■■■■■■■■

Lib.V. Cap.XXXI. 457

videri, efle licitum, Sc iuftificätum, & confequen-ter non efle vfurarium , quia praefigitur tempusccrtum ad folutionem , quo tempore , quemadmo-dum menfura panis , vel vir» poteft valere pluris,quam valebat tempore venditionis , 5c celebratio-nis contrarius , ita etiam poterat valere minoris;atque ita pcnculum lucri , vel ia&ura:, fpectat advtrumque contrahentem , & ide6 , ratione huiusdubij, Sc periculi, cm fe vtrique conmhentes ex-pemunt, manet conrra&us iuftificatus, iuxta com-munem opinionem Doctorum, quam fcquitur Re-bcllastom.i. de tußitia. x.part. lib.9. quxß.i i.w.j.Medina C. de refi. qu&ß.^. caufa $f. Hofticnfis infumma, tit. de vfuris. §.an aliquando, verf.Quid er-go. Sylueftcr verb. yfura 2. §.2. Couarruuias lib.i.vdrlarum. cap.$. n.6. verf. Ctterum. Leflius tont. \.de inßitia, lib.i. cap.i 1 ■ dub.6. num.i. Sc iuxta insCanonicum in cap. nauiganti, & in cap. in cimtatede vfurU. 8c quamuis ius Canonicum in his capiti-bus approbec fpeciem huius contrarius, femper ta-rnen, vt notant Dolores allegati, &communiteromnes, intclligendum id eft, dummodominuatnraeftimatio periculideteriot'ationisvini,vel frumen-ti 1 quam poterat habere , vfque ad illud tcmpusNatalitij Domini, &expcnfar, qu« facienda erant,in cuftodia, & conferuatione illius; eft enim hoc,arbitrio prudentis, ajftimabile> & ideo valor huinsdiminutionis, qui detrahendus eft, arbitrio etiamprudantis committitur.

Quantum ad feeundum , refpondi , efle vfura-rium , 8c minime pofle iuftificari , quia in eo nonpraefigitur tempu« ccrtum, quo vemiirores renean-tur foluerc, Sc in quo mticum , vel vinum poteritpluris, vel minoris valere , quam tempore vendi-tionis , & celebrationis contrarius ; Ted affignaturcantum tempus incertum maioris pretij, quod ha-buerit in difeurfu tothis anni , Sc ita manent tut!& fecuri emptores, in lucro, Sc relinquunt, ac re-fundunt periculum minoris aftimationis, ac valo-ris, in venditore-s : atque adeö in lucro exeluduntomnem rationem iuftificantem hunc contraclum,ab ipfo contractu, Sc manet contractus, vfurarius,quia tota ratio iuftificans illum , erat periculummaioris , vel minoris vaioris , eui contrahentes,hoc eft, tarn emptor , quam venditor, fe expone-bant. Ha?c enim e.ft ratio , ob quam, iuftificatum,Sc minime vfurarium efle , ait, praedi&um cöhtra-clum , ipfum ius Canonicum in cap. nauiganti, devfuru. ibi, Ratione huittt dubij.etiam excufaittr,quipannos, granttm , vinum , oleum vendit , vt ampliitsrecipUt in certo termino , quam tunc valeant proijfdem ; ß tarnen tempore contraÜw , non fuerat ven-dituru. ,% gjoffi ibi , Propter dnbium exeufatur,quia tarn emptor , quam venditor , ttqualiter commo-dt*m, aut incommodum ex dilatione expetJat. Sc con-iequentet manet vfurapalliata,qniacxpe<5tatur (b-lutio , & illi dilationi, & expeetationi refpondettunc totura illud maüis pretium , quod pannus,oleum , vel vinum habituram eft in roro difcurfuillius anni, in quo maiori pretio erat aeftimandum:aeeipere autem pretium , vel aliquid pretio zfti-mabile pracise pro expeclata folutione, dilationc-que illius, eft illicitum,vluraque palliata cum obli-gatione reftitutionis , vt tenent communiter Do-lores , D.Thomas 2.2. qu&ß.-j%. art.x. ad 7. ibi,Expeäatto pretij fohtendi, habei sationem mutui, &quidquid pro hac expeilatione aeeipituf , vel exigi-tur, eß vfura. Mjlina tom. 2. de iußitia, , diß>.^^.§.Conueniunt, ,y- $.Q«amuü. Leflius tom.i. de iuß.lib.i. cap. -l\. dubA.num.^o. Rebellus i.part.lib.c).qtftß.n. num.i. Toletus Ub.\. Summa cap. 18. ».1.Fagundez deluftitia,&c.

