omni iure quo antedictus Ludolphus habuit, obtinebunt et diuertere poterunt quocunque voluerint. actum in crastinoEpiphanie anno domini M° cc° LXXXIIj 0 .

Dritte Seite oder zweites Blatt.

(12) Notum quod Huperlus filius Segen", tradidit et remisit libere et simpliciter Theoderico plebano st. Christo-phori quicquid iuris aut proprietatis ipsi deuolutum fuil ex morte parentum suorum in domo et area ante et retro subtuset superius prout iacet in platea frisonum contigua domini Johannis dicti Reme. Ita omni iure quo antedictus Hupertushabuit. obtinebit et diuertere poterit quocunque voluerit.

(13) Notum quod Johannes dictus Wllappel 2 ) et maria uxor sua emerunt sibi erga Theodericum plebanum sanetichristophori supradicti predietam domum cum area ante et retro subtus et superius prout iacet in Vrisingazze contiguadomui Johannis dicti Reme. Ita quod dicti Johannes et Maria uxor sua omni jure quo antedictus Th plebanus habuit,obtinebunt et transferre poterunt quocunque voluerint. actum feria quinta post dominicam seeundam in Quadragesima. Annodomini M° cc LXXX 0 tertio.

(14) Notum quod Johannes dictus creich in figura indicij et per sententiam scabinorum st. Gereonis obtirmitvnam aream sitam ex opposito domui Buce. contiguatam mansioni Gerardi dicti de Poylheym versus portam leonis. Itaquod iure et sine quolibet impedimento obtinebit et diuertere poterit quocunque voluerint, quare idem Johannes in dicloiudicio se septimo 3 ) declarauit, quod sui parentes dietam aream vltra tempus dierum possidebat sine cuiuslibet impetilione. *)

(15) Notum quod Methildis de Bickindorp emit sibi et liberis suis erga predictum Johannem dictum creich areampredietam ante et retro prout iacet ex opposito domui Buce contiguata domui Gerardi dicti de Poytheym versus portamleonis 5 ) ita quod omni jure quo antedictus Johannes habuit, obtinebunt et transferre poterunt euieunque voluerint. Actumin exitu augusti anno domini M° cc° LXXXiiij 0 .

(16) Notum sit etc. quod Albertus dictus Rufus et Benedicta uxor sua emerunt sibi a Monaslerio de piscina, 6 ) vnamaream sitam infra portam honoris et portam frisonum 7 ) ex opposito turris que dicitur Wighus 8 ) contique et proxime portehonoris attingentem vicum ad puteum. Ita quod dicti Albertus et uxor sua de dieta area possunt libere suam voluntalemfacere. saluo monasterio predicto suo jure.

(17) Notum 0 ) sit etc. quod Albertus Rufus et Benedicta uxor sua predicti in area sua. quam acquisiueruut sibia monaslerio de piscina iam prescripta et in domo, quam super dietam aream edificauerunt, ante et retro subtus et supra,prout iacet, vendiderunt petro diclo de Bunna et Mechtildi vxori sue sex solidos coloniensium denariorum annui et prrpeluicensus, soluendi predictis petro et Melhildi, videlicet tres solidos in assumptione beate Marie et tres solidos in purificalioneeiusdem singulis annis vel infra mensem sequentein post quemlibet terminum sine captione, sub tali pena et conditione,quod si non soluerint aliquo istorum terminorum vt predictum est. extunc predicti Petrus et Methildis se intromittent etlibere intermittere debent de predictis area et domo, et de ipsis suam facient voluntatem sine contradictioe dictormn Albertiet Benedicle saluo per omnia Monasterio de piscina pretacto iure suo. 10 )

) Eine solche Wiedervereinigung der individuellen Eigentkumstheilo in eine Hand liies congregatio oder Vergatterung.

2 ) Vullappel. Das W gilt in alten Urkunden in der Regel für Vu.

3 ) Die siebente Hand, der gewöhnliche Beweis durch Eideshelfer, von dem die alten Volksrechte an mehreren Stollen sprechen.Gegen ihn war ursprünglich kein Gegenbeweis möglich, später nur das Gottesurtheil. (Der Gegenbeweis hiess iibersiebenen.) Er beruhte aufder grossen Rechtschaffenheit und Gradheit, deren sich die ersten deutschen Völker zu rühmen hatten: Das Wort eines unbescholtenenMannes sollte in allen Sachen, die er nur am besten wissen konnte, also namentlich in allen, wobei es darauf ankam, ob er selbst es voll-führt oder nicht vollführt hatte, allein entscheiden, da jeder Andere in der Auffassung sich geirrt haben konnte. Nur bei der handhaftenThat (Ertappen beim Verbrechen selbst) galt eine Ausnahme. Um indessen das Gewicht solcher Aussage und des darüber abgelegten Eideszu verstärken und dem Meineide möglichst vorzubeugen, verlangte man Eideshelfer, welche mit ihm zusammen schworen. Er schwor deveritate, d. h. dass die Sache wahr oder unwahr sei, sie de credulitate, d. h. dass sie ihn eines falschen Eides nicht fähig halten. Ineinigen Volksrechten und bei gewissen Rechtsverhältnissen ist die Zahl der Eideshelfer auf 3, 7, 12 u. s. w. bestimmt.

') Die Immemorial-Verjährung als Besitz- resp. Eigenthums-Titel.

5 ) Die Löwenpforte stand St. Clara gegenüber, da wo die Apernstrasse in die Friesen- und Wahlengasse übergeht: Notumquod Wernerus dictus Parfuse et Gertrudis uxor. tradiderunt et remiserunt domino Wilhelmo, Comiti iuliacensi et Richarde uxori, domumsitam in angulo veterum murorum ex opposito porte que dicitur Lewenporte, sagt das Scheffenschrein im Jahre 12C5. In diesem Hausewohnte Graf Wilhelm von Jülich und wurde darin 1267, als er mit den Overstolzen zu Tische sass, von dem Cölnischen Edelvogte und deivWeisen überfallen. Das Haus wurde niedergebrochen und verbrannt. Cöl. Chronik S. 127. Später stiftete Richardis in diesem Hause dasKloster St. Clara.

6 ) Kloster Weyer lag vor der Weyerpforte im freien Felde und wurde im 15. Jahrhundert von dort in die Stadt verlegt.") Friesen- und neue Ehrenpforte fallen in die dritte Stadtumwallung, Lewenpforte in die zweite.

») Der Begriff Wighaus ist hier also deutlich genug gegeben, turris auch anderswo propugnaculum.

») Dieses Notum enthält einen Rentkauf, das heisst, verstecktes Darlehn mit Zinsversprechung, welches bekanntlich im cano-nischen Rechte verboten war und daher zu allerhand anderen Schemverträgen Anlass gsb. In späteren Zeiten trat an die Stelle desRentkaufs der Wettschatz, der eine wirkliche Verpfändung mit Zinsverspreschungen enthielt.

,0 ) AVenn im Schreine das Eigenthum von Einem auf den Andern ohne allen Vorbehalt übertragen wurde, so ging es freiüber. Da nun die Schreinsmeister (Amtleute) für alles, was sie verurkunden Hessen, verantwortlich waren, so mussten sie sich vorsehen,dass die Reallasten und Verpfändungen bei der Uebertragung dem Erwerber namhaft gemacht und in dem Schreinsacte erwähnt wurden.Dieses geschah durch obiges Salvo; zur Vorsicht wurde mitunter noch hinzugetzt: et euiuseunque iure suo.