Lib.V. Cap.XLIV. 505

Ttenp.tr xs in tali agro, 10. amphoras ex tali do~miuo,eft venditio ad menfitra-n. ibid.

4 Si venditio incipit d corpore, vt ß dicatur :l r endotibi talem , vel talem meum agrum , cjui habet20. iugera,vel illud doluttn vim^cjuad habet zo.amphoras,erit venditio ad corpus.

C Quomodo id iutelligatur.

6 Explicantur rnulta circa hunc rnodum vcndcndi,& num.j.

8 Si in legatis,&donaüonibm liberalibus tcßator,auf donator dicat , Dono, vel relinqno tibi om-ni* mea bona Mobilia qua funt in tali , vel talifarte,aut omnia mea bona'mobilta abfoh::e,c]u.cvaltnt mille au/eis , am tale mtmm pr*.dimn,qttcd valct dito mdlia attreorntn ; ßue plus,fiueminus vale.it , tetum pertinet ad donatariHm,efr legatarinm.**» Idemfi dicatur , Do>to,vel Irgo tibi tale meum

pradium , quod habet 10. iugera,[tueplus.fineminus habeat, totnm perunct ad ipßm legata-rium,& donatarmm. ibid.

*> Si dicas,Vendo tibi taiepradium cutk doUit ocio-

gitita , qua ibi funt, ß plura dolia Muentantur,

non emptorts,fed venditoris funt.

' Quid ß ita dicatur:Vendo tibi tale pradium cum

dolijs tbi exißemibm , qus.funt ctioginta.ibid.

'• ^RJ^Si? Port et valJe feire , an res vendaturff&fej' ac ^ corpus , an ad menfuram. Nam (1 ad^ji>^) corpus venditio fiat, non foiüm pericu-culum rei, ficut Sc commodtim, ad emptorem fta-rim pcrtiner, fed ctiam tota res fairem ex vi con-tra&tfs folo pretioabinitio conuenta vendira cen-febitur , fiue maior , fiue minor poftea inueniatur,quam ab initio exptimeretur. Si enim venditiofuerit fa<äa ad corpus, tota res cenfetut vendita,adcovtfi res fuerit reperta maioris quantiratisdnpoteftate venditoris non fit feritare fibi incremen-tum illud , fed totum pertineat ad emptorem : fiautem facta fuerit ad menfuram , non cenfeturvendira tota res, fed folüm quantitas cxpreila , &ideo quod aecrefeit vltra illam quantitatem,totumeft venditoris, non emptoris , nihil impediente,quöd empror offerat pro illo pretium fimile : itaRebellus i.part. de obligat, iuß.quaft.^. fett. j.Mo-lina tom.t. de iujt. dijp.^6^. §.quontamvero. Co-uarruuias de prall, qusß.?. eap.$. Pinellus/.i.C.^rcßcind.vendu.p.t). cap.x. &alij.

a# Venditio ad corpus tunc fit, cum res venditurdefignatione , & expreffione quantitatis (idem de

2uacumque alia alienatione , & hatc de legatis.) vttibi vendam tale praedium intra tales terminoscontentum quotquot iugera habeat,non defignan-dojaut dicendo, quod habet tot iugera: vel Cx ven-dam talem rundum, qui fitus eft in tali parrc , nondicendo.qui mihi in fingulos annos dat ror menfu-ras, vel fidicam:Vendo tibi hoc dolium vini quor-quot amphoras habeat \ venditio ad menfuram illaeft,in qua dicitur : Vcndo tibi tot menfuras triticiin rheo funcio , quem habeo in tali, vel tali loco:Vcndo tibi tot amphoras vini ex tali.vel tali dolio,tot olei ex illo dolio.aut vafo magno.J. Tota igirur difficultas eft , vtrum fi fub hoc de-

monftrationismodo, Sc fub hac expreffione quan-titatis (vendo tibi hunc agrum decem , v. c. ingerahabentem) vel vendo tibi hoc dolium, quod habet20. amphoras vini, an dicenda fit venditio ad cor-pus , an ad menfuram : nam fi ad corpus dicen-da fit , non eft dubium , vt notant Rebellus , ScMolina allcgati , quin fi iuftum fuerit venditionispretium,, Sc vterque contrahens de aequali plusFagündez. de Iußitia > ö'C.

