434 E* e tranflat dominij per empt.&: vend.

8.

eflent, 8c proinde non excufarent a reftitutionefructuum ; qui percipi poterant ordinaria diligen-tia, a vero domino , fi rern haberet ; ita probatSancius ex multis,/»6.l. Decalogi,cap. 1 3. num. 101.Et ratio huius feeundae [ententia:, eft ;primö, quiatitulus,quando eft iuftus, 8c ä iure non reprobatus,aliquid debet operari : id autem eft, vt iniufttis, &mala? fidei pofleflbr illud habens, non, nifi ad illosfruetus reftituendos , teneatur, quos ipfe pereepit,non vcr6 ad illos, quos non pereepit, pereepturusautem erat dominus rei ordinaria diligentia, fi remfuam pofliderent. Sccundo , quia negligentia pof-feflbris malac fidei, non debet noecre vero dominorei; noceret autem multum , fi non eilet obligan-dus ad reftitutionem corum fructuum, quos domi-nus ordinaria diligentia ex re fua foret pereeptu-rus : vnde, cum culpa fua fuerit efficaxcaufa dam-ni per iniuriam iniufta: retentionis, quam feiebaeefle alienam, tenetur ad illam.

Relatac opiniones, ambaefunt valde probabiles;fequere,quam malueris j in foro fbli, modo feeun-düm vnam , modo feeundüm alrcram iudicatur;frequcntiüs tarnen feeundüm primam.

Cui iIIa placuerit, refpondebit ad fnndamentafecunda:,titulum hie nihil operari ,quia pereeptormala: fidei tenetur ad hanc reftitutionem , rationcculpa iniuftitia:, quam nullo modo aufert titulus.Ad freundam rationem refpondebit, negligentia™pofflfloris mala;fidei, folüm pofle efle damnofamdomino rei, quandoeft peccaminofa ,8c damnofapet fe , 8c directe : at fupponimus , eam negligen-tiam in illo in non feiendis, 8c faciendis fructibus,non fitifle peccaminofam, quia non fuit malitiofa,nee aflftctata , aut habita caufa inferendi illi dam-num , fed fuit mera quaedam ineuria naturalis , inqua non fuit commiflum peccatum. Et aliunde äprineipio fuit bonx fidei pofleflbr , quia ,quandoillam emit, vel accepit,a pofleflbre mala: fidei, pu-tabat.fe illam aeeipere a vero domino.vel ä poltef-fote bonae fidei; ex quo autem intellexit, rem eflealienam, non fit retentor malac fidei; quia non te-netur illam ftatim domino reddere , fed poteft re-feindere contractum, reddendo illam ei, a quo ac-cepit, & aeeipiendo pretium fuum , vt infra di-cemus.

Cui placuerit feeunda , refpondebit ad funda-menta primae , id.quod iam tactum eft,titulum hienon eile neceflärium , vt pofleflbr mala; fidei excu-fetur a reftitutione fructuum, quos ipfe non perce-pit,& pereepturus erat dominus , fi rem fuam pof-fid'eret; quia hacc reftitutio non fundatur in titu-lo , fed fundatur in peccato iniuftne retentionis or-ix ex iniufta aeeeptione, quia, vbi primüm poflef-fori bona; fidei conftitir, rem efle alienam , defiitefle pofleflbr bona: fidei, & conftitutuseft poflef-for malac fidei , 8c factus eft confequenter iniuftusretentor rei,& confequenter etiam priuauit per in-iuriam ,iniuftitiamque , dominum illius omnibusfructibus , quos ipfe ex re fua, ordinaria diligentia,poteratcolligere ; qui autem alteri eft caufa ininfta>& iniuriofadamni,tenetur illud ci in vtroque fororeftituere ; maxime,qm"a nulla ratio dietat , vt ne-gligentia iniufti pofleflbris, damnofa fit dominorei, vt propter illam,priuandus fit dominus fructi-bus , quos ipfe ex refua, communi, & ordina-ria diligentia collccturus erat- ex ea , fi eam pof-fediflet.

