S6i BVSCHIVS

fem me defendilTe, eo quod tarn tenuem ventrem habuhTent ficut ego. Habui tarnen bo»na 8c placabilia verba cum eis; praefertim cum audirem , quod proprer Moniales prafatasme vellent invadcre. Uni etiam proximiori dixi: Bonefocie, date mihi manum %*eftram,extcndens ad illum unam manum meam, 8c adjeci: omnes nosfumus concordes, Epifccpus,Dux, amici Monialium in caftris, 8c ipfas etiam Moniales; omnes fumus concordes, datemihi manum veftram. Tunc ille cum hafta perrexit mihi manum fuam, dicens : Bone Do-mine, vos Moniales in fua pace dimitteretis, quod bene decies piures vobisfunt infkiiati»ut vos occiderent aut fpoliarent vos equis veflris 8c omnibus qux habetis, aut vulnerarent,feu moleftias vobis multas inferrent ? Sed Dominus Deus huc usque vos prsfervavit. Di-mittetis ergo eas in pace. Interim quod ifta cum eo confcrebam , laicus nofter auriga deequo defccndit, ftans circa eum, qui arcum extenfum habebat. Qui dixitadaurigani, quidtu facis modo? cui alter dixit, foror fis contenta. Videbatur autem mihi, quod trater ijuscarnaliserat, quod tarnen faferi erubuit. Tunc ille qui arcum tenuit, arcum fic extcnfamad terram depofuit, 8c ad jactum lapidis ä nobis recefiit, ore fibilans, 8c manu contra fil.vam fignum facicns, ut in latibulis Ibis reliqui permanerent, quia tunc pariter concordesfuimus. Quia autem arcum tenens, tremore conculTus fuit, quod arcum in fublime leva-tum fine commotione quiete tenere non potuit, creditur mala: fuiiTe voluntatis inttrficiendifeu vulnerandi. Sed Dominus Deus noluit, in aliud tempus me refcrvans. Ulis igitur ficin pace dimiflis, ego verfus Wittenborch viam arripui. Prior de Wittenborch äremotis me inequo fequebaturs quem tandem videntes advenientem , etiam timuerunt me ulterius in-vadere, ne per eum vicinis convocatis, apprehenderentur. In Wittenborch pervenientes,quia propter labores autumnales pauci tunc erant in choro, ego in chorum inrravi : ubi deDominica Vefperas cantavimus. Tunc dixit Prior de Wittenborch : ego per illam viamamplius nolo pergere, pelli fuae metuens. Cui refpondi: Ego in Pfalmo, Laudate pueri Do~minum in vefperis inveni, quod adhuc ad Moniales reformandas pergere volo, quia tarn hu-milem adhuc me non fentio, quod dignus lim martyrio. Qui ait: fi praemiflis non obftan-tibus, vos adhuc ad Moniales vultis pergere reformandas, ego etiam pergam vobiscum.Altera die ad aliud Monaflerium per eandem viam porretturi, ad Caftrum Hulreborch per-venimus, de quo duo quidam focii, nos illac venire confpicientes, afcenfis equis defcen-derunt, haftas in manibus tenentes 8ccalcaria fplendida in pedibus ; qui in vadum caftri,ubi nos pertranfire oportebat, fe dederunt. Prior autem in equo me praeceiTerat. Tuncdixi aurigx meo : ut video, compani ifti propter nos de caftro defcenderunt, Sc nos 8< no-ilra jam requirunt. Qni refpondit: Ego XIV. florenos darem , ut hie modo non eiTem,quia propter nos jam defcenderunt. Cogitavi ergo intra me : alloqui eos volo, cum de a-quis vadi afeenderint, ipfos falutando. i»i me refalutaverint, tunc boni funt 8c amici; finon, tunc quserunt nobis malum. Dixi ergo eis, cum nos pertranfirent: Bonum mane,vos boni focii, qui ad hoc non refbonderunt, fed dixerunt: Vultis iterum pergere ad Mo.niales.'' Refpondi: adillasnon, fed alibi; ftatimque cum equis ä nobis fubtratti ad filvam»quo ituri eramus, nos pracefferunt. Tunc Priorem nos prxcedentem voeavi, dicens: Vi«detis, quod ifti nos praxedere 8c Ledere quaerunt ? Quo igitur vultis ire V Cumque moramad deliberandum nos in via faceremus, ditti equeßres fe diviferunt: unusque in uns viaante filvam, 8c alius in alia via ante filvam aliam nos przftolabantur. Declinavimus igitucä viis iftis per agros extra viam ad caftrum Domini Ducis Wdhdmi de Brunfvich in Cjlemnrg tQuo pervenientes, vidimus eos ante filvas diverfis in locis nos expedtantes, Prandio au-tem ibi fafto, caftri illius Proviforem rogavimus, ut equitem cum Balifta fuo nobis conce-deret, qui nos , quo tendebamus, fecure perduceret; quod 8c fecit libentiflime , 8c itamanus eorum evafimus. Praefatum autem in Wenniczen Monaflerium nunc in bona 8ccompetenti perfiftit reformatione 8c regulari obfervantia, excepto, quod inhabitu & cantunondum nobis funt conformes.

Capitulum III.

De vifitatione & refofmatione Monialium in MarieMsee Ordinis Cifterieti-fis, DicecefisMyndenfis, «5cprimo quomodo reformationireftiterint.

Monaflerium Monialium in Marknfee Ordinis Cifterienfis Myndenfis Dicecefis per DucemWdhrtmam de Brunfwyk. 8c per me ac Priorem in Wittenborch, Patrem Ruthgtrum , hoc mo-do ad primam fui venit reformationem» Moniales ejus irregulariter, diitblute Sc inconti-nenter vixerunt t in peculio 8c proprietäre, Epifcopum Myndenfem in hoc habentes defen-forem. Accepta etiam ab eis peeunia, dedit eis poteftatem in vita priftina 8c mala perma«nendi. Dux tarnen pnefatus, quamvis id Epifcopo fuit contrarium, coegit eas ad fe refor«mandum, 8c coegit Epifcopum, ut ambafiatores fibi mitterec ad hoc perficiendura. Mitic

ergo