minufve quantitate intelligat, velitque in eo du-bio xquali lc fortunx committerc , contractum-que perticere , rc*. tota cenfeatur veneiita , folopretio conuento, quamuis poftea maiorem,vel mi-norem quantitatem , plurcs, vel pauciores menfu-ras reperiat abfque alia obligationc fupplendi , velminaeuü pretium : ita fpeciatim notauit Rebel-lus 1 part. de obligat, atßitu, hb.<). qu<tfi. 1 -j.ßell.i.nttm.y. Refpondeo in primis adiudicandum.an illavenditio,in qua dicirunVendo tibi luinc agrum de-cc.n iugera habentem. Vendo tibi hoc ,aut illuddolium.quod habet 10. amphoras vini, vel olci;di-cenda fit venditio ad corpus.an ad menfuram.Do-clorcs traderc duas regulas, qua; neceHäriö memoriaj tradendi funt. ,

Prima eft, quando forma verborum contractu«ämenfura incipit,ccnfcri vendicionrm ad menfu-ram , non ad corpus : vt fi dicatur, Vcndo tibi inagro» quem habeo in tali , vel tali parte , dccenimenfuras , decem iugera ; vel, Vendo tibi ex hecfrumemi aceruo decem modios , ex hoc dolio de-cem amphoras. Si nihil aliud addatur, liue adii-ciatur , pretium vnius aurci ^ro qualihct menfu«ra , fiue non adiiti nur , ÖV ratio eil , quia CjUan-turn eft cx forma verbot um , modoqne loquepdl'i& fenfu verborum , intentio contralientium inci-pit a quantitate , vndc fi pt^ftea res inueniatur ma-ioris quantitatis, non cenfetur res tota vendita,fedfolüm, quoad menfuram expreiTam,& defignatam,& ideo cum ineipiar a menfara , & quantitate,venditio dicetur ad menfuram, non^id corpus. Etidem dicendum eft ctiam, fi verba tranfpor.ätur inhunc modum : ex tali , vel tali agro meo vendotibi quinqne iugera. Ex tali,vel tali aceruo, vendotibi decem menfuras. Ex tali, vel tali dolio , vendotibi decem amphoras,quia eundem prorfus fenfumefliciunt. Ex quo fimiliter fit,vt fi plures menfura-,aut iugera in agro , vel aceruo inueniantui , noncenfeanrur vendita;. Similirer fi dicatur-.Vendo ti-bi hoc przdium pretio decem aurcorum pro vno-quoque iugere , venditio crit ad menfuram , quiaper inde eft quoad fenfum , & intentionem a con-trahentibus intentam , ac fi a menfura ineipiar.t,dicanrque: Vendo tibi fingula iugera huius prxiüjpro pretio decem aurcorum , quam vcn-Htioiumad menfuram die conftat : ita Rebellus i.p- lib p.q. 17. fiel.i.num. 10. & Molina tom.z.var.diß-.iöj.§.Hts pr&notatü.

Secunrla regula eft , quando venditio ineipir, ä 4.corpore ,& non ä menfura,tunc diefftda eil f«cT:uad corpus, non ad menluram : vt ü dicam, Vcndotibi meum agrum intra talia confmia contemum,qui habet decem iugera; tunc ciu'm eadem vcndi>tione , Sc pretio toius agcr venditus cenfetur 5 Scad emptorem totus pcrtincr^ti.inm" plura iugera ineo inueniantur , nee ab emptote fupplendum eilpretium , fi plura forte comincar,nec ä venditoieminuendum, fi pauciora cemperiatur habtre,quiaaequali fe fortuna: commiferunr. Iiitclügcndum ta-rnen eft hoc, quantum eft, cx forma comrnetus , &quoad fenfum, Sc formam vetborum. Nam ex aliocapite emptori la?(b,vel venditori luccurti poterit,vt mox patebir.

Regula hxc intclligitur a Do&ori'ous , quando f>vniep prdtio tota res venditur. Nam fi pro iingu-lis iugeribus pretium particulariter affisjnetur, vtfi dicam , Vendo tibi hunc agrum decem iugerahabentem , pretio duorum aureorum pro fin-gnlis iugeribus , aut pro vnoquoque iugere , tun?plane venditio etit nun ad corpus, fed ad metv(uram , ac proinde fi plura inueniantur , au-

V v gendum