14 INTRODUCT. IN COLLECTION SCRIPTOR.
XXIII. Excerptä ex Opere Johannis Rhode, Archiepifcopi Bf e»menfis, quod a nonnullis Chronicon appellatur, &infcribi-tur: Regiftrum Bonorum 6c jurium Ecclefia; Bremen-fis.
1_T Enricus Schwarzburgicus cum ab anno Domini 1463 Archiepifcöpum Brcmenfcm triennio■*- -*egiftet, MonafterienfisEpifcopuseftemaluit} Bremenfem tarnen Archiepifcopatum per jöannos, titnlo adminiftrator is, retinuit, & fe fimul Adminiflratortm & Arcbiepifiopum fcripfit ;quae duo parum cohaerere videntur. Defun&o fucceflit Johanne s Rode,tx honefta urbis familia,Pratpofitus majoris Ecelefiac ; alterius Jobannü Rode , itidem Praepofiti & Apoftolkarum Bulla-rum corrc<ftoris, ex fratre nepos. Is magno ftudio in bonis Ecclefiae redintegrandis laboravit.Sedcum minifterialesplerumqueadverfoshaberet,qvia plebejo, fiDiisplacet, homine(verbaCranziifuntinmetropolilib. 12 cap.ij ) gubernari aegre ferebant} Chrißophorum Brunfvicen-fem, HenriciSerüorisfilium, coadjutoremfumfit, qvidemumeiA.D. 1511 fucceflit. Johan-nes Rode, jurium Ecclefiae confervandorum ftudiofus, librum de illis collegit, partim La-tino partim vernaculo fermone, qvi partim habetur, ejusque non unum exemplum vidimus.Excerptä damus hie utilioraj fedquaein urbes, Bremenfem, Hamburgenfem, &vicinospaßimacriora , & controverfiis obnoxia dixit , teftis in propria caufa ; non faeimusnoflra : ncgligendum tarnen eum non putavimus , qvia Hiftoriam Ecclefiae fuac& vicinarum regionum non medioeriter illuftrat, & multa , alibi indi&a , docet. InCatalogo Vafallorum ( qvi in excerptis cafu omifTus eft ) diftinguit Nobiles Vafallos a Minifteria-libus. Nimirum, qvi nunc Nobiles vulgo audiunt, olim non nifi mimfleriales, aut militares(id eft equeftres ) dicebantur, qvod & Cranzius partim obfervat. Nobilium appcllatio Comi-tibus, autDynaftis, nonmultuminferioribus, propria erat. Inter VafaUos Nobiles recenfet:ComiteminOldenborcb, in Oldenbrockbufin, in Nygenbrockbußn, in Stattie, in Stoltenbroke, dequo addit, übt ipfi babitaVit, nefatur. Tum Nobiles de Depbolte, de Grymberge, de Stum-penbußn, de Macbtenßede, de Barmeßede, de Hafeldorpe, de Bederickefa. Nobiles feilieet in-telligitDynaftas, utdixi, qvi Comitibus fere asquabantur. Mmißeriales ita recenfentur: DeBorchmanvanHorneborcb,dtva\\ der Borcb, dzvan Bliderßerpe, vanDammenße, wanOefien, deSchulten, de van Bacbtenbroke, de van Tzeßerfleete, Wandages ( olim ) gerieten de Gryfin. DeBorcbman Van Forde, de van Borcbolte, vanEdzelendorp, Seifingen , Einte by Vörde, Stade,vanderLydt, dcvmRade (de wurden uth defem Lande verdreven) de van der Kulae, de vanScbloenge (nugeheten de van Brokbergen, unde Borcbman darüihes) de van Oeßenbagen (defind vorkamen) de kinde van de Kranenborcb (de find vorkamen) dz Borcbman van Lunen-beroe, de Bicker, de Borcbman "banRitzenbüttele, geheten de Lappen; find alle deenftmanne ge-wefendes Stichts, alle menfindet, und in allen faten, dar de deenftmanne des Stichts gesatetfind. De van Elme by Bederickcfa find alle Stichtsmanne gewefen, van den van Bederickefa uth-gefpraten, unde werenmachtige dienftmanne des Stichts. De van Flogbeimgen, de Borch-manne van dem Langlvedel &.C. de van Hagen, van Clalvenbeke, Etze, Gylten, Arbergen , vander Vare, Bysberge , van der Helle (nu geheten de Monmke) de Clut>ere, de Borchmanne vanDettenbußn, nu gebeten Teddingbufen, de van Amendorpe ( de Spaden hebben ohr gudt) de vanU^echclte, Bücken, Hajftl, de van Saffen (nugehctenKorlebaken) van Berßcn, IFyge, denken,( Wandages geheten de Ktenkocke ) de Spaden, de van dem Home. De Borchmanne Y>an demeOtterberge; de Clüver find dar ok Borchmanne gewefen, nu hebben de eine eigne waninge ge-buwet, geheten de Borßel. De van der Helle find dar ock Borchmanne, de van Otterftede, dev an Honborfl. De deenßmanne des Stiebt es "man Bremen aver der Lejjmen, de van Olemunde( de weren mechtig, unde hebben deme Stichte vele denftes gedaen ; de bowe-den den BlomendaeU, den de van Bremen nu hebben ) de van den Scbonenbeke (dat find rechtevan Owmonde, febowenden, ende vanOumunde, den Scbonenbeke, darvan hebben de denNamen) devan Mar/el, dtvzn Leesmen (defynd nu korter tyt vorkamen ) de van Sandbecke( defyndryke gewefen unde vorkamen) de van IFifterbe ke ( man fecht,da find de van Sandbeckvan gekamen,) de Kniggen by der Borch, de van der Hude. De Stedmqe hadden den Blomen-dale mit den van Owmunde, unde haddenore Erve unde guth dar inne lang liggende. De vanGropehnte hebben gude deenftmanne gewefenj hadden dat Richte twifchen der Borch undeBremen, de van Walle weren ok gude deenftmanne. De find ganz vorkamen ; orc gud is bin-nen Bremen geervet mit frowes-perfonen, fo wol alfe ds von Gropeling. De van Werfebe,
de
*^*ia*r