Lib.VI. Cap.III.

535

11. Quamuis autem teftamentum alioquin nulluni

ex dcrocVu folemnitatis , fit validum inter libcros,f\ fi.ir cum chiobus teftibus; nee requiratur , quodteftes, Notarius, aut tabcllio fint rogati : fi tarnenex aliis capieibus nullum fit, veluti, fi fit imperfe-öum,eo quöd teftator illud nondum abfoluerat,&de pliuibus teftati volebat, vel folis nueibus haue-des inftituit, aut aliquis filius in eo fuit prxteritus,inualidum omnino etit etiam inter liberos. itacommuniter Doctorcs: fic Iulius Clarus §• Tefla-mtntwn. quaß.i. num.6. Antonius Gomez ad /.j.7anri nnm i8. 57. & 106. Couarruuias de teßam.cap.relatum 1. num.io. Decius couf.ios- num.^. üxfine , Claudius , Natta, Bcious , & alij, quos citatIulius Clarus indudtus. Ratio eft , quia defeeäusprsteritionis Sc ccita: inftitutionis hxredis in te-ftamento, aut imperfectionis voluntatis teftatoris,& potius circa fubftantiam teftamenti, quam circafolemnitatem iure ciuili prxfcriptam , Sc lex hacconfultijßma. §. ex imperfetlo,& lex vltirna.fi. fami*lu ereifernd* , folum loquuntut de teftameto in-ter liberos ex folo capitc folemnitatis inipeifcfto.Praeterea elTet maximum inconueniens.vt ea,quae äiure funt introdueta in fauorem liberorum, retor-querentur in odium illorum,contra comunes iurisregulas, qur habent, vt ea, qu» pro charkate , Scpro fauorc alieuius ft<uuuntur,non debeant contrailktm militare; pro fauorc autem liberorum intro-duetum fuit a iure.vt teftamentum minus folemneinter illos conditum valeret, Sc nihil ftatutumeftde teftamento quod deficit in fubftantia.Vnde ani-maduertenter notabis,non valere,abfolutc loquen-do, argumentum de teftamento ad pias caufas ( vtinfra dicemus) ad teftamentum inter libcros fa-ctum : nam teftamentum ad pias caufas nutu con-ditum valer.vt probat Iulius Clarus ltb.$ §.7>/?4-mentum ,. qnxß.6. verf.wfertur, & qu&ß.%. num.9.non valet autem teftamentum nutu conditum interliberos, vt probat Angelus in l. diferetü. C. qui te-ßam. fa.pojf. Natta in diclo §.ex itnperfeüo t n.i^.Sc alij communiter.

Et ver6 hasc omnia> quae hactenus de teftamen-tis fa&is inter liberos diximus, locum proprie ha-bent in hoc noftro Lufitaniae Regno,quia in eo ni-hil hac de rc conftitutum eft in ordinationibus il-lius,& cum nihil ftatutum fit, iuris communis di-fpofitioni ftandum eft, vt firpe diximus, ac proba-uimus.ll. De iure autem Regni Caftellas poft leg. $.Tauri,qua: eft feeunda lib.$. nam colleilionü,tit.^. eademomnino folemnitas requiritur in teftamentis nun-cupatiuis conditis inter liberos, quae requiritur inteftamentis factis inter exttancos,vt lex ülaapertedeclarat,acdifponit. An autem in teftamento interliberos in feriptis facto requiratur etiam eadem fo-lemnitas, qua in eo Regno neceflariaeft 'nterex-traneos, eft dubium , fed refoluendum eft affirma-tiue cum Antonio Gomcz ad ditlam legem $. Tau-ri, mm.6o. fatis enim id innuitur in ea lege, li-cet hoc non tarn clare pateat , quam patet pri-

mum.14. si pater teftans inter libcros fubftituat vni exfilüs fuis pupillariter aliam ex filiis, ea fubftitu-tio valetjquia eft facta in fauorem filiorum.Si ver6ei fubftituatextraneumaliquem , & qui non fit deliberis , non valet, fed tota ea hasrredkas aecrefeitaliis filiis: fi c docet Bartolus in Lt. num. li.f.de,vulgari, Curtius iunior in diclo §. ex irnperfeclo, inLbae confultijjima, C.qui tefl.fac. pojf. ««wß.IuliusClarus lib. i.§.Teßamentum > q.io.n,i.()tia. de IC iam.nonnib.il diximus mm.j.

