V E T E R U M.

67

37, Excerpta ex Aimoino ad res geftas Saxonum

vecerum pertinentia.Libr. I cap. VII

- * Childericus vero cum & manu promtus & confiliis effet providus, cum AdqvagrioSaxonum Rege Aurelianispugnans vidor extitit. Quem fuga Japfum Andegavos usqueperfequens,cumeumnonreperirfet,ipfam urbem oppugnans cepit, Paulum Romanarumcomitem partium interemit. Sicque regni terminos, Aurelianenfem ac demum Ande-gavenfem usque civitatem dilatarehaudfegniterprocuravit.

Libr. III. cap, VII.

Saxones quiadltaliamjufiu Theodeberti fenioris demigraverant, cum conjugibus acli-beris inGallias prorumpunt. QuibusMummolus Guntranni regis patriciusobviam per<»enseos fugaciterltaliamrepeterecompulit. Sequenti'anno iterum Saxones ad Rhodanum us-que fluvi um Galjias ingrefluri acceiTerunt. Mummolus cum exercitu fuo obvius, tranfitumeis fluminisdenegabat. Sedacceptis muneribus,per finesregni,quod tuebatur, transeundiadSigebertum licentiam tribuit: a quo fufcepti jubentur proprias incolere terras. Quo dumtendunt, plurimos negociatorum in itinere dsceperunt, arris laminas quadam arte ad aurioptimiatqueprobati fpeciem coloratas vaenundantes, aurumque pro pretio earundem acci-pientes. Hac de re muki mercatores ad inopiae malum fe devolutos fero doluerunt. Sed Sa-xones fYaudulentiae fuoe pomas matura ultione luerunt. Nam a Suevis aliisque nationibus,qusepatriameorumpervaferant,ternaaciefuperati, ad XX millia fuorum ferme interemptis reli-qui conditionibus hoftium, licet inviti, paruerunt.

Libr. IV cap. XVIII

Auftrafmvero Francis rexinftitutusapatre (*), adverfus Saxones, qui rebellare tenta-verant,armamovit: transgreflusqueRhenum, cum Bertoaldo Saxonum duce pugna com-miüa,enfeporcufTus in caput,decifoscum parte galeaecrines patri per armigerummittit &utfibi, antequam cundus corruat exercicus, in auxilium properet,mandat. Forte fortuna affuit:Clotharius (**) enim vertationis gratia Longolariam fylvam petierat: ubi accepto peri-culorumfiliinuntio, gravi exagitatus dolore , raptis quos in promptu habebatjuvenibus adaliosetiam,utfefequerentur,diredislegatis,brevi tempore longum iter emenfus (nam & no-dibus viam carpebarj adfilium usque pervenit, & ea quidem node fixis fitper Wiferatn flu-y>ium tentoriisquieverunt» Mane autem fado, dum Franci plaufus ac voces leetitiae pro ad-ventu regisClothariiederent,BertoaIdusSaxoniae Dux fuper ripam fluminis pradium prafto-lans,auditotumultu,interrogat, ut quid tantus in Francorum caftris oriretur tumultus? di-cT:umeftei,Clothariumadveni(reRegem,atqueobiddiem feftum agereFrancos. At ilie adhaec, falfa( ait) fpe deceptipra: timore defideria fomniant fua. Nam Regem, quem fecum gra-tulantur manere, certa ferente fama nos compertum habemns vita jam defundum. Clotha-rius citerioriarmatusfuperftanslittori, tum taliafuperbeprofantemaudiret, nil dicens quomajor taciturnitate fuahoftibus incutereturtimor, celerrime galea nudavitcaput. Eratquip-peejusccefariespulchra canitie variata, in cujus afpeduadverfariis maxime dignofcebatur. De-niqueilatimaBertoaldoagnitus,incongruapercepkrefponfa, in huncmodum a praefato con-traria; partis duce prolata. Tune fdixirj hie muta aderas beftia ? Tunc Rex huiusmodi com-motus convicio , &: ultra quam dici poffit exardefeens ira, capiti repofita caffice, calcaribusequumverfuseumimpulit,utrransmeatoflumine fe de inimicis fuis ulcifceretur: Franci in-dem, injuria ducis permotüatque ejusexemploanimatiflumennatantes transibant, fequentesRegem: qui fugienti Bertoaldo infeftus infiftebar. Gravabatur fane ad infequendum &ponderearmorum,&quod,dum transnataretfluvium,aquafinum ejus nee non oereas reple-verat. Bertoaldus tarnen recedendoclamabat ad Regem, non aequo & bono illum eße infan-tum , qui fe perfequeretur j fed quod fola hzec ageret laudis cupidine dudus,qui tanti aeftimare-tur, ut fequeftratus a fuis, hoftem terga darefibi compelleret. Verendum vero, ne haec res incontrariuin verfa, ipfumpotiuspeflundaret. Ifta autem dum diceret, fugere non ceffabat *

1 2 &fe-

(*) Dagobcrtus I.

(**) Clotharius II.