Xj% De tranflat.dominij per empt & vend.

%%.

3i-

34-

3J

cantjvt fru&us , vel falem exinde confec~him ven-danr, eilet id negotiatio ,proindeque gabellam exea <i> bercnt; ü verö ex propriis falinis falem efh-ciant,vt venialem faciant,negotiatio non eftet,necad gabellam teneremur. ita Ancharranus in cap.exUteri*, de vita , & honeft. clertcor. nurn.y. Federicusde Senis co.ifil. 101. er toj. loquentes de Mona-chis monafterij Sansfti Galgalij , territorij Sencn-ßs, habenribus venam , feu fodinam ferri , ex quaferrum per fuos operarios , ad venditior.etn confi-ciebant; rogatique ea de re,an gabellam deberent,refpondit vcerque, non debere , quia id negotiatiodici non poterar, fed mera venditio rerum fuarum;& eadem eft ratio dt falinis, de quibus exprefse lo-quitur Molina dititom.i. deittfl. dtß>. 341. §. 'demdicer.dum ; & cum iilis confentit. Eodem modo , figreges alienos condücant,vc frudtus, id eft,partus,lac,cafeum,lanam,vendät,negotiatioeft,li fiat lucricaufa,non ad fudematione vitx;fecus,fi lex propriisgregibu* haec eadem venderenr,quoniä eftet vendi-tio rerum fuarum.ita Mol.Sc Laranefuprä indu£ti.

Affinnanc etiam Nauarrus in manuali Lat.c.iy.»mot. 128.'Ancharranus,& Federicus de Senis cita-ti,qu6d,fi mouaftcrium , vel clcricus venam cupri,aut fern' habeat fuam propriam ,& ex ea materiamfuis expenfis.ad alium locum tranfportet,vt ex illaferrum conficiat, vel cuprum, gabellam inde nondeberi, licet plus ibi ferrum , aut cuprum, valeat:quod idem doc<°t etiam Molina , & Lafarte modo»Hegau; & Syluefter verb. exeomtnunicatio <). ex-comtnunieat.i 1. verffeeundonottt. R.atio illorum efteadem,(xpe repetitu ; quia id noneft negotiari,fedeft, vender* res fuas; nt gotiari enim , & mercatu-ram exercere , eft,rem emptam emere,vt immuta-ta vendatur eodcm,vel alio tempore ; emere etiammaterum , lanam>v g. vtillam artificio fno.&artcpropria , ad aÜquam formampanni transferamus,poi eft,proprit '-cjnendo.vt fuprädiximus ,nego-ti.uijit j! eft »antificiari : vfusautem, & exerciciumnegotiationis folius , eft Ecclefiafticis prohibitum,non vfu ,&exercitiumartiricij,vt colligiturexc<*/\clertc;<*,dc confecrat.difl.8.

Idem dicendum eft iuxta eundem Molinamdtff> i^i.^.tdem d r S .,J.,<mtom.i. Lafarte de deeimavend cap 19. k num. 66. 8c Ancharranum incap.quamquam , de empt. & v«dit. nttm.^. fi monaftc-rium cniat folam fodinam , feu venam ferri agrialieni, vt per fuos Mon-, hos, ex prxdi&a materiaferrum conficiat, vt poftea venak efficiat, nequeenim etiam renerentur runc ad gabellam , quia id,proprie loqucndo.non eilet negotiari,fed artificia-ri,& emere materiam, vt iam ex re fua , minifterioEcckfiafticarum perfonaium , arte faclam confi-ciaut, vt vendant.

Secus eftet, iuxra eun lern Ancharranum , Na-uarrum in fttmm.t Lat.cap.17. num. 18. Sylueftrumverb. exeommtmicatio 9. verf.i. nota. excomm.11. firnonafterium folam venam emeret, non , vt perMonachos fuos, fed peroperarios laicos ad id pre-tio condu&os , ferrum ad vendendum conficerer,eilet enim quaedam negotiatio indecens,& ideoexvulur.fate intcrpiecatiua (äcrorum Canonum,Piincipumque fsecularium.ex tali modo indecenrisnegotiationis, tenerenrur ad gabeilam, ficut dixwmus n H m.i 9 . de 11s Hcc!eliaftiu's,& Religiofis, quivuaSj&larum cmiinc,VL vlnum, & pannum confi-fianc per fuos operarios.ad vendendum.

