M
GERVASII TILBERIENSIS
nise, obftupefcunt. Colleäis igitur aquis in nubes,pluvia generatur,vel ex humore terra ex*hahnnsuliginem,undeexattra£l:ione falisvapor terra; &fluminum afcendens ad caloris nu-trimentum & remedium, denfatur innebularn,qua!ventis agitata,nunc contrarietate elevan-tium deprimenriumque flatuum fufpenditur inaere,nunc attenuaturinnubes,nuncconflaturin grandinem, nunc rarefcit in nivem, nunc fpiflätur in imbrem, vel, ut ajunt, in confinio ae-ris noftriaquae virtute difpofitionis divina; {latimpoftdiluviumnebulx,quacfufpenfefuerunt,uude &nubes, quafi terram obumbrantes,ideft,operientes. Sane nubes afcendilTe, quini-mo excefufie montes, credimus, quorum cacumina, ut prxmifimus, nee venti, nee nebulas un-<juam contingunt. linde Poeta:
lllic & nebulas. iäic -confißere nubts
Jußit.
XIII. De mari.
Unt, qui dieünt, terram ut centrum in medio circumferentia? omni parte aqualiter ab ex-tremitatibus diftantem mari circumeingi atque concludi, fecnndum illud tertix diei:(Congregavit aquas fub firmamento in unum, &apparuitarida$ fubfidit enim terra utcentrum, & aquas in cireuitu iunt includentes terram, feeundum illud: qui firmavitterram fuper aquas. Quod ergo aer fit inter terram & aquas, arbitrantur plerique, &qucda-x\ux circumferantur aeri quadam creatoris virtute. Sic enim conftat, omnia in Dei virtuteformata,quod nulluni illorum fit fundamentum alterius,& fi unum fit altero inferius,& aliudfuperius. Coelum quippe empyreum fidereo non fuftentatur, neque fidereum aeri vel aquis,qua: fuper coelos lunt, innititur, nee aer infigitur terra;, fed fuperfertur, nee terra aquas conjun-cras aut fuperpodtas deprimit. Quodautem fontes ä mari procedant, arbitrantur quafi peroceultos terra: porös refüdantes, & quod ex mari falliiginofo fontes liquantur dulcifllmi', exmari calido fontes frigidiffimi, ex benefkio terrae eft, quae aquam plurimum colatam facitdulcefcere, & ex fua frigiditate calorem maris exuere. Sic vinum rubrum colando per pan-nos albefcit,& inlitrore maris fontes, & in ipfo maris fundo aqua; dulcidimat reperiuntur.Sed &inurnagrandi (i capülos veneris,epaticam,Ceterach,* & Polytricum, herbasque irufontibus nafeentes arena: fontiumfuperftraveris,perduo veltria difponens folaria aquam ma-ris itain modum lixivii colatam dulciilimam invenies, quia navigantibus licet paucis exper-tum eil. Accedit ad probandam maris l uperiorisfupereminentiam temporibus noftrisno-Vum divulgatum, tarnen mirabile. Cum enim die fefto in majoriBritannia populus poft au-dita Miflarum foiennia Ecclefiam plebanam paflim egrederetur tempore quidem plurimumnubiloaCpropter nebularum denfitatem fubobfeuro j apparuit anchoranavis lapideo tumu-lo,infra fepta cireuituinfixa,fune inaere protenlb acpendulo,obftupuit populus, dumquofuper haxvaria inter fe conferrent,tandem viderunt funemmoveri quali laborarentadevul-fionem anchpra:. Dum ergo plurimum prorligata non cederet,auditaeftvoxinaere fpiflo,velut etamer nautarum adrevocandam projeclam anchoram contendentium. Nee mora_fruftrata laboris, fpe nautat unum de fuis dimittunt, qui feeundum peritiam noftrorum funianchorali itnpenfiis vicariämanuum permutatione defeendit. Cümque jam anchoram e-vul!iiTet,acircumftantibus capitur,& inttr manus contreciantium, quafi in mari naufragiurrufaceret, crafiiaeris noftri humeclatione prxfocatus exhalavit. Sed& fiiperiores nauta; arbi-trato otiumnaufragantium poft uniushora: fpatium funem anchoralem prxciderunt, reliftäanchorä navigantes. In hujusitaque rei memoriam deanchorailla ferramenta oftii baiili-Ca» illius prudenti confilio fabricata funt,qua: in publice) patent confpe&u. Accedit adhucaliud in eadem regione mirabilius. Eft caftrum ir/Comitatu Claudii Caftria:,Briftol dum no-mine, opulentum, & civibus ditiifimis complantatum. Hie portus eft,quo tranfitur ä majoriBritannia inHiberniam. Uno tempore in Hibemiam cum illius loci indigenanavigaftet,domirelidis uxore&nUis,poftemenfadiutina:navigationiscurriaua, cum inremotis Oceani par-tibus navis decurreret, civis memoratus cum nautis ad epulandum confedit circiter horam.tertiarru Cumque finita mensä civis cultellum ad fpondam navis ablueret, fubitö de manulapftis eadem hora perfeneftram domus ipfius civis, in culminepatentem,quam lueernariamAngli nominant,admenfamcoramuxore civispofitam cultellusdefigitur, cujus-rei novitateta<äamulierobftupuit, & notum fibi pridem cultellum reponens longo poft tempore, annoredeunte didicit, cafum & diem navigationis cum die reeeptionis concordare. Quis ergo expublicato fadli hujus teftimonio mare fuper noftram habitationem in aere vel fuper äerentipofitam dubitabit 1 XIV. De
,», ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ■ " • --------------- ■ -■ ■■ - w
* Ceteratb noraen eft Lxirbarura officinis reeeptum, quo fignificatur ajple«iut» kufcelopendrium.