Lib.V. Cap.XII.

373

i.

ligiofirs, non per fe, fed per laicos, mercaturamexercere.An fit veniale r ibid.

i Fas Ulis efi emere omnia neceffaria ad fuam,fut-que familia fußentationem , & habitationem,abfque ftlutione gabellx.Et ea, qua de fua congrua fußentatione fuper-fitnt vendere. ibid.- j An vendere minutatimfruBtu fuorum agrorum,& beneficiorum, qui fibi de fua propria,fu<equefamilu fußentatione ,fuperfunt , refpettu illo-rum ,fit negotiatio illicita ?

4 An excufentur perfont, Ecclefiaßice a gabella,fi duas domos ad habitationem byemalem , &aßiuam, emant; &^quid,fi vnam ad habitan-dum,alteram ad fuflentationem.

y An gabe/Iari], qui deferttnt iuramentum perfonüEcclefiaßicis, an ea , qua. emunt, vel de foristrahunt, fint adfuam, fuaquefamili* fuflen-tationem , poßint poflea eos de iuramento falfoaccufare.

6 Ancoloni, rfr Publicani, qui conducunt agros,& redditus Ecclefiarum , & predia M°na-chorum , & Clericorum , ad gabellam te7ieantur ?Referiur prima fententia, negans. ibid.

7 Refcrturfecu>ida,aßirmans.

8 Iudicium aUtborü proponttur, & argumenta pri-

m& fententia dilituntur.

5> An Aionacbi , & Clerici poßint licite eejuas,vacc^s , & ou.es emere, & in fuis agris pafcere,vt poßea,ciimadoleuerint,vel partim ediderint,vendant.

\o Politica negotiatio, & fccularis, qualis eß emerenecejfaria ad exercitum fttfientandum,ad adi-fican.ios,vel reficiendos muros ciuitatü, quate-nus eis fit licita, vel illicita ? & n.i i.

1 i An fit Clericis, 0- Religiofis licitum , vti aliquoartficio.

1 5 Conduttiones qttando prohi beantur Clericis, Epi-fcopis, & Religiofis,& quando ex Ulis tenean-tur ad gabellas.

R i m a conclufio : Nullum peccatum eftmortale Epifcopos, Clcricos,& Religio-fos per alios negotiari, Sc cxeicece mer-caturam , etiamfi in facris fint conftituti, dandofcilicct pecuniam laicis,vt ioforum loco negotien-tur, aut focietatem contractu* cum illis incundo,vt laici ponant induftriam, illi vero pecuniam ca-pitalem : conftat ex Cletnentina \.devita,& bonefi.Clencorum ; qua: folüm id prohibet ,&jsunit,fi ipfiper fe exerceant officia maccllarij, aut tabernanjj& ex cap fi^nificantes, de appellat. vbi dicitur, lici-tum efTcCanonicos habere ftallos publicos,inqui-bus cavnes incidantur ; Sc ex Clement, i. de flatuAfonachornm; vbi,quamiis Monachi prohibcanturper fe ipfos venari clamorofa venatione ; non ta-rnen per alios. ita Medina C. de reßit. q. jo. art.i.docet ctiam Molina tom.i. difp.^i. §.vtru?n ait-temfasfit; qni illos ä mortali excufant,non tarnenä veniali, addit enim ha?c verba : Ego, quanuis nonexißimern , culpam lethalem cjfe , ita per alios nego-tiari, aliqnid tarnen foeditatis, atque indecentU, in eanegotiatione imeruemre, arbitor, quando cireunfian-tia non adejfct, qut Ulm exeufaret: quocirca impro-bandam ejfe hanc negotiationem , quantnm eß ex fe,arbitror. Hase illc. Ratio eft, primo, quia facri Ca-nones folum proliibent Ecclefiafticis hanc nego-tiationem , ob diftra&ionem animi, & auocatio-nem ä diuinis rebusjquse ratio hie, & nunc ceiTar,Fugundez.de Iußhia t &c.

cum negotiatio per alium, nee animnm diftrahat,nee a diuinis auocet. Secundo , quia iura, qua: idprohibent, folüm loquuntur de negoriatione exer-cita per ipfos, non per alios. Sicut etiam iura, qua;loquuntur de venatione Clericis prohibita,ac Mo-nachis,non loquuntur de venatione facTra per alios,vel per feruos illorum , fed de venatione facia perfe ipfos, vt videre eil in cap. Epifcopum. i part.De-creti. diß.$4. & in cap. ita quorundam , eodem tit.Licitum vero eft Clericis , & Monachis , haberedomos, quas aliis elocenr,vel ad carnes in illis in-cidendas,vel ad negotia, & publicam mercaturam,in eis traetandam , vt bene animaduertit Molinaindurius.