Sj vero Clericus jV el rnonafterium torum agrum,in quo eft vena ferrca, em a c , & per famulos fuos,vel operarios ad id pretio conduclos , ferrum fa-ciant, venJcndj ca4fa, non hoc eis erit illicitum»

aut prohibitum , nee fölutioni gabells manebuncobnoxij, vt diximus num. 31. Molina diclo tomo 2.de iuft. dijp. 342. Nauarrus num. pr<tcedenti citatus,& Federicus de Senis num. 3 i.indudkus.

Quid autem, fi rnonafterium,vel Clcricus emat +g mprxduim plenum fructibus maturis, vt eos pofteavendar, n fibi aliqui fuperiint ex fuftentatione do-mus, & familia: ? Plane in hoc diuiduntur Autho-res. Ignatius de Lafarte de deeima venditioniscap.9.nttm.6o- docet, eos gabellam debere ex praedictisfrucl:ibus,eo fundamento, quoniam illi funt partesrei empta?, fed fi prxdium eo animo emanc,vt ven-dant, tenenturad gabellam -, ergo ex fruc~tibus,quifunt partes iHins , adftringentur ad pra:didtam ga-bellam : vt enim res fe habet ad partes, ita ad to-tum ; & vt ad totum , ita ad partes. Contrariumtenet Molina tom.i. de infl. ditla diß^.^i. §. Illf.detiam, Lafarte, ex melioribus fundamentis,& ideoilli adhaneo. Primo , quia, qui talc praedium emir,per fequidem prxdium emit,vt potiatur fructibus,tarn illius anni , quam fequentium ; fed fi vendacfrudbus fibi fuperfluos, in armis fequentibus , adnullam gabellam tenentur ; ergo nee etiam tene-nebitur ad gabellam vendirionis frudtuum illiusanni. nam per aeeidens eft , quöd illi frudtus inagro maturi exiftant, nee illos poftea vendit, tan-quam partes rei emptas, vt reuenditio dicatur , exqua , gabella debetur; fed tanquam fruetus colle-d\os ex agro iam per emptionem , fuo efFecto. Se-eundo, quia nulloiure, cinili, ve! canonico ,prohi-bentur perfonar Ecclefiafticae, emere agros, & prx-dia fibi ad fuftenrationem neceilarios, cum frudti-bus maturis , & Ecclefiaftici folum tenentur adgabellam , ex emptionc , Sc venditionc fibi iurecanonico prohibita.

Dubitabis tarnen , an illiReligiofi,qui in India, j-£vel Brafilia,aut alibi intet barbaras nationcs ,con-uerfioni animarum infidelium ineumbunt, qui adfuam propriam fuftentationem corporalem,muhi$.egent ex Lufitania aduehendis, poilint licite,& fi-negabcllarum folutione ,ex iilis orbis partibus,inquibus fidei propagationi operam nauant, mitterenonnulla, qux in iilis vili pretio emuntur ,in Lu-fitania autem plurimum valent, vt ibi vendantur,&ex pretio il!orum,fibi neceftaria ad victum , ye-ftitumque , deferantur. Refpondeo aftirmatiue.yn'w^quia id fieri poteft,& de fadto fir,abfque vlladiftraclione , & auocatione a diuino feruitio , &eultu, cui funt dicati , &abfque vlla oecupatione,vel fairem modica, & petexigua. Secundo , quia earatione fit, vt plurcs opeiarij fuftententur,ad labo-randum in vinea Domini,maiorefque fru&us in eaefficiantur. 7cr/iä,quia folum garruli aliqui, & in-uidi damnare poterunt prudentem hanc rationemceconomicam fibi prouidendi de rebus neceiTariis •ad fuftentationem prxcisc neceflariam vitx huma-nx,ad ineumbendum in faiutem animarum ; namid quidem neque in facris canonibus vetitum in-uenitur 5 nee ea,qux funr necefiaria ad.alimentumvitx humanx, verari poftunr. ita docet Molinatom.i.deiufl.dijp ^z.§.tertio obfemandum^nrnedio^

C A P V T XII.

Vtrum fas fit perfonis Ecclefiafticis,negotiari per alios,lucri caufa?Sol-uuneur multa, Sc nccclTaria dubiain hac re.

j JVn/iumpeccatum eß mmalc , Clericos , & Re~

ügiofos,