520 De tranflat.dominij per vlt. volunt.
10.
fectum fibi aiTumpfit.ibi, Do tibi partim vnam ex-tra fratres tuos,quam inli demanu Arnorrb&t i»gla-dio, & arcu meo: fcu, vt cft in paraphrafi Chaidai-ca,/« gladto,& arcu meo.hoc eft , in oratione , & ob-ftcratio'.i w<*,quia,vt ait Toftarus ad hunc locum,Virfanllvs trat Jacob , & per arationem,& lacryma\a Deo impetrauit, vt vrbs Sichern , & ager Sicbi-mitarurn inpottßattfua ejfit. Amorrhxis cum tuncoccupantibus , metu propccr orationcm fancti viriIacobi mirabiliter incuflo , expulfis , indequcau-fugientibus, acfi illos magnus infequeretur exer«eiuis , vt intclligamus rhaiorem vim ad fugandoshoftcs habere orationes San&orum, quam arma,&exercitus potentiflimorum Regum > vt bene ani-maduerrit Pereira»» Geneßm, cap.48. Vndc D.Paulus militem Chriftianum perfe&e obarmariiubet ad Ephefi 6, Indulte vos armaturam Dei , vtpoffitü reßßtrt inßdijs Dtaboli: induti loricam iu-fittia y fcutitm fidei , galeamfalutis , & glaJiumJpi-ritus ajfumite ,(jnod eß verbutn Dei } &ne putare-mus arma hxc eile matcrialia , xrea.aut fetrea,fta-tim addit, per omnem orationtm , & obfecrattonemorantes omni tempore in fp"trun\ dccens.ac erudiensnos plus valere ad vincendos hoftcs , fiue vifibi-Ies , fiue inuifibiles orationes ad Deum ex intimocorde fufas, quam arma. hxc ad leuandos animos»nuncad inftnutum noftrum rcgrediamur.Patct igi-tur ex diuina Scriptura Patres illos fanetiflimos^»ntiquiflimos folitos fuillc teftart , Sc bona fua adpofteros fuos hxreditario iure tranfmittere , & iu-re ctiam gentium politix deditarum hec fuifte in-troduclum.
Quöd autem hxc omnium gentiusi pcliyca-rum confuetudo mulrum fit confona iuri naturali,indeeuidenterpatet , quia nifi naturalis ratio ma«nifeftcdic'taret , ac fuaderct,tanquam conuenien-tifl}mum poft naturam lapfam , vt poflit quifquamhxredem libi fucceflurum inftituete, & non licerecuiquam txtraneo bona defun&i violenter inua-dere, ncquaquam tanta confpiratione vniuerfx na-tiones in idipfum conticnircnt. Hinc enim cft,quöd ins gentium ab Imperatorc Iuftiniano con-fundatur cum naturali in § ßngulorum, Inßitut. dertrum diuiftone, quia confenfus totius fere orbis inre aliqua fatis arguit naturalis rationis dietamenin id fern', & ideo multi textus iuris feripti expref-lerunt, legem ipfam narurx, fucceltbres facere fi-}ios ,&confanguincos in bonis fuorum defunfto-rum,vt patet exl.vlt.C.quor.bonor.& l.vnic.ff.de por.titnibu* , <& cap. im naturale dtß. 1 .& alibi fxpe.
Vnde infertur, male refoluiflc quofdamin Bra-/llia,bona iniufte oblata BrafilisditioniLufitanicxnon fiibießis , non efle ipforum hxredibus refti-tuenda, eo quöd fucceflio hxreditatia fit tantümde iureciuili Romanorum,quo illi non reguntur,/iquidem.ipfo etiam iure Romano arteftante, talisfucceflto feeundüm legem natura: debetur confan-guineis , aut alüs ex vltima voluntare defundi vo-catis , quamuisiuri ciuili determinandus ordo , &modo fuccedendi rclinquatut , aut in roto.autin parte , aut ex teftamento , aut ab inteftato , fi-mulque prxfctibenda forma , & folemnitas te-ftamentorum , ficut late prxfcribitur ß\ & C. deteßamentü , feeundüm quam rationem proceditquod dicitur in l. 5 .jf.eodem, teftamenti fadionemefle de iure ciuili.