Sotus Hb. 6. de inß. qu&ß.i. tunc enim celebraturiftc contradus implicitc , & palliate : Do tibi mu-tuum hunc pahem , & vinum, Sc pro mutuo dabis,foluefque mihi valorem maioiii pretij, quod in to-to hoc anno habebit,& quamuis hie contra&us co-loietur nomine contradunm emptionis, Sc vendi-tionis , re vera non eft venditio , eft mutuirm, eftvfura, quia in illo pro mutuo re vera pretium acci-pitur, contra illud facrx paginx Luca; 0. num.3 j.<sJMutuum date , nihil indefyerantes Sc num.34. Simutuum dedentü his , a quibm jperatis recipere,qu<tgratia vobts eß ? Nam &peccatorespeccatoribm fa-nerantur,vt rcäpia>n &qu,iie.

Incola; autem huius vibis , Sc illius termfni co-lorabant hunc feeundum, ctim colore primi, dumillum faciebant, iuxra forniam coutraclus tributiIugata: antiquiflimi, Sc poft celebrationem, Sc co-lorem hunc, deferebant illum primüm , Sc feque-bantur iftum feeundum vfurarium , quöd feilieetfoluenr iuxta maius pretium , quod hnbuerit triti-cum, oleum, vel vinum, toto illo anno , non defi-gnando certum tempus ad toluendum^queinadmo-dum defignat contraclus foralis.in quo ficur pote-rat valere plus, ita Sc minus : fed defignando abfo-lutc tempus maioris arftimationis totius anni,& ilcponunt fe emptores in tuto , Sc relinquunt vendi-tores in periculo ; quod eft vfura,iuxta deeifionemcap. nauiganti, & cap: in cimtate. de vfurü, vt dixi-mus. Quam ob rem ex di<£Hs colligitur , efle hu-iufmodi conrra6tum,qui in ca vrbe,& illius termi-«110 ab antiquiflimis temporibus celebratur fub fpe-cie , & contrarius foralis vfurarium , Sc iuftificarinon pofle , fua antiquitatc, ineumbereque proindePraelatis ex officio, illum abolcte. Epifcopus enimtenetur teddece rationem Deo pro animabns fibicommifliSjfi male cuftodietir oues fuas. loannis 21.i.Petricap.^.

Quiftio eft non vulgaris; an mercator ille, quifeit, mox minuendum efle prerium mercium , permagnam abundantiam breuirer fuperuenturam,poffit licite omnes merecs fuas vendere pretiocur-renti i Et hac de re, pardtam inuenio opinionem.Prima negat. eam tenet Conradus de contraBibtu,qu<tfi.6$. & 64. Ioannes Medina C. de reß. q. 3 c.poft Ciccronem cum Antipatro lib.i. de ojßcijt.äffirmantes , cos, qui merces fuas vendunt pretiocurrenti, feientes, breui illarum prerium minuen-dum per magnam copiam fuperuenturarn, empto-ribus id ignorantibus, contra iuftitiam peccare,&reftitutioni manere obnoxios : primo, quia ea,quxpartim diftanr,nihil diftare cenfentur, vt eft regulaiuris communis, Sc qua: certo, Sc moraliter breui-ter prxfenria furura funr, iam praefentia e(Te cen-fentur. Sic vnus Euangelifta dicit, Hie eft fanguüqui pro vobü effundetur, Matth.cap.2<?. Sc Lucas 2z.Similiter loqucns de fanguine, 2k,qui pro vobüejfundetur \ de corpore verö loqucns , ait, Quod,pro vobu traditur j cum tarnen corpus codem tem-pore morruum , Sc fanguis fimul, & eedem tenvpore effufus fuerit; fed in vtroque modo loquendiverum dixir Euangelifta, quia, quat parum diftantnihil diftare cenfentur, & qua» mox futura funt,iam praefentia efle dieuntur. Ergo abundantia bre-uiter fuperuentura iam pratfens clfe cenfetur , acproinde non poteft mercator merces fuas vendere,abfque obligatione reftitutionis , pretio currenti,fed tenetur illas vendere pretio mox futuro , cumiam prafens effe moraliter cenfeatur. Secu»do,<\\xiicommunis a;xiftimatio iudicans pretium currenstunc,& in cacireunftantia efTc iuftum, fundatur incommuni errore, & ignorantia omnium ciuium,

Qj qui