^^H

Lib.V. Cap. XXXIII. 463

oy

funt metces, qua? volunt emere, & fxpe cogunturpecunias ad creditum mutuas accipere , vt illascmant; ergo faltem tunc tanto pluris vcndi pote-runc ad creditum Iicite,, quantum eft lcicram,quodhuiafinodi raercatorcs licitc daat ex mutuationeillius peeunix, quam fic aeeipiunt. Terttb , quia,cum iftx merces non poflint in tanra copia vendiprxfenti peeunia, quanta Reip. necefTaria cft, &emptorcs defiderant , opus fuit inuenire modumvendendi credit6,qüi modus facit,vt plures empto-res mox fefe ofFerant, quorum copia pretium ac-crefeit, & fic non venduntuc pluris prxcise, ob di-lationcm expe&ata: folutionis; neque eciam ven-ditur periculum detcriorarionis , quod patienturapud fuos dominos , quia poftquam venales fiuntad creditum , multum aecrefeit copi3 emptorum,qui brcuifllmc , & ante vllum periculum , eas di-ftrahanr.^»4«p,qaia ferc femper mercaroribus eftincommoda illa dilatio folutionis; nam fxpe vide-mus,poftquam credito vendiderunr, cös remittcreemptoribus oc"to, vel nouem,dummodo ftatim fibifoluant pretium ronuentum. N<que obftat> quodalicui mercatori in particulari,illa incommoda nonadueniant,quia id per aeeidens eft:ex eo enim,qu6daliquis non fentiat hoc incommodnm , non ideoceflat pretium commune, Sc modus communis Ii-cite eos ad creditum.

Catvt XXXII.I.

An,ob antieipatam folutionem,liccatmerces minoris emere, quam nu-meratapeeunia, vakant. Agiturde venditione lanamm in Rifpa-nia, qua? antieipaea (olutiQne ven-duntur.

I ' Fat efl, vilitu untre , oh antieipatam folutionemintra tatam latitudinem , pretij infimi, & fu-premi: infra autem infimum pretium , pr<ccue\ob antiepatam folutionern y non efl licitttm eme-re , & tenetur ad reftitutionem , qui tunctmit.

1 jiliquandoper accidens,ob aliquot cireunflantiatextrinfecas , licitum erit infra infimum emere,. ob anticipaiam folutionem.G[Uit itUfint,ibid. & num.y^.& r.

6 Venditio l^narum, qu<c in Hißmniafit, ob antici-patam folutionem, infra infimum pretium t quodhabent tempore traditionis, & tonßonü, an li-cita fit.

y Refertur prima opinio reprobans hanc venditio-nem,tanquam vfurariam.

8 Refertur fecunda,iilam approbans.

5 ltidieium AtahorU fuper vtrarnque opinionem.

jo Nißodfint aliqtu circunflantU extrinfeca, qua.les funt orntes relatt, in opinione feeunda , q, t£hanc venditionem lanarum, antieipata ßl H .tione inflificent , illicita, & vßtrarta efl emptitlanarum pro pretioinfra infimum , quod tem-pore traditionU habebunt, ob antieipatam folu-tionem.11 Soluumur fundamenta prim* opinionü num.y.

explieata.Iufium pretium rei,efl illud, quod iÜa habet tem-pore traditionis, ntfi, ob aliquot ciremflamiot

extrinfecas, tempore conuentimü, minorü afti-mentur. ibid.

& c qnsftio eft affinis quseftionis pra*cc-1 dentis , & ideo apud alios Do&ores vtra-^•gsggsg que fimul rradatur : nos, claritatis gratia,illas feparauiraus,

Statuo igitur fic primo. Fas eft,viliüs emere , obantieipatam folutio'iem , intra latitudinem iuftipretij, vfque ad infimum iuftum defeendendo; in-fra autem pretium infimum, prxcise, ob iftam an-tieipatam folutionem , nunquam licet defeendereiv. c. Pretium infimum eft 11. medium eft 13. ri-gorofum, quindccim,potcris prxcise, ob antieipa-tam folutionem, emere duodeeim , non autem in-fra duodeeim ; ifta eft communis, eam docet Co-uarruuias lib.t. variarum cap.$. tium.i. & 6. Lef-fius tom. 1. de iuflitia, lib.x.cap.i 1. dnb.y.num.^c).Rebelins x.part. Ub.<? quafi.11. num. 1. Molinatom.i. de iuflitia , dtjp. 5 f f. Syluefter verb.Emptio.num.%.

Ratio eft , primo , quia, vt prxcedenti cap. re-foluimus, & docet Couarruuias lue citatus, §/f-cund'o inde , pofTunt merces intra latitudinem iuftipretij, Iicite vendi, Sc emi, tarn versus infimum,quam versus fupreraum, peeunia etiam numerata;tota enim latitudo eft iufta , & modo fupremo,modo infimo, marcatores res fuas vendunt, nume-rata peeunia ; ergo a fortiori id poterunt Iicite, &iufte efticere, ob antieipatam folutionem. Secundo,quia , d tunc liceret , ob antieipatam folutionem,prxcise rem aliqu.im emere infra pretium infi-mum , liceret etiam lucrum ficere prxcise ex im-plicito mutuo , quod non eft dicendum , nee fe-rendum.

Dix\,pr£cise ob antieipatam folutionem \ quia ali-quando per aeeidens, ob aliqnas caufas, Sc cireun-ftantias extrinfecas,licitum eft infra infimum eme-re , ob antieipatam folutionem ; ficut licitum eftetiam.ob aliquas caufas extrinfecas,ftipra fummura'vendere , de quibus egimus capite prxccdenti;v.c.quando emptor,ex co, qu6d antieipate foluit, pati-tur aliquod damnum emergens ;vt,fi habebam pe-cunias ad emendum equum in prxfenti tempore,in quo communiter venduntur moderato ptetio,& tu me cogis , vt rem alteram potius ä te emam,quam illum equum ab altero : potero ä te licitceam rem canto minus infra infimum pretium eme-re, quanti xftimatur illud commodum, quod runchabebam ad emendum equum , & quo me priuoproptet te , quia illud commodum in fe confide-ratum , pretio erat xftimabile, & hxc venditio,in foro confeientix , eft licita, licet forte pro fo-ro externo , talis contractus iudicetur vfurarius. #

Pariratione ; ratione lucri ceftantis, emere quispoterit licitc viliüs infra infimum pretium.quo resvalebat, numerata peeunia , eam ipfam rem , fi exillius emptione , venditori illius aliquod lucrum

ceftär.

Similiter , fi fit periculum fraudis in venditorc,quod fibi merces non foluet ftatuto tempore , velnon tarn bonas, & fynceras,poteris tuta confeien-tia, ratione iftius periculi, viliüs emere infra infi-mum pretiam, ob antieipatam folutionem , tanti,quanti atbitrio prudentis, periculum illud arftima-tur: itaLeflius,Molina,& Rebellus aUegati num. 1.Nam, fi mercator tuta confeientia, Sc fineobli-gatione reftitutionis, poteft aliquid exigere fupraiuftum pretium rigorofum , & id in pactum dedu-cerc , ratione periculi totius capitalis, *t diximuscap.pr&cedenti. num.-]. fanlh pofi prineipitim , cum

Q__q 4 mnltis,

i.