XLIV. Die ältesten Lucidariusbruchstücke. ' 233
Atricae .... Delos in medio Cycladum sita . . . Haectempore diluvii sub Ogygio facto primum apparuit.
283 f. Imago 132 A : Paron . . . Haec gignit marraorcandidissimum, quod Parium dicitur, et Sardium lapidem.
285 f. Imago 132 AB: Sicilia ... In hac est monsAethna cuius sulfurea exaestuant incendia. In huius fretoest Scylla et Charybdis. In hac erant olim cyclopes.In hac inventa est comoedia. Eoliae insulae ab Eolorege dicta juxta Siciliam positae. Hae et Vulcaniae,quia incendio sunt plenae. Vgl. ferner unten zu Z. 363f.
289 f. Was im Folgenden erzählt "wird, beruht aufantiker Tradition. Üeber die in Betracht kommendenStellen gibt der Thesaurus totius linguae latinae s. VV.Aetna und Cyclops am besten Aufschluss. Was dortangegeben wird, hat aber nicht unmittelbar vorgelegen.Die Weisheit dürfte aus irgend einem Kommentar(aber nicht Servius, Acro und Porphyrius) stammen.Vgl. Commenta Lucani 7, 145. Die Cyklopen alsTeufel aufzufassen ist echt mittelalterlich. Der Ver-fasser konnte durch die Peregrinatio Brendani ed.C. Schröder 28,1 f. = C.Plummer Vitae sanctorumHiberniae 1,129 f. da/auf kommen, wo unter denRiesen trotz Schröders Anm. 42 Cyklopen zu ver-stehen sind. Einige Züge (Vulcanus und seineSchmiede als Teufel) hat wohl auch die Visio Tung-daligeliefert, ed. Wagner30,25f.; V. 1110f.; V. 1070f.Zum Ganzen vgl. noch Anonymus Leidensis hg. M. Ma-nitius22,26f.; 27,5f.: Aethicus, hg.H. WuttkeS.38; 74;Sigbert v. Gembloux MG. SS. VI 353, 55 f.: Illo temporequidam religiosus ab Hierosolymis rediens in Sicilia re-clusi cuiusdam humanitate aliquamdiu recreatus didicitab eo inter caetera, quod in illa vicinia essent loca, quaeloca vocantur ab incolis ollae Vulcani, in quibus animaereproborum luant diversa pro vitiorum qualitate supplicia,ad ea exequenda deputätis ibi daemonibus; quorum secrebro voces iras et terrores saepe etiam ululatus audissedicebat plangentium. Gervasius von Tilbury ed. Lie-brecht III 17. Diese Vorstellungen sind vermitteltworden durch die Dialogi Gregors 4,30. S. fernerK. Maurer Zs. des Vereins f. Volkskde. IV (1894)256f.; VIII (1898) 452f.