li.

396 De tranflat.dominij per empt.&vend.

vel aliquid prccio aeftimabile dave , vt ceflem, &non pecccnr; Sc ideö ex parte tua,crk adtus licitus,8c meritorius ; ex parte illarum , iniuftus, & illici-tus, &ad reftitutionemadftringens;ka comrauni-rerDi/dtores, &z Molina tom.i. de iitßit. dtfput.<)$.§.a!legato.

Svmmarivm.

Statuo ergo primö. Dodhina, feu vfus feiemix,liehe, 8c validc vendi poteft , & nullo modo in talivenditione,datur materia aliqna fimonix , etiam (1vendens intendat direkte vendere veritarem natu-ralem in ea contentam ; nee eriam peccar, qui äu-get pretium fua» dodtrinx , intra condignum ; velproprer eximiam peritiam perfonar, vel proprerdodtrina: excellentiam , & nobilitatem , etiamfilabor corporalis in ea docenda , maior non fir.imd

Op

etiamfi fit minor : ita docet Soares tom.i. de Reit'

era charitaris, &mifericordia:,an gi«ne,lib.^.cap.s.num. n.pag. yis.&num.i^.

vendi pofTint ?

X 1 Omni* opem mifericordia,funt etiam opera cha-

ritatü s & vice verfa.X 3 Dotlrina,& vfu» feientiajicite, & valide vendi

poteft.

pag. 7 i 7 . colligiturex D. Thom.z. 1 .q U£ ß. 7 i.an.'a.adi.& quaß. 100. art.y ad 3. docet Caietanus infumma verb.ßmonia. Ratio eft, quia licet dodtrinafit fpiritualis , feu intcllec'cualis , quatenus perfideintclledtum,qui eft potentia fpiritualis in homine,non omnis tarnen res fpiritualis eft materia fimo-niac,(ed illa tantüm,qua: denominatur fpiritualis ab

*4 Nonpeccat contra iußitiam ille , qui äuget pre- Spiriru fandto increato, 8c dirigit hominem ad fa-

ttumfua dotlrina , intra condignum pretium Intern fupernaruralem, non qua? dirigit hominem,

Min*- perficiendo illias intelledtum ad honeftatem mo-

M Q3'd,fii/lafcientia,& dotlrina fit a Deo infitfa, ralem , ad naturalem cnltnm , 8c rcligionem Dei,

&fir,epretio,& Labore comparata. prout naturaliter cognofei poteft , & coli. Neque*

x6 Vendere licentiam docendi , altem magiilro, an obftat D. Thomas allegatus an. ?.quatenus ibi air,

fit,& quateniu fit tllicttum. vendere dodtrinam , qua: inrelledtumpcrficit na-

i 7 Dare marale conjtlium pro pretio , fiue pro foro turaiiter , cognitionemque veritatis naturalis , au-

anima, ßue pro foro exierno , an ßt tlltcitum,& an htc conßlia vendt pojftnt.iS Opera mifericordia,an vendi pojftnt ?i$ An opera mifericordi<i,& charitatis, extreme Ulisegenti vendi poffint.Refertur prima opinio. ibid.3 o Referturfeeunda opinio.

Anfuccurrens extreme egenti, pofßt cum itlo pa-cifci,vt fibi reftituat id, cum quo tili fuc cur rtt,ß venerit in meli'orern fartunarn. ibid.Feferturprima opinio , num.\c>,Refertur feeunda , negans y d- num.iyO.Quid ßt tußitia fubfidiaria , & an ex illa reful-tet obligatio reftittitionis rigorofa. ibid.31 An iaprima rerttm diuißone dimft fuerint resinter homines , cum pach, vt in extrema necef-

