V E T E R U M. 33
fufcipiebant Confules grata dona ab illis. Promittebant ergo Britoncs cum Sacramentoaccipere jugum Romanorum , & Romamci juris, licet durum fuiffet. Et Romani veneruntcumexercitu maximo ad auxilium eorum , & pofuerunt Duces , & Imperatores inBritan-nia. Et compofitolmperarore cum Ducibus revertebatur exercitus ad Romamusque ; & ficalternatim per CCCCXLIX annos faciebant. Britoncs autem propter gravitatem imperiioeeidebant Duces Romanorum , & auxilium poftea petebant. Romani autem ad Imperi-um auxiliumque , & ad vindicandum veniebant , & fpoüata Britannia auro argentoque,cum $re, & omni preciofa vefte, &melle, cum magno triumpho revertebantur. Nuncvero ad gentem Saxonum fleclendus articulus.
Factum eft autem pofl: fupradictum bellum, quod fuitinter Britones & Romanos, quan-do Duces illorum oeeifi funt 5 & pofl: oeeifionem Maximi Tyranni , transadoque Roma-norum in Britannia imperio , per XL. annos fub metu fuerunt. Gorthigernus regnavit inBrirannia, & dum ipfe regnabat, urgeba:ur a metu Ptclorum Scotorttmque , & a Komanicoimpetu, neenon & a timore Ambrofu (z). Interea venerunt tres Childs, a Germania in Exi-lio pulfas, in quibus erant Hors & Hengifl , qui \piifratns erant. Hors&cHengiflülü Guiti-gi/s,fHiiGugta(?J,fUüGue£la, ttÄlVuoden, filii Frealf(**) , filii Fredulf , filii/fc«i (***),filii Fo/epald\****) , filii Geata,quifuit, ut z)imt, filius Dei ; Nunquid (z) ipfe efl Dominus ex-ercituum vel Dominus Deorum , fed unus efl ab idolis eorum , qtts. ipfi cohbant. [Haec(b)efl:Genealogia iftorum maruw (c), de quibus primo creverunt Saxones.] Gortigernus autem fu-feepit eos benigne, & tradidit eis infulam , qua: lingua eorum vocatur Taneth , Britannicofermone Ruithina (d), regnante Martiano feeundo (e), quando Saxones a Gortigerno fu-feepti funt, anno CCCCXLVII (P) pofl PaiTionem Chrifti.......
Factum eft autem,poftquam caßra mctat'ifunt Saxones in fupradifta inßda Taneth, pro-mifit Rex fnpradiclus dari illis victum & veftimentumabsque defedlione j & placuit illis, &ipfi promiferunt expugnare inimicos ejus fortiter. At illi Barbari, cum multiplicati eflentnumero, non potuerunt Britones eibare illos : cum poftularent cibum&veftimentum fic-ut promiflum illis erat, dixerunt Britones, non pofiumus vobis dare eibum nee veftimen-tum, quia numerus vefter multiplicatus eft ; fed recedite a nobis , auxilio veftro non in-digemus : ipfi vero conülium fecerunt cum Majoribus fuis , ut pacemdifrumperenr.
Hengiflus autem cum eflet vir docius atque aftutus & calidus, cum exploraflet fuper
E Re-
(z) Ambrofius Saxonum adventu pofterior.
(*) In Cod. Cantabrig. Gurtha. Et in marginc:Guytha Sc Guicia Sc Gurgta.
(**) Wodan Sc Frealfnomim Regum vel Heroum,videmur agnofeere poilc & in OdirsG Sc Frea velFriccone, fed antiquioribus hujus nominis Prin-cipibus pro Diis habitis , quorum appellatione»deinde inpofterioribus, ut fit, funt repetita:. InFrea variant Scriptores,nam interdum proDeavoluptaturn habetur . uxote Wodan vel Odini,ut apud Paul. Diac. de Geft. Longobard.l.i. c 9.interdum pro Deo , ut apud Adamum Bremen-fern, quo narrante ftatuas trium Deorum vene-ratur populus Sveonum, ita utpotifiimus eorumThor in medio fblum habeat triclinium, hineckinde locum poflidcant Wodan & Fricco. Thorpraefideat in aere, flumina, fruges gubernet^,Wodan bclla regat, Fricco pacem voluptatem-que largiatur mortalibus , cujus etiam fimula-crum fingant ingenti Priapo. Ha;c ex Adamo.Ad voluptates pertinere nunc five Deum fivc_»Deam, indicat non tantum Freitag Vcnerisdies,fed Sc frayer (Gailicum cxCcltico) freien (nubere)^Ä/(gcneratiogenus)^r^«/(fponfa)aliaquehuju$-modi.Credidei isFream vdFrealfum in pace regnaf-{e,Wodan bclla gelTuTc. Sulpicarietiam poflis in hacjpfa Genealogia,ubiGV.tt-ifilius Dei dicitur; De-um hunc feu God fuifle antiquiorcm/^W.«*. Etforte Godan ac Wodan eadem nomina elTe , ur_.Gula & Wheel (converfio) Guüiclmus & Wil-
helm ; Walen, Galli ; Werre , Gucrra ,- alia-que id genus.(***) Cod. Cantabrig. Filii Sinn ; Cod. Cottonia«nus : Sin,
(**»*) Codd.Cantabr,&Corton: Foloroald.
(a) Lcgo i Non quod. Codd. Cantabr. & Cotton,Non, inqmo , ipfe. Et in margine ; Non deiveri, nee omnipotentir Dei £f Domini noflri Je-fu Chrifii , qui ante tempora feculorum perma-nens Patri & Spiritui Santlo co^ternus & con-fubftantialii in fine feculorum , mortalitatit no-ßr£ formam non dedignatus efl induere , fed «-
nus tfc.
(b) Parenthcfiinclufa a Samuele inferta funt, for-te ex Chron. Saxonico , judice Thoma Gaie.
.(c) An forte pro Matum legendum eft Macum ,quod verbum infra, uti titulus honoris, oecur-rit? infraque etiam c. 53. pro Mac Eldnt , MacEldoe, Macliriecat in quibusdam CodicibusMSs.legitur corrupte : Merelchad , Mereldoe , Mcr-bietat &c. uri videre licet in variis LeclionibusNennio perTh. Galefium adjundlis.
(d) Cod. Cantabr. Ruditbin. Cotton. Ruithon &Ruoithin, Cambdenus inCantio: Errat Nennt-us, qui putat Saxonas nomen dedijfe infhU Ta-net : ejus meminit Solinus.
(V) Cod. Cantabr. & Cutton. unus: Gratiano', fedalter Martiano habet.
(fj Cott.Cotton.347, Alius vero Cottonianus 400.