ttl

Sed dubium hie eft non vulgare j an poflit pater jr-teftans inter liberos dare in teftamento vnum exfiliis fuis, akeri filio tutorem, & an illum debeatiudex ex officio approbare , & quid fi det extra-neum ? Et in hoc puncto exiftimat Iulius Clarushb.^.fent, § Teßamentum , (jtuß.io. mtm.$, poflepatrera quemeumque volucrit ex filiis illi in tuto-rem dare,& tencri iudicem illum approbarejCom-munker tarnen Doctorcs aflerunt , non pofle pa-trem quemeumque vellet illi tutorem affignare,fed tantum illum , qui ü pater ab inteftato more-retur, legitimus tutor futurus erat: ita Cuuius iu-• nior in Mio §. ex irnperfeclo , nnm. 16. in fine. prgs-ualet tarnen, meo iudicio, opinio Iulij Clari,modoillefilius,qui tutot a patre alteri filio datur,fitopti-mo iudicio, ac bonis moribus probus. Nunquamtarnen poterit pater in przfato teftamento afligna-re filiis tutorem extraneum, qui pramaleat, Sc pr«-feratur illi, qui alioqui fi pater morcretur ab in-teftato, de iure fucceflurus erat tutor, nifi a iudicciam fuerit approbatus: ita communiter Do&ores,Iulius Clarus, & Curtius iunior citatus, Sc Sal. indiclo §. ex irnperfeclo , colurn.i. verf. Oppono cumglojfa. Corncus tbi , num.io- licet enim defignatiotutoris extrauei, maximc quando fit ä patre, con-cernat fauorem filij pupilli : cum tarnen redundetin praiudicium, Sc onus aliorum, non eft squum,vt priuilegium concefllim ä iure patribuspro fauo-re filiorum fit afiis filiis onerofum. putat tarnenAlexander conf. 140. num.z.lib.i. quöd lic^t defi-gnatio tutoris extranei in teftamento patris inter■ liberos non fuftineatur dum non confirmarur ä iu-dicc , debet tarnen ä iudiceconfitmari, Sc fic con-firmatus a iudicc praeferturtutori datiuo,qui de iu-re fuccelTurus erat fi abj inteftato pater morcretur,ficut praefertur teftarnentarius : ita explicat,& te-net praedidus Alexander , quem fcquitur IuliusClarus aUegams num. 4. & lib.i. §.Tntor, Sc benctenet.

Quando autem defignatio tutoris valet ante- 16*quam a iudiceconfirmetur.tenetur tutor ftatim tu-tclam agete,aliäs reneturde neglec"tis:fi autem nonvalet.nifi poft confitmationem iudicis,non tenetut,nec tenetui petere confirmationem, & ideo donecfitconfirmatus, non tenetur de neglcdisiiudex ta-rnen tenetur illum confitmarc, nifi caufa aliquaimpediat cam confirmationem.. Ita Iulius Claruscitatus ».4. Sc Natta in diclo §.ex imperfeclo.n.i 1 3.vide Iulium Ciarumi« $.Tutor.

De teftamentis 3 & legatis adpia*caufas.

Abfoluta prima parte tituli huius capitis rertij ipr.de teftamentis fadis inter libcros, fequitur.vt aga-mus de feeunda parte illius,ide teftamentis feilieet,

Sc legatis ad pias caufas.

Pia caufa hiedicitur quidquid praeeipue inqbfc-qüium Dei fit,& quidquid fit in intuitum finisfu-pernaturalis ad gratiam Sc gloriam Dei promeren-dam.vel in fatifadionem propriorum peccatorum,vel alienoium 5 vndc opus pium dicitur quidquidrclinquitut in bonum propria: anim^,velmaiorumnoftroruro.vt quando rclinquitur eleemofyna pau-peiibus etiam confanguineis, Ecclefiis, vel Mona-fteriis, pro maritandis orphanis, pro redemptionecaptiuorum, pro extruftione templorum , inftitu.tjone Hofpitalium, aut pro illorum augmento, autreparatione ; denique quidquid relinquitur proaugmento diuini eultus, Sc in fuffragia pro fe, aut

Vy 4 ^

18.