V E T E R U M. 43

tumitinerisconfeciffent, perculfitimoreincrti rcdire domumpotius, quam barbaram , fe-ramincredulamquegentem,cujusnec linguam quidem nofTcnt,adirecogitabant,&hoc erTetu-tius communi confilio decernebant. Nee mora,Augußinu?» 7 quem chEp/ßopuw ordinand^.m ( üab Anglis fufeiperentur) difpofucrat,domum remittunt, qui a beatoGregorio humili fupplicatuobtineret,netam periculoiam, tamlaboriofam, tarn incertam peregrinationem adire debe-rent. Qmbusilleexhortatoriasmittensliteras,in opus eos verbi, divino confifos auxilio, profi-eifeifuadet. Quarum videlicet literarum ifta eft forma: Grcgortus ßrT>usJsert>orurn Dei. Quiamelius fueratbona nonincipere,quamab his,quae coepta funtcogitationc, retrorfum redire,fummo ftudio,dilectisiimi filii,oportet,ut opus bonum,quod auxiliante ( Domino coepiftis, im-pleatis. Nee ergo labor vos itincris,nec maledicorum hominum linguae deterreant: fed omni in-stantia, omniquefervore, qua: inchoaftis, Deoautore, peragite. Scientes,quodlaboremmagnum acrernat retributionis gloria fcquitur. Remeanti autem Auguftino prxpofito veftro,quem & Abbatem vobis conftituimus, in omnibus humiliter obedite, fcientes,hoc veftrisanimabus per omnia profuturum, quiequid a vobis fuerit in ejus admonitione completum.OmnipotensDeus fua vos gratiaprotegat, &veftrilaborisfru<ftum in aeterna me patria vidercconcedat. Quatenus&livobiscumlaborare nequeo, fimul ingaudio retributionisinveniar,quialaborarefcilicetvolo. Deus vos incolumes cuftodiat, dileclisfimi filii, Data die de-eima Kalendarum Auguftarum, imperante Domino noftro Mauritio Tiberio piisfimo Augu-fto anno deeimo quarto, poftConfuJatumejusdemDomininoftri anno deeimo tertio, indi-<ftione deeima quarta. Misfitetiam tuneiisdem venerandus Pontifex ad Etberium AreUtcn-fem Archi-epißopum (ut Augußinum Britanniam peragentem (*) benigne fufciperet)literas,quarumifteeft textus : Rel>erendisßmo 0* fanElisfimo fratri Etberio Co'episcopo Gregorius Servusferieorum Dei. Licet apudSacerdotes habentesDeoplacitamcharitatemreligioli viri nulliuscommendatione indigeant: quia tarnen aptum tempus feribendi fe ingesfit, fratermtati ve-ftra: noftra mittereferipta curavimus, inlinuanteslatorem prxknüum Auguftinum fervumDei,de cujus certi fumus ftudio, cum aliis fervis Dei, illuc pro utilitate animarum, auxüianteDomino, direxiffe. Quemneceffeeft, ut facerdotaliftudio fanftitas veftra adjuvare, &fuaei folatia prxbere feftinet. Cui etiam, ut promptiores ad fuffragandum poslitis exiliere,caufam vobis injunximus fubtiliterindicare : feientesquodeacognitatotavospropter Deumdevotione ad folandum, quia res exigit, commodetis. Candidum praterea prebsyterum,communemfilium,quem ad gubernationem patrimoniali eedefit noßr£ (**) transmifimus,charitati veftrac in omnibus commendamus. Deus re incolumemcuftodiat, reverendisfi-me frater. Data die deeima Kalendarum Auguftarum, imperante Domino noßro Mau-ritio Tiberio piisfimo Augufto anno deeimo quarto, poft Confulatum ejusdem Domininoftri anno deeimo tertio, indiclione deeima quarta.

Roboratusergoconfirmatione beati patris Gregorii Augußinus cum famulis Chrifti,quierantcumeo, rediit in opus verbi, pervenitque in Britanniam. Erat eo tempore rexEdäbertbttstnCantio potentisfimus^uiadconfiniumusque Humbri fluminis maximi, quomeridiani& feptentrionalesAnglorumpopulidirimuntur, finesimperiitetenderat. Eft au-tem ad orientalemCantiiplagam Tanetos infuh non modica, ideft,magnitudinis juxta con-fvetudinem xftimationis Anglorum , miliarium (***) fexcentorum, quam ä continentiterra fecernitfluvius Vantfumu, qui eft latitudinis circiter trium ftadiorum, & duobus tan-tum in locis eft trahsmeabüis. Utrumque enim caput protendit in mare. In hoc ergoapplieuit fervus Domini Augußinus , & focii ejus viri (utferturj fermequadraginta. Ac-ceperunt autem , prareipiente beato Papa Gregorio, dt gente Erancorum interpretes , &mit-tensadEdilberthum.nandavitfe venilTe de Roma, ac nuntium ferre oprimum, qui Tibi ob-temperantibus xterna in coelis gaudia, & regnumfinefinecumDeo vivo & vero futurum,fine ulla dubitatione promitteret. Qui ha:c audiens , manere illos in ca quam adierant infu-la, &eisneceffariaminiftrari, donec videret, quid eis faceret, juslit. Nam & antea famaad eum Chi iftiana: Religionis pefvenerat, utpotcqui&uxorembabebat Chriftianam de gen.te Francorum regia , nomine Berfbam: quam ea conditionea parentibns aeeeperat, ut ritunifideiac religionis fua: cum epifcopo, quem ei adjutorem fidei dederant nomine Luidbardo,inviolatam fervare, licentiam haberet. Poft dies ergo aliquot venit adinfulamRex, &refi-dens fubdio juslit Auguftinum cum foeiis ad fuum ibidem advenire Colloquium. Caverat

F 2 autem,

( *) Leg. in Britanniampergentem.(**) Knpatrimonii vt\patrimonioli ? tunc ergo pra:-dia «juidam ß omana Ecclcfia in Gallia habebat.

(***) Locus corruptus. An miliarium ßx cir-

CUltM ?