CÖRON. CLVS1N.

363

mitem adiecit. Non poft mukös dies in omnes ecclefiafticos, tanquam in odiofos ♦ ipfbsrufticanos homines armavit. Anno proinde hoc 1525 1» Svevia plurirrra millia rufticanorum_*confluunt ex circumpofitis pagis, nullo fciente , quis rem inftrueret. At minime conveni-re poterant praeter principum disfimulationem. Et quia maxima eorum pars ex adiacenti-bus pagis Herciniae filvae fuerat, ex ea & nomen exercitui illorum datum fuit. Herciniam.»autem filvam nigram filvam dicunt; unde & rufticanorum illam congregationem »«gwvoca-verunt, de fthwarten buer. Hi ubi ingentem habuerunt multitudinem , rem fortiter aggresfi,nulli voluerunt amplius fubiici, fed comiter vivere omnes, 8c vel ingenuitatem aliquamfci-re,vel proprium posfidere, ut nefas vitare. Vnde Scoppida Sccivitates fibi fubiecerunt, öcmonafteria in fuum aifentire paftum , etiam iuramento coegere. At hi quidem usque adMoguntiam debacchabantur, quam ingrefliDuces eorum, ubi cogitabant fe fapienter aclu-ros, & illam quoque civitatem in dediuonem fe accepturos: infidiarum incautiores » capitaperdiderunt. Vbi autem ruricularum illorum nigrorum exercitus ita egifle aliis terris in-notuit, eodemDaemone Scira percitagensrufticana, multo maiora tentare cocpit. Magnajnimis multitudo fe in Francontam, & in Turingiam alia multitudo rufticanorum diffudit öc pe»iora prioribus adinvenit. Hi enim monafteria non in dcditionem acceperunt, fed prorfusomnibus fpoliata vel deturpaverunt vel etiam deftruxerunt. Vnum fcio in Francoma illos fu«gatis monachis folo adaequaffe, cccnobium videlicet Stvartfatenfe. In Thuringia praeter alia mo-nafterium Ä^wr^rwew/emiferabiliter confra&um, deturpaverunt pelfime, reliquias fantto«mm difperferunt, fepulchra effregerunt, libros inventos in unum pofitos combuf-ferunt, quorum pretium in valore fuit trium rmllium florenorum. Erfordiam etiam ingrefli omni-um do£torum & facerdotum curias 8c domos fpoliaverunt; quorum quidem libros non prae-dx dederunt, fed aut igni aut fecuri. Hoc autem minime potuiilent: fed civitas ipfa do»gmati Lutherano manus iam dederat, & quod ipfi cives uon audebant, id genti ilh nihilverenti fecreto favebant. Ex aliis autem monafteriis fugatis monachis, quiequid obvium-»fuit, auferebant; verfis aris facris 8t imaginibus, campanisque deftruclis.

In dicecefibus etiam Halberßadenfi & Magdeburgenfi nullum manfit ccenobium, quod non_»fpoliatum 8c miferabiliter interius deftru&um fuiffet. Nam Scillic copiofa rufticanorum ho-minum multitudo confluxerat, 8ctantum facinus aufa, multo maiora fe fachiram putavie_*.Hi maiorefuroris impetu in monafterium Hujfeburgum irrumpentes, non fpoliaverunt folumjomnium aliorum more, fed etiam ignem illi admoventes, fblo adaequavere. Remanfit ec-clefia in combufta quidem , fed non alias, quafi ab impiis Turcis fuiflet devaftata , ignavo-rum hominum malitiae invilentibus fe veftigia oftendens. Vix enim muris illius parcitum-»fuit, 8c id ipfum propter laborem vitandum. Alia enim omnia effregerunt, infregerunt, com-minuerunt, etiam altaribus turpiflime fubverfis atque everfis , 8c reliquiis fanetorum difper-fis. Campanas in praeeipitium datas fregerunt frattasque deportaverunt, iure Sathanico-Domini omnium fatti. Vbique igitur locorum in monachos arma parantur. Genus hoc,aiunt, attonfum coma, ut quid totiusmundi bona oecupat? vita illorum infaniis plena, utquid tarn diu perfeverat? Dolet impietas, rufticanorum furit crudelitas, fremit inviden-tia. Hinc, quemadmodum capitis damnati damnationem opperientes, vitam agunt mole-ftiorem: ita monachi, de hora in horam fuorum monafteriorum exitium maximo angore^pertimefeentes, vitam vixerunt nullo meerori aequiparandam : quippe quibus nee fecurumfuit ad eos, quos amicos putabant, levare faciem, dicere verbum. Dumque fic in Chnftimagalia furentes lupi irrumperent 8cad libitumdebaccharentur : nonfuitexPrincipibus,quimiierismonafteriis, tantismalis vallatis8ttarn execrabili ignavorum 8crufticorum hominumimpetu obfeflis, fuppetias ferret. Omnes enim, non fuam rem agiiudicantes, domi fe con-tinebant, dogmateLutherano perciti. Eftoenim, monachos fugentrufticani; efto, cceno.bia funditus deftruant: bona tarnen ruralia monachorum fecum deferent minime. Ea igi-tur in fifeum Principum venient. Quod enim diflimulaverint, 8t bonafibi infifeari optave-rint, eo liquet facillime, quod, dum poft devaftationem, etiam combuftionem, ccenobia mo-nachi repeterent, nonconceflus fuit aliquibus, vel ad monafteria acceffus, vel ad ea in-ftauranda permifla facultas; nifi multis florenis ipfa ccenobia perinde atque ab hoftibus re-demiffent.

Demum recordatus fuorum moderator omnium Deus, ubi vidit, neminem rebus mo-nachorumconfulerej fed quod licenter indomabilis rufticana illagensfuos fineretur exerci-tus in Dei militum caftra cogere: quafi excitatus a fomno , quo infipientiam homi-num defpexit 8c ignorantiam disfimulavit, feftinato rebus fibi deditorum opem ferri iuflit_».Male igitur brevi perdendorum hominum animos, etiam in Principes fufeitavit, ita, ut, quieousque in monachos arma moviffent, iam in dominos terrarum ac Principes coniurarent_»,nolentes aliquem fibi ius dominandiadfeifeere, cum unum efle omnes vera dile£tio poftu«Iet. Ea ergo rufticanorum impia multitudo, quae inTuringia monafteria vaftavit, etiam_»principum caftra magno cocpit furore diruere 8c prorfus folo adaequare. In quibus diruendisnullo pepercit labori. Igni namque abftinentes, ne videlicet genti propriae quid incommo-darent,ubicaftris cohabitabant, fecuribusdeftrwebant omnia; adeoque magnam rem fece-

Z z * runt,