34 EXCERPTA

Regem inertem, & fuper gentem illius, quod fine armis utebantur , inito confilio dixitad Regem Britannicum ; paueifumus, fi vis mittemus ad patriam noftram, ut invitemusmilites de militibus regionis noftrae, & fitamplior numerus ad certandum pro te & progen-tc tua : & Rex hoc idem conceflit. Qui illico miferunt, & Legati transfretaverunt transScithicam Va/km(g), qui reverfi funt cumChiulis XVII. Militesque elecli venerunt in ilüs,& in unaChiula venit puella pulebra Ttialde atque decora , hsc qyztßlia Hengißi. PoftquamvenilTent Chiulae, fecit convivium Hengiftus Guorthigirno Regt , & militibus fuis, & inter-preüfuo , qui vocabatur Cerdicfelmet (h). [Nullo (i) Britone feiente Saxomcam Imguam, prae-ter iftum Britonem : ftudet, qui legit, quo eventu evenit ipfi viro intelligere fermonemSaxonicum.] Hengiflus itaque puellam juffit miniftrare Ulis vinum & ficeram , qui inebri-ati funt nimis & faturati. Ulis bibentibus,intravit Sathanas in corde Guorthigemi , ut ad-amaret puellam , & poftulavit eam ä patre fuo per interpretem fuum,& dixit,omne quoda me poftulas , impetrabis, licet dimidium regni mei. Et Hengiflus inito confilio cumfuis fenioribus, qui fecum venerant de infula Ogbgul(k) , quid peterent Regi pro puella, u-num Confilium Ulis omnibus fuit, ut peterent Regionem , quae in lingua eorum vocaturCanthguaraland (1), in noftra autem lingua Chent (in), & dedit illis, Guoirangono (n) Rege re-gnante in Cantia; Sc infeius erat, quod traditum efiet regnum ipfius Paganis, & ipfe folusin poteftatem illorum clam dari : & fic data eft puella in conjugium , & dormivit cum ea,& adamavit eam valde.

Dixit ergo Hengiftus ad Regem j ego fum Pater tuus, & confiliator ero tibi, Sc nolipracterire confilium meum unquatn , quia non timebis te fuperari ab uno homine, nequeab ulla genre , gens illa mea valida eft. Invitabo itaque filium meum cum fratrueli fuo:bellatores illi funt viri, ut dimicent contra Scotos, Sc da ülisRegiones, quae funt in aquilo-ne, juxta murum , qui vocatur Gu/tl. Et juftk, ut invitaret eos: quos & invitavit Oclta ScAbifa cum XL Chiulis. At ipfi, cum navigarent circa Pttios, vaftaverunt Orchades infu-las, veneruntque, &oecupaverunt plurimas regiones(o) trans Mare Freflcuw (p), i.e. quodinter kos Scotosque efl , ufque ad confinia Piflorum. Et Hengiflus femper Chiulas ad fe paula-tim invitavit, ita utinfulas, dequibus (q) venerant, absquehabitatore relinquerent: cum-que gens illius creviflet & in virtute & in multitudine , venerunt ad fupradidam Cantuari-am. , ------ Interea Guortemir filius Guorthigimi cum Hengifl Sc Horfo Sc illorum gente po-tenter pugnabat, & eos usque ad infulam, quxdicitur 7W»^expulit, illosque illic tribusviribus conclufit,percuffit, obfedit, comminuit, terruit. Ipfi itaque legatos trans Mareusque in Germaniam miferunt, vocando Chiulas cum ingentinumero virorum bellatorum Scfortium. Et poftea pugnabant contra Reges gentis noftra; : aliquando vincebant, Sc dilata-bant terminosfuos : aliquando vincebantur & expellebantur. Et Guortemir quatuor btl-

la cou'

(g) Cod. Cantabr. Tytbicam. Gildas : Tithicam.Forte Theticam. Gildas , ex quo hacc , verbisPoetarum faepe utitur. [ neque aliud fuerit The-tica vallis feu vallis Thetidis, quam profundummaris , quem fenfum Optimum puto]. Cotto-nianus legit Scythicam. Legatos hie ex NennioGuilielmus Malmesb. mifTos agnofeit. Et fereNenniumfequitur,[ut annotatTu.Gale, V. cl.quiScythicae valli magis favet.]

(h) In variis LecT. a Th. Gale editioni Oxonienfi ad-je&is feribitur hoc nomen Cerdicelmet, CodexCottonianus Ceretec. Forte autem hie eft idemcumilloCfrfw ReguIoterritorioli£/>»fnnWeftr.Ebor. quem Edgvinus filius AHi expulit, ut in_.NenniinoftriAppend.i.videre eft.

CiJ Haec Gloflätoris Samuelis verba funt.

(k) Oghgul,\. e.^/sga/Cod.Cantabrig.ideft, penin-fula Cimbrica.

^1) Cotton. Conguaraland.

(m) Imo potius Caint. Circa prima tempora Nor-mannorum Cbent aliquando dicitur Chenitb. Th.Gale.

(n) Cod. Cantabr. Guaranggonoregnante. Coron-gus dicitur G. Malmcsburienfi. Regem fuiflenon

puto; vox cuftodem denotat, habes in Baraxgur,& Cair Guarongon , urbs praefidiaria. Interimvox haec in Gott, feribitur disjunflim , Guorancono. Cuno nomen e(fedignitatis,fatehturBritan-ni, inquit Cambdenus , & fenbi Cono ctiam in-,voce Conetodunus notar. Haec ipfa vox oecur-rit in vita Marcwardi, 4. Sa:c. A&. Bened. p 60g.Videtur Nennii Gorondus idem fuiiTe, qui hodiedicitur V. portuum Guardianus. Caefare Britan-nias invadente quatuor fuere Reges in Cantio.Multi credunt honorarios officiarios, feu praefi-des fuiiTe. Horum prirai nomen Cungetoric ha-bet aliquid affine Guorancono.

(o) Cott. regionestfinfulas.

(p) Cott. Frefium. An Fretbicum , Britannice dici-tur Verlebe, & ITeritb ? Tb. Gale. Ex Frifia Sa •xones venifle huc icribit Joh. Leydenfis in Chro-nico. [ Malim Freticum Mare, idem eile quodanguftum, uno vetbo fretum~\.

(qj Hacc fi vere feribuntur , funt ex Beda interpre-tanda, Alia leclio eft , ad quas venerunt: Haecita intelligenda funt, ut expulifie omnes prifti-nos incolas ex infulis oecupatis äaxoncs dicantur.Tb, Gale.