J51 ____

uon minus quam sarraceni aduersentur nomini cbristiano. Tuuocamus 1213preterea excommunicationis sententiam in Lateranensi concilio promul-gatam aduersus eos, qui sarracenis arma, ferrum et lignamina defe-runt galearum quique in piraticis sarracenorum nauibus curam gu-bernationis exercent eosque rerum suarum priuatione mulctatos etcapientium seruos, si capti fuerint, fore censemus, precipientes, utper omnes urbes mavitimas diebus dominicis et festiuis huiusmodisententia publice innouetur. Uerum cum longe plus de diuina demen-tia, quam de bumana potentia confidere debeamus, oportet nos intali conflictu non tarn corporalibus armis quam spiritualibus dimicare.Ideoque statuimus et mandamus, ut singulis mensibus semel fiat ge-neralis processio, seorsum uirorum ac seorsum, ubi fieri poterit, mu-Herum, in bumilitate mentis et corporis cum deuota orationuminstantia postulantium, ut misericors deus auferat boc a nobis confu-sionis opprobrium liberando terram illam, in qua uniuersa redemptio-nis nostre sacramenta peregit, de manibus paganorum et restituendoeam ad laudem et gloriam nominis sui sancti populo cbristiano, pro-uiso prudenter, ut semper-in ipsa processione uerbum salutifere cruciscum diligenti exhortatione populo proponatur, orationi uero ieiuniumet eleemosyna coniungantur, ut bis quasi alis facilius et celerius ipsauolet oratio ad piissimas aures dei, qui nos clementer exaudiat intempore opportuno, singulis quoque diebus intra missarum sollemniapost pacis osculum, cum iam pro peccatis mundi offerenda uel su-menda est ostia salutaris, omnes tarn uiri quam midieres bumiliterprosternantur in terram et a clericis psalmus iste: deus, ueneruntgentes in bereditatem tuam, alta uoce cantetur, quo cum boc uersudeuote finito: exsurgat deus et dissipentur inimici eius et fugiant afacie eius, qui oderuut eum, sacerdos, qui celebrat orationem istamsuper altare decantet: Deus, qui admirabili prouidentia cuncta dispo-nis, te suppliciter exoramus, ut terram, quam unigenitus filius tuusproprio sanguine consecrauir, de manibus inimicorum crucis eripiensrestituas cultui christiano uota fidelium ad eius liberationem instan-tium misericorditer dirigendo in uiam salutis eterne per eundem domi-num nostrum etc. In illis autem ecclesiis, in quibus conueniet processiogeneralis, truncus concauus statuatur tribus clauibus consignatus, unapenes bonestum presbiterum, alia penes deuotum laicum et tertiapenes aliquem regulärem fideliter conseruandis, in quo clerici et laici,uiri et mulieres eleemosynas suas ponant in terre sancte subsidiumconuertendas secundum dispositionem eorum, quibus bec sollicitudofuerit commissa. Porro super processu et transitu modesto et ordinatocongruo loco et tempore faciendo nondum oportet aliquid diffinire,

4*