LibVI. Cap.III.
537
*li). Et iuxta hanc dodrinam , cum cflem Conim-bricx , morcuus eft quidam vir ditiffimus , qui inin fuo teftamenro multam fummam millcorum au-reorum reliquit cuidam fratri fuo , Sc addidit inteftamcnto fuo, de rcliquo mihi tot Miftärum (ä-crificia dicantur, & talia ac talia opera pia pro ani-rna mea fianc; & fi quidadhuc fuperfucrit > de illofaciant teftamentarij mei, quod illjs vifum fuerit,vt ego faccrem,8c poft multam fummam expenfamin Midis, Sc operibus piis , Sc poft fadum ad vn-guem, quod ip(e expreflit; frater illius petebat id,quod fuper fuerar, allcgabatque caufas, Sc maximeillam, quia teftamentarij defundi fui fratris id tutaconfeientia poterant efficere, iuxta illa verba tefta-menti ipfius defundi, & fiquid adhuc fuperfuerit tde illo faciant teftamentarij met.quod tHü vifum fue-rit, vt egofacerem. Cüm,inquam,eflem Conimbri-es hac de re interrogatus , confului non pofle inconfeientia prxdidos teftamentarios id facere,iux-ta dodrinam hie traditam , quod valde placuit, Scita, vt ego confului, fadura eft , quamuis ipfi te-ftamentarij Dodores alioqui, Sc viri fapientiflimiinclinati iam omnino cflent ad preces fratris ipfiusdefundi. Et fimiliter iuxta hanc dodrinam,fi ami-cus moriens dicat amico fuo : Amice hie manentomniameabona , de Ulis fac quod ego faecrem,non poteft ea fibi retinere , fed omnia funt in ope-ra pia expendenda pro illius anima , quia prxfu-mettdum eft hanc fuifte illius vojuntatem , & itamemini melcgiflcapud Perez de Lara de anniuer-ftrijs, & capellit, quem modo non habco, nee po-tui inuenire.jr, Infertur quinto.quod quando teftator,aut codi-
cillator difpofuic aliqua in teftamcnto, aut codicil-lo fuo in opera pia, Sc habebat alia difponenda, Scinterim morteprxuentus non potuir ampliüs dif-ponere , validam eile prxdidara difpofiiionem adpia. Nam licet in hoc pundo dux reperianturopiniones»
Prima, qux negat eam difpofitionem efte vali-dam quoad ipfa pia , Sc hanc tencat Iulius Clarus§-7ißamentum. qaaft.i. num.4. Anronius Gomezadl.i). Tauri,num.iS. & io<>. Bocrius dccificf$.poft»um. IO. & decif.140. num.s. Couarruuias in cap.relatum i.num j.Sc videtur renere Givn3.decif.t1 1.Decius c»nf.\^<). &conf<a%%. ttum.i. Matthxus deAfHidis dccif.i4$. vbi dicit ita iudicatum fuifte inSznaru Neapolirano. Omncs ex eo fundamento,quod voluntas teftatotis non fuit perfeda , pluraenim habebat, de quibus teftari volebat, nifi mot-te prxuenitetur , Sc voluntas teftatoris non poteft\ efle manca , maxime, quiateftamentum eft vltimaSc perfeda voluntas, & in hoc confiftit fubftantia,Sc tota eflentia illius, vt patet ex illius definitionein cap.i. huita libri num.\.& 2. pofica ; & fic nonfolüm ex dcfedufolcmnitatis.fed etiam volunratistale teftamentum fuit inualidum , Sc imperfedum,vt late profequitur Paulus conf. $6$. Corneus con-ßl.nS. col.y verf.necebßat, volum.}. Guido Papxconf. f J. num.i- Iafon conf. 1 <j f. volum.\. n.^. <jr <j.vbi dicit hanc opinionem elTe communiflimam, &ab ea nullomodo efte recedendum, neque in iudi-cando, neque in confulendo. quam etiam tenetMenochius conf.^. num.n- lib.i. Sc Reinofus ob-feruat.^%. num.io.1 6. Secunda tarnen fententia, quam fequimur, do-cet efle validam quoad pia tantum , vt diximuscap.i. num.iG. &eam docent Bartol. in l. in tefta-mento.f.defideicommijfit-Vinovmium^SCihi^aosCouarruuias pro prima indudus citat, fed non fe-quitur.Molina tom.iJe itt(l.diß>.ii4verfpenulüm.