Multum autem refert feire, quo iure fit intro-du<5b teftandi confuerudo : nam Ci teftandi con-fuetudo, & fa&io teftamenti,eft de iure gentium,non porerit Princcps auferrc dominium alicui exteftamento quxfitum, quod facere poflet ,fieflct
de iure ciuili , vt optiirc animadutrtit Iulius Cla-rus lib.1.[entent.%.Priiceps,&'lib.} § tefiamentitm tqutß.i. infirie. Et in teftamento faclo inter libe-ros,fi fadtio teftamenti eft de iure gentium, omnisfolemnitas r«?quifita de iure ciaili , pofitiuique re-millacenfenir, valetque teftamentum , fola iurisgentium iblemnirateferuata , vt etiam animaduer-tit Iulius Clarus in colleftan.communinm opin. verb.Teßamemum,nhm 42 .&m lib. 5 fent.§.teßamentum tqutß.i.ad rna>ginem y in comrneniojittera B.
Sequitur, vt foluamus fundamenta primx opi- I I.nionis.
Ad ptimum dices , qinmuis rcrum diuifio nonfueritiure naturx abfolutc ijwccla , fuifle tarnenci vahlc confenrancam poft Adx peccatum ; diui-fis vero iam rebus , & dominus, naturali quadamfequclarefultafle, vt liceret dominis morientibusres tranfmittere per teftamentum ad alios , maxi-me ad confanguincos fuos, & vt hietiam fuis fuc-ccdcrcnt ab inteftato. Vt autem abfoluta inttodu-Ctio horum morum etnfeatur d« iure gentium,nonoportuifTc , quöd omnes gentes eundem modumteftandi recepciint; fufticit cnim,quöd gentes po-litioies du<ftu naturx prxdiclum modum reftandiinduxerint, vt alix obligarcntur ad illum. Quodautem de Salone addirur,ii verum eft , fic intclligidebet , vt primus Solon teftamenti f.i<flionem , Schxteditariam fucceflicncm induxerit , nonqui-dem (implkjrer, & abfolutc , fed quoad folemrii-tatesciuilcs fuo tempore in fua Rcpublicaobfert-uandas. nam ex collajionc hiftoiiarum, & tempo-rum compuratiene, conftat Abraham multo anti-quiorem Sdone , Sc tnmen facra Scriptura narratcum in efFectu teftamentum condidifle. Gcnef.ij.ibi dedit eunüa , qui, pojfederat Ifaac , filys autemconeubinarum largitut eß mwera , & feparauit eosab Ifaac filioßta, dum adhuc ipfe viueret ad orienta-lernplagam , id eft, conftituit hxredem ifaac ; aliisautem filiis largitus cft munera,quali dicat,lcgata.
Reftat ,explicemus ,an teftamentum conditum lt 9ab eo, qui volcbat in fetiptis teftati.valeat vt nun-cupatiuum , fi in eo non fei uata fuerit aliqua exfolemnitatibus requifitis ad valorem teftamenticonditi in fcriptis'rEt veröad hancquxftioncmrc-fpondendum eft cum diftinctionc.namautconftar,quöd teftator voluit teftari in fcriptis,aut non con-ftat. Si conftat,runc quiJem fi deheiat aliquaex fo-lemnitatibus ä iure requifitis ad valorem reftamen-ti in fetiptis fa<£ti, non füftinetur teftamentum,nc-que valet vt nuneupatiuum. Si non conftat, valet:iumenda cft enim femper il!a conie<fhua , & inter-preratio ex volumate ceftatoris , ita Iulius Claruslib. yfent. qitdft 4. num.i.Sc Doctores communiterin hacmateria,quatcnusdicunt, fempcrarteni'en-dam eile volunratem teftatori fairem conuetura-tam. ita Bartol. quem fecutus fuit Iulius Clarus»V? l.finali, infine,jf. dt iure codicillor. neque obftatGozadinns conßl.^.num 11 .qui abfolutc valere fal-tem vt nuncupatiuum,affirmat; fallitur enim Go-zadinus egregie , vt ait Iulius Clarus ibi , quia de-ficientc coniedtura voluntatis tcftatoris,artcndcn-dus eft femper adtus.qni fit,& natura illius.
Videamus niodö , qua; fint reliqux vltimx vo- * 3lunrates.
Ptima eft Codicillus.qui quafi patnus codex,feuteftamentum dicitur, eo quöd natura fua paucioracomprehcndar,accomple£tarur, quam teftamen-tum ; definitur autem Codicillus InßiiM. & C. dtcodicillü , inprincipio , vltimx volu-itat" diipoßtioßne direÜa htredü inßitutiont,vt bene DOTatMoU-na tom. 1 ■ de iußitia, trall.i, diß-. 1 > 4. %.}jinr iam.
vb«