Lib. VI. Cap. X.

579

3*-

5 *.

bcneficiaruis dceedensex bonis per Ecclefiaparris,amplificaros cofanguincos relinquir,nulla facta piadifpcfiuone.Tu.quia ineluetabile vidctur argume-tü.quod fi Clericü dum viuit.nnlla cofuetudine au-demus excufare ab erogando illo fnperfluo in cau-fas pias,nec etiam in morte illu'm dcbcmus omninöcxcufarernam fi ad vfnm ipforum refpicimus, fane,qui inmoi "te (nie fcrupulo,de Omnibus qux habet,difponunt in vfus profanos, cur non etiam in vita?

. Sed dices , hoc argumentum deitrucre tertiampartem concluiionis , cum probet , non magis inmortc,quam in vita licere Clerico expendere illudfuperfl mm in vfus profanos ? At oecurrendum eft,h"c eile fpecialc in morrc,quia platte* id, quod fu-perfluebat in vitaiomnia etiam,qua? Clericus habe-bat comparata ad ftiam decenrem fuftentationem,fiue mobilia , fiueimmobilia, omnia, inqiiam,!p ermortem ei redduntnr uiperflua , Sc graüius fit, vtha:c etiam, Clencum, qui teftati poffit;obhger ex-pendere in pios vfus ',' probibearque ea retinquereinis harredibus. Quire ratione huius miioris dif-ficulratis , Sc nequitatis potuit iuftificari, &confir-mari confuetudo , vt Clericus in morte poffet perreftamcnrum,vel abinteftato tranfmitterc tale fu-petflunm magna ex parte ad haeredes (uns, licet' invita Temper. obfttingeretur illud conferre in piosvfus. Dico , magna ex parte , quia neque in morteilltim ejfcufo ab habenda conuenienri ratione pia-rum caufarum iuxra qnanritatem peculij, & multömagis, quando'in vita illud (uperrluum male con-fumpferit. Ncc puto , efTe vl'am exenfationem defacto,contra hoc praTcriptam, fiue porucrit legiti-me prxfcribhfiue non ; nifi vero quii audeat dkereillam abrogaffe etiam debitnm illius prxrogatio-nis inter viuos. Imo po'rius timco cum hoc etiamonere non fatis tuta fit libertas, quam eis relinquoteftindi ad profanos vfus.Sa'ne in re tarn tremeda,Clerici debetent eligere,qnod rutiuseft pto animxfalute,& non effc tarn föliciti de carne,8cfanguinc.

■Tri3 alucrn hie adiieienda funt.

Primum de iure, res facti apparatus , vt cab'ces,ornamenta altarium, libros , cantus , Sc qnafenn-qtic alias res facras poft mortem cuiufcunque Epi-fcopi, Abbatis, Commendatarij, aut cuiufcunquebeneficiarij rebcTras , etiamd pro prinato ipfbrumvfu , & priuaris Oraroriis fuifTcnt faetae , ipfo iureUlis morcuis.cedcre EccleheJnqua beneficium ha-byerunt: ita vt nee per teftamentum fuccelloresdefuncti,nec ab inreftato poflint alicui perfonx de-ferri; nee nomine fpoliorum ä Camera Apoltolicavindicati, vt lanus habetur in Extrauagnnti Pij V.relata , Sc gloffata a Nauarro^^o/ff/ Clcricor. §.8.Sc qui dem ram ex ipfo textu,quam exNauarri glof-fa viJetnrhaec difpofitio procedere , etiam quandotalia inftrumenta facra Firiflem a beneficiato com-parata ex bonis patrimonialibus.

Secm-.dum. Bona omnia per quoflibet Clcricos,ram fxculares , quam Reguläres, etiam Epifcopos,vel maiori dignitate fulgenres,ex negotiationc illi-e;r.a,vel alias contra facros Canonesfv.c.perofficia,Sc artes eis vetitas) qua»fita,quae ipfi morientes in-cohfumptat:elinquanr,atit qmbuseos viuentespri-uari contingat vbique terrarum , pertinere ad Ca-meram Apoftolicam , modo excipias S. Romana:Eccleds p U rpuratos,& quoflibet alios in Curiamaccedentes, priuilegium teftandi de quibufeunquefuis bonis ä Sede Apoftoüca habentes : ita enimdifponit quaedam Excrauagans Pij I V. cuins tex-tum, & gloiTam vide apud Nauatrum de Jpolys Cle-ricorumy $. 7 . knum.i,.