D'm,communi , efr ordinaria diligentia , quia nontenetur malac fidei pofleflbr , tarn in foro poli,quam foli,ad reftiruendos eos fru£his,qui, abfolutiloquendo, percipi poterant ex ea re ab aliquo ho-

mine diligentiflimo ,quos nee malac fidei pofleflbraceepit,ncc dominus illius pereepturus erat, fi remhaberet in manu fua ; quia in reftitutione horumfructuum , non eft attendendum ad illos fruetus,qui abfolute colligi poflunt a quolibet nomine vi-lantiffimo, fed ad illos, quos vel dominus collige-retjfiicm haberer,vel ipfe pofleflbr malac fidei col-legit, alioqui inquietiflimum femper foret Judi-cium confcientiac^Ä: forenfe, plenumque infinitisferupulis : vnde facramentum Pcenitcntia:, quoiinftitutum eft a Chrifto Domino, ad paeificandasanimas cum Deo , in inquietationem illarum ver-rererur, & forus iudicij extemi, quod ad patem"Reip. inuenrnm cft,in bellum fortiüs vergeret.

Sed quid,fi fingulari, & exquifita,hoc cft,(vltra I Cordinariam , 8c communem) diligentia , dominusrei, fruetus aliquos pereepturus erat, fi rem poffi-deret, & pofleflbr mala fidei,nullos, vel non tan-tos,fua negligentia , pereepit ?

Refpondeo , mihi videri, non reneri mala: fideipofleflbrem , ad reftitutionem illorum. hanc opi-nionem tenetDecius in reg.generaliter-j^. nurn.^.verf.fed tamenff.de reg.iurü. vbi ait, in reftitutio-ne fructuum , nunquam attendi ad frucTrus, quosAngularis induftriadomini acquifitura erat, fi do-minus rem fuam haberet,fed ad cos tantüin , quosdominus ordinaria , & communi dilicem''« f>»>rc» .pturus forer, quoJoiJinarium eft in omni reftitu-tione ; non enim reftituenda res eft feeundum pre-tium cxquifiuim , 8c fummum,fed feeundüm com-mune,ac currens. tenet etiam illam Sayrus inclauiRegia,Hb. 10. traft. 1. cap.$.num.i.& 12. quatenusaflerit , teneri pofleflbrem malac fidei, reftituererot fruetus , quot dominus communi & oidinariadiligentia pereiperet, quando ipfe pofleflbr malxfidei agrum negligentercoluit alienum, quafi con-trarium diceret, quando fingulari coluJt diligentia,quöd hacc reftitutio perordinariam , communem-que diligentiam regulanda fit,nonper fingularem,8c exquifitam. tenet Gabriel in 4. difi. 1 <. an 3.dub. 1. quaß. 1. art. 3. concluf.i. & Petrus Nauarrahb. 4. de refl. cap. 1. innoua edit. dub. ^.num.n,.& 3 f. quatenus id ipfum aiunt, quod Sayrus. Pro-batur ex /. pretia rerum 63. ff. ad legemfalcidiam,qnac ftatuit, ptetia rerum communi pretio, & or-dinario aeftimanda efle , & feeundüm illud reftitu-tiones elVe faciendas; & ex /. infurti ^i.ßatim inprincipio.ff. de für tu,\n qua id ipfum ftatuitur. do»cet illam Fumus verb. reftittitio, num. 14. Petrus deLcdefma 1. torn.fumnttt , tratl.S. cap.x^. concluf.6.quatenus dieunt, ter.eri hunc ad fruetus, quos fuanegligentia noncollegir, collecturus autem eratdominus, fi diligen* fuiflet ordinaric, ac com-.muniter.

Sed contra hanc refolutionem oppones cum 11Sancio contrarium tenente/»&.z. cxp.iy infumm*Decalogi, num.11 1. hanc obligationem reftituendifruetus pereipiendos adomino , non confingereexculpa negligentia; pofleflbris malac fidei, in exeo-lendo agro alieno, fed ex priori iniuftitia,qua emitfeiendo efle alienum , 8c ex retentione orta ex haciniuftitia, qua: impedimentofuerunt, nc dominuspereiperet toroseos fruetus ex fingulari fua,& cx-quifita diligentia. Sedadhuc refpondeo, ex hoc adfummumfequi, illum pofleflbrem malas fidei ,quia prineipio rem emit ,fciendo,efte alienam , teneriad reftitutionem illorum fruetuum , quos dominusrei fingulari fua diligentia, erat pereepturus , nonillum, qui bona fid» emit, vel aeeepit illam , 8cpoftea feiuit, efle alienam , quia iftc , licet ob eamfeiern iam conftitutus fit poiTenor malac fidei, non

tenetur