490

1083 spaciuui condite pacis, id est ab aduentu Doniini usque ad octauasepiphanie et a septuagesiraa usque in octauas pentecostes exire denostro episcopatu in alium, quo ista pax non tenetur, arnia ferat, itatarnen ne alicui noceat, nisi si inpugnetur, ut se defendat. Reuersusautem in episcopatum nostrum, statim arma deponat. Si contigerit,ut debeat obsideri castelluni aliquod per dies, qui infra paceni com-prebensi sunt, ab impugnatione cessent, nisi ab obsessis impugnenturet repugnare cogantur. Et ne hgc pacis statuta traditio a quauispersona temere et inipune uioletur, huiusmodi uiolatoribus in communeab omnibus est dictata sententia. Si über uel nobilis eam uiolauerit, uelquolibet alio modo defectauerit, absque omni sumptuum aut amicoruminteruentione a finibus confinium suorum expellatur, totumque pre-dium eius beredes sui tollant, et si beneficium babuit, dominus, adquem pertinet, illud recipiat. Si uero beredes aliquod illi, postquamexpulsus fuerit, sustentaculum uel solatium impendisse inuenti fuerintet conuicti, predium Ulis auferatur et regie. ditioni mancipetur.Quod si se purgare de obiectis uoluerint cum duodecim, qui equenobiles uel eque liberi fuerint, iurent. Si seruus occiderit homi-nem, decolletur. Si uulnerauerit, manu puniatur. Si alio modouel pugno siue fuste uel lapide percutiendo defectauerit, detondeaturet excorietur. Si autem, cui imputabitur, se innocentem probare uol-uerit, iudicio aque frigide se expurget, ita tarnen ut ipse et nullusalius pro eo in aquam mittatur. Si autem timens uindictam, que in eamdictata est, aufugerit, perpetue excommunicationi subiacebit et inquocumque loco auditus fuerit, mittantur illuc littere, per quas de-nuncietur omnibus, quod excommunicatus est et quod cum eo com-municare nulli licitum est. Non debet truncatio manuum in puerisfieri, qui nondum duodecim annorum etatem impleuerunt, sed in illis,qui ab etate, id est a duodecim annis ad maiorem peruenerunt.Pueri tarnen si pugnauerunt, uerberibus castigentur et a pugnandodeterreantur. Non ledit pacem, si quis delinquentem serunm suumuel discipulum uel quolibet modo sibi subditum scopis uel fustibuscedi iusserit. Excipitur etiam ab bac pacis constitutione, si dominusrex publice expeditionem fieri iusserit propter appetendos regni ini-micos uel concilium sibi babere placuerit propter diiudicandos iusti-cie aduersarios. Non uiolatur pax, si interim dux uel alii comitesuel aduocati uel qui uice illorum funguntur, placita babuerint et se-cundum quod lex babet in fures et predones et alios nocentes iudi-cia exercuerint. Securitatis gratia omnibus precipue faicosis buiusdominice pacis statuta traditio est, sed non ut post expletam pacemrapere et predari per uillas et per domos audeant, quia quo in