422 IOH. LEGATII

A choro fratrum pfallentium vel legentium non valde faepe abfens, nifi aut infirmitascorporis, aut utilitas proximi, aut rei familiaris necesfitudo irapedimento effet. Legere do£tusSccantare valde peritus, cun&um ferme cantandi noftro more genus memoriter feiebatj*Facilius fallerere in codice, quam ille extra codicem. Praccentores fi quando vel paulo al-tius vel fubmisfius squo incepiilent, veluti bolum faueibus illorumeripuit erratumcantum,inque viam reftam reduxit.

XXII. Gregis, credite, vigilantisfimus paftor fuit, Scverbo illum pafeens 8cexemplo,Sc omni eo, quod ad faginandas oves profore putabat. Saucias curavit, debiles reparavit,fortes cuftodivit, confohdavit infractos; Sc fratresfuos non dilexit modo, verum etiam ve-hementer amavit. lllorum femper perfollicitus , fui negligens efle. Sibi leo, ovis fratri.Rarus admodum fuit ille dies,quo non illos alloqueretur lingulos, ut fefe haberent, rogitans.Siquem pallidiorem vel triftiorem, vel mutatiore folito vultu confpexiffet, non ante defiit,quam infolitae rei caufam agnovit. Qua cognita , fuo cujusque vulneri remedium admo-vebat. Ut quemquemente ac animo faniffimum, ita corpore voluitmaxime integrum. Inreparando aegroto ferme peeuniaj profufus magis, quam parcus; fatius effe, didtitans, quamperire hominem, argentum profundere: hominis caufa eunfta creata, pro illius falute , fialia defint, vafa Deo fan£ta divendenda. Tria apud Sanftum Ambrofium legi, ob quaeSacras res Ecclefiae vendere liceret: pro redimendis captivis, pro reparatione Ecclefiarum,pro infirmis fanandis. Nullo unquam pafto negligendum, quem Deus dignum duxiffet,pro quo mortem oecumberet. A dile£tione proximi condifcidileftionemDei. Hautfecusfratri faciendum, ac ipfi reeipere cuperemus. Neque aliter fecit» quam dixit» Nam quic-quid ad fratris fui falutem aut corporis autanims pertinet, nunquam omifit, fiveillud ma-gno five parvo ftet. Ingenti amore illum profequi, benigne alloqui ac refpondere. Piumfe illi) dementem, manfuetum, mifericordem , humanum oftendere , fi ille talis eflet: finminus, non pium Patrem, fed dirumMagiftrum,fed Dominum, fed verbera afpera. Perindefefe elfe denique, ut tute voluiffes.

XXIII. Res ipfa admonet&fuccurrit michi, (quoniam Bertramum plerique nimiae ira-eundia; infimulant,)deea re,quid fentiendum , in medium proferre, & oftendere, infimu-latores iplbs errare vel odio vel ignoratione. Ut volet quisquam , loquatur; ego tamen_»non iraeundum, fed vehementem dicere malo. Aliud enim eft, eile vehementem, aliudiraeundum. Qnisquis autem vehemens eft, non continuo iraeundus. Vehementis erat_«ingenii nofter Bertramus, non iraeundi. Praeclare Tullius in Philippicis: Me cecum iraeun-de agerc dixifti folere : non eft ita; vehementer me agere fateor , iraeunde nego. Quodfi tibi perfuadere non poflum,quin iraeundum clamites : at illud fitere , non in iraeundi^perfeverare folitum. Facilius placatianimum induere, quam irafeentis, ignofeentis magis,quam ultionem quacrentis : cum maxime ferveret, tarn placidum, quam ovem reddi. De_»Bertramo puta diftum verius, quam de Caefare : qui nichil foles oblivifei, nifi iram. Di«feite , Fratres, non irafei: fi irafeimini, factle ignofeere. Cujusvis hominis eft iralei, nonnifi infipientis, in iraeundia perfeverare. Alius irafeitur * 8c infanit; Hie irafeitur, in fuafe non habens poteftate, & neque tempore neque ratione fedatur. Alius irafeitur, & nonmutatur, eodem ore ac vultu permanens ; öefimutatur, abftinet tarnen peccato, loco, tem-pori, perfons fe aecommodans. Alii alio modo irafei dieuntur : primus tarnen pesfime, cu-jus irae ftimulis accenfum cor palpitat, corpus tremit, lingua fe praepedit, facies ignefeitj.oculi exafperantur. Quoingenere irafeendi Syüam fuifle ferunt.quo de hoc memoriae tradi-tum eft: Syllane prior, anira ejus extin&a fit? Ad Bertramum revertamur.

XXIV. Publica anteponebatprivatis, publicam fe perfonam feiens. Monafterii acfratrum utilitati ubieunque providebat. Ut multa collapfa reparavit, ita multa nova con-ftruxit: inter quae eft domtu tnfirmorum, quamä fundamentis novam erexerat, domus inch/«ta valde. Vix feeundam reperias in eunttis per cireuitum Monafteriis. Magnam partemEcclefiae plumbo texit, trabibusque conjunxit. Duo haec maxima impenfa. lllam haut ma-gno periculo , multo labore tarnen: hanc fummo cum diferimine. Nam altitudo ejus par«tis Ecclefias prope immenfa. Aliam quoque domum, quod allodium appellant, non tam_iparvo fumptu, quam humilis videatur; & alia multa , tarn in utilitatem necesfitatemque.»fratrum, quam cottidie adventantum. Ea asdificandi dulcedine ducebatur, ut, fiaerariumplenum fuiffet, (proeul alio vel necesfitatis vel utilitatis ufu meliore) eunttam pecuniam_»abfumpfifTetinazdificando. Longe tarnen ab eo fit, quo reprehenditur unus ex Caefaribus,nefeioquis: Innullareprofufior, quam in xdificando.

Amore etiam librorum valde flagrabat, quorum tanto captus erat, ut vafa potoria ar*genteaconflarit» öepretio eorum emerit libros. Cumque audiilet dicentem , in lucem pro-dhTe novos libros , öc vel illos vel illos imprelfos: fupplices manus ad coelum expandit, pro-que novo munere Largitori omnium bonorum magnas gratias egit. Quam multosipfejemerit, & quantum ampliaverit Bibliothecam noftrara > numerus ipfe ,indicat librorum.Plerosque etiam manu fua deferipfit.

XXV.