get , efte graue peccatum ; & in quodlibetis , vbipaffim afTerit, venditionem cognitionis dodtrina:,& veritatis naturalis,efTc fimoniam,quia eft res fpi-ritualis,feu intclledtualis , quatenus perfieit intcl-ledtum,quia,vt norat Soarescitarus,»«?». 1 i.infine,D. Thom. indill.x. 1. quaß. 100. an. 3. mutauitfententiam , Sc modum loqucndi, quem fequutusfucrat in quodlibetis ; & folüm dicit, grauiter pec-care , qui vendit veriratem naturalem, arque adeödodlrinam , in qua veritas naturalis continetur.Ait autemjgranitcr peccare , vr explicat Soares ci-tatus»«w. n.initio, quando feilieet vltra condi-gnum pretium fui laboris, & operis , quod in do-cendo ponir, aliquod (peciale pretium exigit, proveritate docenda , in quo manifeftam iniuftitiamcommittir,rion,quia pro pretio deeet, fed quia vl-

fitate , aut quafi extrema , redtrent adfuum tra rigorofum pretium docer,

primumpri»ctpium.fiereritcjue,cjitoad vfum, &

proprietatem , commune},vt antea erat.Jn quo fundatur iußitia rigorofa , & commuta-

tiua, & in quo iußitia fubfidiaria ; & an om-

nes effellut iußitit comm ttt.it tut , tribuendi

ßnt iußitia fubßdiari*. ibid.Juftitia fubfidiaria nihil aliud eß , quam ipßt

charitas , qua obligat fubßdiumferre extreme

indiqenti & laboranti. ibid.fußitia commutatiua verfaiur circa refecltonem,

Intra condignum autem pretium , non peccatcontra infticiam , qui auger pretium fua: doktrinär,proprer aliquam illius excellentiam, licet in ea do-cenda minus laboret, imö etiamfi nulluni , antperexiguum laborem fubeat;quod conftat ex com-muni.vfu Acadcmiarum totius orbis : n3m,c<etcrispanbns, maiori ftipendio, ac pretio condueunturmagiftri nobiliorum feientiarum , & excellentio-rcs, aefamafiores in qtialibet arte, carius fblcntvendere fuamttactrinam , quam inferiores. Fun-& recompenfationem damni dati. Iußitiafub- damentum huius rei, eft, quia dodrina ex obieftofidtarianon verfatur circa refellionem huius redditur dignior, &confcquenter etiam,quatenus-■ -■-- • vendibilis eft,redditur maioris xftimationis; fimi-

litcr verö ex parte perfona? docenris , plurimumaugetur illius aeftimatio : nam primus difeendi ar-dor, nobilitas eft magiftri : vndc maleomnino di-xerunt nonnulli,teneriDodrorem gratisconfilium.dare , quando fine ftudio , Sc labore illud dat: eftcnim hoc falfum,qnia illa adio non folüm ex labo-

damni, fed circa fubßdium proximo extremelaboranti dandum. ibid.

f~^ Vm operibus c

:haritaris , inuoluimus opera»mi/ericordia:. Quare, quod de illisdicendumeft , dehis etiam didtum cenfeatur; nam doecre,pridicuejegcre Theolagjam , dare confilia eecn

tibus,darc eleemofynam.tam extreme, & grauiter, re corporali,fed etiani ex Ca , Sc ex aliis cireunftanquam non extreme , nee grauiter egenti.opera funt tiis habet fuura valorem, Sc aeftimationem , maxi-cnaritatis,& fimuj mifencoridix ; ficut funt eti

etiam

feruire infirmis > fpiritualei-nque dodtrinam cgenti-bus impendere. De his omnibus operibus , inqui-fimus , an vendibilia finr, & an licite, & validepro illis, pretium , V el aliquid pretio aeftimabi-le aeeipi pplfit 's Quoad omnia , id declarabiiuu*exemplis.

me, quia in compenfationcralis confilij ,non tarneft confideranda prxfens facultas , quam laborpracteritus , & expenfe , quibus illa fm't acquifita,qua: adhuc influunt in hoc opus , redduntque illudmaioris valoris,maiorifquea;ftin>ationis.

Imo addic Soates tom.i. de Religione.lib.^.defi-monta, cap.8. num.14. pag. 718. & benc, licet illa

leientia

*?•

14.

l J«