Ilfl11
364 B0D0N1S
runt, ut admirationi plurimis fuerit, quomodo tantum potuifient. Vt autem fic caftra de-ftrui, indiesque numerum augeri fovorum hominum Principes refciverunt, iam fuam rem_*agi videntes, in proximoque fummam calamitatem futuram & extreraum periculum pertime-fcentes, cohortari fefe cceperunt; Sc, dum adhuc licuit vi vim pclierc, lanceam arripuere_>.Galcam capiti ponunt, equum afcendunt, bellum adornant, copiis fuis in Thuringiam de-duftis, gentem inveniunt (non alitcr quamSarraceni agere folent) in ecclefias furere , alta-ria fubvertere, facramcnta dehoneftarc, oleo facro calceos linire, imagines tum fan£torum_»cum ctxam fälutiferi Chrifti deturpare, manus vel pedespraefcindere , nafos amputare, ocu-los eruere, &id genus alia dehoneftamenta tentare. Habuit autem h:cc ifta multitudo fuasvefaniscDuces duos apoftatas , uni nomen Piper, alteri Münfter. Hi dottores & Duces vefa-nse pkbis, daemene peiores, equitem unum zxDurftadia, bellicaeartis expertiflimum, fibiaflb-ciabant, qui centum fere habuit equites. Hunc excrcitusdirigendi feceruntPrincipem: ifticonfulebant & iubebant. Porro Principes cum fuis copiis, caftris impiorum appropiaverunt,& in unum omnem rufticanorum populum cogentes, bellum illis indixerunt. Etiam, quibus furor immenfus fuit contra monachos, innullofefedefendentes.illorum inquamconfilium periit, furor in formidinem verfus fuit, & nee quidem fe parum ulcifci in irrum-pentes poterant. Septem milia & quingenti rufticorum interempta , mille capti: 8c pec_»totam Germaniam centum milia enfe ceciderunt. Proftrata impiorum illa multitudine> San-gerbufiim in praedam viftoribus dant Principes, Scobvios truncari iubent. Deindealiis civi-tatibus infperato advenientes , Molhufen tf Durftadt potiuntur ad libitum. Quja enim ä verafapientia defecerunt ad ftultitiam Lutheranam, omnem ab illis fapientiam Deus abftulit,& Principibus multandos 8c ad libitum trattandos dedit. Acceptis igitur civitatibusin deditionem quoseunque Lutheranos invenerant litteris praeditos vel factioni obnoxiosab aliis publicatos, vivere non patiebantur, fed demeflis capitibus poenam dare.»faciebant. Haec ubi ad alias lgnavae plebis turmas afferuntur, pedem figuntLs,clamque alii ab aliis fugiunt. Noluit enim, omnia defuper refpe&ans Deus,eos in unum congregari, licet in verticem res pene perveniiTet ob Principum disfimulationem.Nondum namque iter trium dierum fupererat, quo omnes vefanac gentis turmae convenire.»potuhTent. Qua: fi coaluiflent, non de monafteriis tantum, verum etiam Sc de caftris Omni-bus, ac ipfis Principibus omnium lententia aftum fuiflet. Nimia enim furentium ruftica-norum fuerat multitudo, Sc non folum de die in diem maior evafit, fed etiam de hora in_»horam coneurrebant; & fi quam terram ingrediebantur, quotquot invenerant, fibi aflbcia-bant, pollicentes fibi ipfis perpetuam ab omni fervitute libertatem : agros, filvas,aquas &fluenta» futura omnibus communia. Tantusque Principes vel fero horror perculit, ut remu»defperarent. At cum inThuringia fxvilfimos lllos rufticos protriviffent: Scaliosalii aggreflipartim fuderunt, partim prorfus oeeiderunt. O quot millia ferro pereufli furoris fui in mo-nachos penderunt peenas. ltaque factum eft, ut, dum monachos Principes intemecioni eri-pere, Scmonafteria a furore gentis ignavat eruere noluerunt: fuam rem feque eripere fum-ma eos neceffitas cogcret; ut dum fe tuerentur, nollent, vellent, fuppetias ferrent monafte-riis , Sc monachis opitularentur, extremo iam periculo vitam agentibus.
Jguantis dehlnc convieiis monachi obtundebantur.
ET quidem manibus rufticanorum poteftas monachos eripuit: verum Unguis hominum,quae liberae funt, legem ponere haud potuit. In quos igitur arma movere non fueruntpermifli, in eos linguas acuerunt, nonrufticani tantum fed 8c urbani omnes ; fenescum iu*nioribus, mulieres cumfiliabus , adusque latentem dico. Nullus omnia nomina mona-chis data facile litteris mandare poifet; nullus in illos fcommata iattata: nullus ledoriasdepromere valeret. Vbi monachus appartfit, alius, en, dixit illic lupus : alius, audi, aif_»,tu veneripeta , alius eceum Huchcierum. Patenti autem in campo fi monachum etiam alonge videri contigerat, mox.uno ineum clamante, omnium voce inclamatur, 8c non fecusatque in rapacem fieri folet lupum, variis verbis invehuntur, 8c prope urgent infontem ho-minem. IufTus aliquando cum alio fratre ad invifendas pratorum fepes exire coenobium, in-fperato copiofam hominum 8c peditum 8c equitum multitudinem, a nundinis revertentem_»,obviam habuimus; qui ubi nos viderunt, adeo in nos clamabantScfcommatis nos tantis af-ficiebant, ut etiam ad illos , quos notisfimos habuimus, erubefeeremus , Sc facic demiffa,tarn terram quam Collum in nos boarc putaremus, vixquc nos ipfos fuftinere policmus, con-fufione nimia Sc verborum obfcoenitate pene ftupefa£ti. Pauca hsc ex innumeris iftis malis,quae in monachos reeiderunt, non praeter iuftum Dei iudicium, feribenda iudicavi» Sc de hisfatis.
De cvuitatum quarunäam & multorum monaeboram in Lutbera-^^B namfaffiionem affenßone.
Oc anno [1526] HamborgttMagdeburg adLutheranam fa&ionem ab unitare ecetefiae defe-cerunt,
H