tncipit,vtrumvero. Decius conßl. ijp. poft num.$ tverfquarth, & vltim. Fundamcntum eft, quiaftan-do infolo iure naturali, feu gentium, feclufa iurisciuilis difpofitione, valida funt illa, qux erant iamdifpofita quoad caufas pias, vtpote iam perfeda,&difpofita , non obftante,quöd teftator multa ha-buerit adhuc difponenda, & quod poftet illa reuo-care, vel mutare, vel in progrefluteftamenti, vclpoftqaam illud haberet abfblutum. Cum igitur, vcdifpofitio ad pias caufas fit valida, id foluüp fuffi-ciat, quod fufficit ftando in folo iure naturali,con-fequens eft, vt valida fit, & ex hoc fundamentofoluitur fundamcntum iadum pro prima fen-tentia.
Infertur quintö, licet vltima difpofitio captato- xn.tia, id eft,illa,qux refertur in alterius voluntatcm,illique committitur, regularitcr loquendo.non va-leat,vt docet Iulius Clarus»« %.legatum t & %.tetta-mentum, qu&fi.6. ntan.\.verfquarth infertur,Sc Mo-[in.tom.i Jeiuß.diß). i <{6. Valet tarnen fi fit ad piascaufas,vt ait idem Iulius Clarus,& MoMnJiJp.i 3 4.§. licet vltimaVinovmita.n.in cttp.rtUtum i.num.6.vbi etiam ait (&bene ) legata ad pias caufas deberiante aditam hxreditatem , quia quae in concrariumiureciuili funt fancita , locum non habent in cau-fis piis , nifi dependenter ab approbatione fummiPontificis.
De legatü reliBis ad pias caufas in
tefiamentis minus fohmnibus y
& de iure ciuili nuttis.
Age verö veniamus ad legata pia, fada in tefta- ig,mentis minus fplemnibus, & de iure ciuili nullis.Et in primis inquirimus, vtium legata non pia re-lida in teftamcnto pro ad pias caufas fado,valeancin foro confeientix , ira vt obligent illum , qui abinteftato fuccclliuus erat in bonis defundi legan-tis J Et hac derc partita eft opinio.
Prima affinnat. eam docet Iulius Clarus /&;.§.teftamentum. qmft. 6. num. 9, Salicetus in Authen-tica Caffa.C.defacrof.Ecclef.nHm.7.Cxotas inrepet.legis,reconiunft.num 1G0.ff.de legat^. Guilielm. deBenedidis in i.part.repet. cap. Raynntiut 1 fol.i^.mtm.Gf). Iafon in l.hac confultijfma, §.ex imperfeilo,num.\o. C.de teftam.Cazüas iunior in diS.§.n.i9.qui omncs afterunv communiflimam efte hanc fen-tentiam, quod idem tenet Couarruuias in cap. re-latum 1. de teftarn. tmm.t. Sc Cofta in cap. fi pattr,de teftam.part.i.verb.in fuo teftamento,num.%. Fun-damcntum illorum eft, primo , quia teftamentumipfum eft validum ; ergo valida funt etiam legatalicitain co relida, quia acceflbrium fcquitur pvin-cipale,c*/>. inter diletlos,de fide inftrum.infine t cap.poft appellationem 1. quafl.61 .§./» quis expltuib. hieautem teftamentum eft principale, legata funt ac-ceflbria. Secundo, qnia legata funt partes teftamen-ti: ergo fi validum eft teftamcntum.validx quoqueerunt omnes partes illius 19.jo.51. ji.jj.
Secunda negat. eam tenent idem Iulius Clarusdiu.Hb.). %.tcSlamentum>qut.ft.s t .mm.<). verf.vnumfamen,ncc tarnen fibi eft contrarius > quia in prioriloco poftquam probauit primam opinionem , fta-tim addidit. Sed htc conclufie huius argumenti nun-quam mihi placuit, in eaenim de fault parataerit viajraudi,&falfitati.doctnt etiam , ac tenent Baldusin lfenium,infine.CM teÜamemis. Iafon indiil. §.ex imperftllo, poft numerum 10. verfiel.pro isla.Guilielmus de Benedid. i.vart. repet. capttis,Ray-
nnttw,