Secunda conclufio : Fas eft Clericis, Sc Mona- X.chis, emere omnia necelfaria ad fuum, fuommquevfum, fuftentationem, & habitationem.cV: vendciefuperfluaex redditibus fuorum agrorum,ram patri-monij Ecclefiaftici,pro Ordinibus ficn's fufeipien-dis, quam patrimonij (xcularis, vel propn'j bene-ficij ; imo licet aliquid viliüs emant, non animoreuendendi carius.fcad proprium vfum,& necefll-rates, fas illis eft, accrcfcente pretio poftea.rcucn-dere cariüs, &: lucrari.nec inde gabellam aliquam,aut tributum debent. ita patet ex nonis Ordinatio-nibus Lufitanit,, lib.i. tit. i i. mim 4 er j. pfr lib.j^.tit.16. doeet Molina ddlo totno 1. diß>.i,^i. concl.i.Sylueftetz'fr/». Cler^cus 3. rium.i. Ratio cft ,quiarh-Ecfpcctantad prudentem ceconomiam, qux ma-xime in Ecclefiafticis elucerc dcbet,tcfte Diuo Pau-lo 1. ad Timotbeum 3. & 8. Si tarnen ad perfonasEcclefiafticas deuenirent res aliqua: ex foluto con-tractu focietacis, quem cum laicis inierint, aut exnegotiatione , quam per alios exercebant, eafquevendiderint, tenetur profe6l6 ad gabellas , nonfecus , ac laici tenentur. ita docet Molina alle-gatus.

Sed hie iam aliqua dubia infurgunt circa hanc 3,rem.

Primum eft, an, Ci Monachi, vel Clerici, ea, qua;fibi fuperfunt ex redditibus fuorum beneficiorum,vel fructibus fuorum agrorum , vendant per mo-dum negotiationis, qaia feilieet vendunt vinum,vel oleum minutatim,hoc eft,per minimas menfu-ras , caufa maioris lucri, ad gabellam teneantur?Plane dubia res cft! Aliqui enim aflerunr, de iurecommuni Canonico, teneri ad gabellam de rebus,quas ita vendiderint de fructibus fuorum praedio-rum , aut bonorum patrimonialium , non vero exredditibus fuorum beneficiorum , neque ex fructi-bus bonorum patrimonij , pro facris Ordinibusfufeipiendis. ita Ioannes Bertachinus intratt.degabellis , quaß.j. part.-y. verfi an autempoßint; 5cAbbas corifi 6. incip. Cafu , fuper quod. vbi diftin-guunt intcr vinum, & oleum natum ex proprieta-tibus Ecclefiar, & ex prxdiis patrimonia!ibus;& denaio ex proprietatibus Ecclefix, aiferunt, non de-beri gabellam ; fecus de nato ex prardiis patrimo-nialibus ; quod idem approbat Vallafcus tom.i..confult. 151. num.9. Sed dicam , quod fentio. Mihiomnino videtur, prineipiis iuris inhasrendo, Sc deiure communi loqucndo , de vtrifque proprieta-tibus, gabellam non deberi tarn Ecclefiz.quäm deparrimonialibus, non folüm pro facris Ordinibusfufeipiendis, fed ctiam de aliis bonis petrimoniali-bus.Ratio cft, quia exemptio gabcllatum, refpectuperfonafura Ecclefiafticarum, cft abfoluta, & per-fecta , Sc perfonx Ecclefiafticas perfecte exemptarfunt ä folutione illarum, tarn refpectu fruetuumfuorum beneficiorum ,quam pra:diorum patrimo-.nialium, vt diximus fuprk , Sc patet ex cap. quam-

1 1 quam,