Lib. VII. , Cap. VIII. 659

nere ad fcudatarium ;i & emphyteutam,quia habentdominium vtile, licet dominus feudi, vcl emphy-teuhs dominium directum habeat.

1J. Tertius cafus, in quo fruetus pignoris non com-

putantur in fortem, eft, quando pignus cenfetur inbonis eius cui datur, v. c. furto, vcl rapina, fuittibi Über, vel equus, vel qugeuis res aliaablata, &latro eam vendidit, vel donauit alteri, & ifte poft-ea eam tibi pro peeunia impignerauit, tunc qui-dem nullo iure teneris reftituere fruetus quos ex care pereepifti, quia res erat tua, & tu dominus illius,res autem frudtifeia domino fuo fruetificat. Et ea-dem ratio eil in commodato, vel depoftto, vt cumres tua fuerit tibi commodata, vel apud tedepofita,tunc enim fruetus ex ea pereeptos tuos facis abf-que obligatione reftituendi eos alteri, ita docetAzor tom. ^.init.moral.cap.^.adfinemverfi^.cauß,& patet ex cap. 1. de vfitris.

xf. Sed non exigua dubitatio eft, an torquem au-

reum , vel peeuniam locans , quam oppigneratamhabet, vel depoutam, & quam dominus pro pretionon erat locaturus, aut alieno inftrumento aliquidefficiens, teneatur domino aliquid reftituere. Ne-gant Nauarr. in fitmma Latina cap. 17. man. x j. Lu-douic. Lopez i.pan. Inftruttor. cap. 101. ad finem.Probant,qnia non funt res de fe fru&ifera:, &totum id eft induftria locantis , Sc idipfum do-cet Sotus lib. 6. de iuflit.q. 1. artic. x. in fine? Af-firmant communiter alij Doctores teneri elo-cantem,deducta a?ftimatione, & valore fuac in-duftria; , reftituere domino torquis , peeunia:, &intlrumenti penfiones illas,pro quibus elocauit.Ratio illorum eft , quia non funt fruetus puijeinduftriac , llcut emptiones , quas quis facit expeeunia furtiua , feu aliena, nee dantur pro la-bore,& induftria locantis,fed funt fruetus vfusi Ilarum rerum , & pro vfu illarum dantur , &ideo quamuis ipfx res nihil deteriorentur , tan-quam fruetus ipfarum, dominis illarum cedunt,quamuis ipii domini nullos fruetus cum eis fe-cinent. Ita docet Sancius tom. j. fitmme Decalogi,lib. j . cap. x 3. num. 152. Nauarra lib. 4. de reß. cap. 1.in Mona edit- dub. 6. mtm. $9. & 40. Rebellus deiufiit.part.i. lib. 2. q. 5. man. 4. vcrf.ex dietts. Leiiiustom. 1. de iitflk. lib. 1. cap. 11.dub. 17. rmm.x 14. Mo-lina tom. x.de iuitit. part.x. difputat.jl 9. mtm.vltimo.Iminö ipiemet Nauarrus citatus num.x\6. infummajLat.& Hijpanica, hoc idem fentit.

De peeunia ver6, vel aurea, vel argentea, de-poiita, vel oppignerata , il pro pretio ad often-tationem,vel ad alium vfum elocetur,idem ex-prefsc docet Sancius citatus num. 133. & vniuer-i\ traduntinmateriadevfura,quia illud elocatio-mspretium eft fruetus vfus rei, ac fubinde dominoici cedit, idem de inftrumento.

C A P V T VIII.

De pa£tis qua: in pignoribus apponun-

tur. Agitur de padto legis

commilToria:.

1 Omne pactum turpe quod diuino , naturali, vel hu-mano iure reprobatur , non admittitur in pi-gnore.Quid fit pactutn legis commijforh->& cur ita ap-yelletur.

Fagundez de Iuftitia, See,

x An deturpatlum legu commiffortt in venditionibus>Ö" in Ulis approbetur.

3 Qua fit germana ratio , ob quam prohibeatur pa-

ctum legis cammijforit in pignore , & hypo-theca.

4 An inforo confiientu vdida fit venditio pignoris^

iuxta formam paüi legis commifforis, , fi fiat tvt res , empta maneat, nifi intra tale temptu fol-uatur debitum ,fi pignus tanti &fiimetwr^ quantaeft peeunia pro qua oppigneratur.Ouid de iure Lufitano.

5 An pactum legis commiffbrk ex interuallo ap-

pofitum, validum fit y quo ad retinendum pi-gnus , & quo ad excipiendum , non quo adagendum.

6 Pactum legis commiffoyi& refiluitur in fimplicem

venditionem, fi tanti res oppignerata valeat-,quantus eft valor pecu/i'u, quando debitum dieprißxo nonfioltdtwr.

7 An debitorpojßt renunciare benefido legis commijfo-

r'uprohibentis pactum illud.

8 T'actum legis commijforidi in pignore & bypotheca pro-

hibetur ,fiue fiat direttis verbis ,fiue indtreftis,& quando vero modofiat.

9 An prohibitumfit jpeltato iure naturali pactum legis

commiforia, quando commijfnm apponitur inpx-nam negligentia debitoris.

I o Ouidfi/pectetur ins humanuni.

II An bocpaSlum licitum , qt validum fit: Nifi ego ti-

bi foluero tuam peeuniam ad talem diem , babespignus infilutum,& num. j, x.

13 Quid de ifto patto : Solitam tibi tont am pasnam ,fi

repetiuero, aut redemero.

14 Ouid de hoc patto: Nifi tali tempore tibi debitum

tuumfilueroy dabo tibi talem rem.I j An hoc pactum fit licitum, & validum , Nifi tibi fol-uero tuam dotem intra tale tempus ,fit tuum hocpr&dium, quod hohes impigneratum.

16 An valeat pactum, quodebitor, & creditor conue-

niunt, vt pignus propria autboritatepojjit oecu-pare.

17 An valeat,vel licitumfit pactum, vt debitor nonpof-

fit redimere vfique ad 3 o. annos.

18 An ex cafit fortuito aliquando creditor in pignore

obligetur.

19 Quid de iure Lufitano circa pactum legis commif-

firix.

E R T v M eft in pignoribus, & hy-pothecis, omne pactum turpe , &quod iure naturali,diuino, vel hu-mano damnatum eft, prohiberi. Vn-de inter pafta, qua: in pignoribusapponi nequeunt,eft paftum legis commiilbriar,quia per ius reprobatum eft : fit autem pactumlegis commifloriae quando creditor cum debito-re,aiK debitor cum creditore , ita paeifeitur: Siintra tale , vel tale tempus, debitum non folue-ro , pignus hoc tibi iure emptionis pro hoc de-bito maneat, & pro empto habeatur. & diciturpactum legis commiilbrix, quia pignus cadit incommiflum , debito ad diem prxfixo non folu-to; & eft in modum commiiforum emphyteuti-corum, quorum meminit lex x. C. de iure emphy-teut. Eft autem hoc pactum legis commilforia; inpignoribusvtroqueiure ciuili,& canonico dam-natum./. 13. & vltim. C. de palt.pignorum. & capfignifteante , de pignorib. ibi, Cum igitur pactum le-gis commißbr'u fit in pignoribus improbaturn. Sc itadocet glofla ibi , verb. Commifforh. Azor tom. 3.

KKk z '"fr-

II

1.