Tcrtium.extare aliam Extrauagantcm Pij V.pcrFifiindez de Iußitia > &c.

quam reuocat omnia priuilegia,& indulta faciendiquafeunque difpofitiones de bonis non folum exEcclefia, led etiam de bonis, quoeunque alio modopattis & acquifitas in filios "llcgitimos , fiue fuos,fiue extraneos, etiam legitimatos, eofdemque veiex toto » vel ex parte hxtedes inftituendi, fubfti-ruendique , feu quöd ipfi in prsediclis ab inteftatofuccedant.hancExtrauagantem referr Nauarrus defpolijs Clericor. §.vlttmo. & circa illam inter aliarefte anim'aduerrit.eam nonobftare,quominus ali-menta neceffaria filiis quantuneumque illegitimisde bonis etiam Ecclefiae praebeant, cum educatiöliberorum fit de iure naturali. cap. iut naturale, di-ßin£l.\. §. im naturale , ff. de iuß. vnde cum hxceducatiö fit de iure naturali , adhuc confequiturfilium,quicertaaccepta portioneremifit patriobli-gatiönem fe alendijpoteftque ipfe filius in neceffi-tate conftiturus non obftante ca renuntiatione apatre petere neceffaria alimenta , hon obftanteetiam iuramento, fi forte illo prardiiftam renuntia-tionem confirmauit, iuxta Felinum in cap. ßdili-genti, nurn.f. de foro compet. Marianus ibidem w. 13.& Illuftriffimum Cunham Ätchicpifcopum Bra-charenfem Hifpaniarum Primatem in 1 p> Decreti,cap.y. num.f. Quod procedit,ctiamfi filius dolo,&malitia,&: fiia culpa in eam preffuram, ac neceffita-rem deuenidet i non enim ob id definit effe filius,nee pater amittit rarionem patris,cui ineft natura-lis obligatio alendi filios...Ea tarnen Extrauagantinon obftante, vt infert Nauarrus ,poffunt Clerici,8c debcnt.filias, 6\r filios fpurios ex redditibus alta^ris, & Eccltfix dotarc, quia dos fuccedit loco ali-mentorum , fecündüm communem opinionem,praefertim Bartoli ad l.vxorem, §. pater naturalis,ff.delegat 3. Quod tarnen Iimitat Nauarrus adfilios, qui aliunde non haberent, quo fe alcrent,quia tunc nullo iure, nee naturali, nee humano,tenerur pater aleic fiüum h.ibcntcm,quo fe alat,necin fimili cafu filius patrem, l.ß quü a liberis , §.fedfilius. & §.folent. ff. de lib. agnofe. Sed hac de refatis fupcique egimns tom. 1 ,Decalogi,in ^praeepto,vbi multa diximus de obligatione patrum in filios,& filiorum in pattes,ad quem locutn te remitto.

Ha?c de iure ffarcim Extrauagantium ; fed mihi }$.non conftat vbi, & quantum huiufmodi Extraua-gantes reeeptae fuerint , &c obferuentur: diciturenim multis in locis non fuiire reeeptas ; qnareobferuanda erit confuetudo, & mos loci, & Pro :uinciae:potcft enim confuetudo legitime ptaeferiptapramalcre contra ius pofitiuum.cV legem humanamabrogare,fiue canonicam.fiue ciuilem,in quo con-ueniuntTheologicum D.Thoma q. 97. Art. 3.8c ca-nonici iuris interpretes in cap. vh. de ronfuetud. ScLegiftx in l.de cjnibiu,ff. de legibus, qua de te multacongernnr Azorrow» i.lib.^.cap.i-j. verf.fexto qu&-ritur. Soares lib.7. de legibus , cap.i%- a n. 11. Me-rioch. de arbitr. lib-1. cafu 8 3, Reginald. in praxilibiy cap.l$. ».153. Sr alij.

Quart um , & vltimum eft circa fnictus eius an- 34. 1ni.in quo beneficiarius moritur,quota ex parte de-beant ei cederc, varic difponcre conftitutiones fy-nodales diuerfarum dicecefum in titulo de tefta-mentis;quate recurrendum &ad illa^jcV adcoiTuc-tiidines cathedralium.

Illud fupereft breuiter rcfolnendum, an quando f$»beneficiarius fupei fluum illud fni beneficij piis cau-fis obligatum illicite , & profane in vitaexpendir,ineurratonus reftituendi, Sc : ad reftitutionem püscaufis, & pauperibus teneatur > Duas inuenio opi-nisnes. AfHrmat Nauarrus citatus in rraftatu deredditibus Eccleßaßicit. e^mß. 3. monit.^.&yi.

CCc 1 &