Lib. V. Cap. X.

3 6 *

poterit de Ulis, cum hzredibus mariti, pacifci, vt,loco illorum , ca annua penfio fibi afligrutur. Etcum Couarruuia confentit Panormitanus in cap.falubriter, de vfttns, num.6. Secundo , quia , licet,dum non foluitur dos,frudtus fundi inpignus dati,licite percipi poflint abfque vfura , & obligacionecomputandi illos cum dote ; tarnen certa quanti-tas, loco illorum, percipi non poteft, quia frudtusfubiiciuntur fortuna; , & funt incerti, quantitasaurem eft certa;& ideo eft diuerfa ratio inner illos,Sc certam peeunia; quantitatcm. J2Jmo,quia fauordotis, & priuilegium illius, non permittit.aliquid,vltra fortem dotis recipi, iuxta cap. fuper eo, devfurü; nee ctiam paupertas viduae , quoniam, ra-tione paupertatis, vfura; non funt permittenda;; vcdicitur in eodem cap. fuper eo. Ratione verö ali-mentorum, ea opinio minime defendi poteft, quialicet intra annum viduitatis , alimenta viduae iuredebeantur, tarnen eo elapfo,ius nulla illi conceditvltra fortem, alimenta ; poteft enim poft annumviduitatis , cum haitedibus mariti, de dote agercin iudicio. Neque dici poteft , quöd ha;c alimentavidua; debeantur, ratione damni emergentis ; quianulla ratio hie , lucri ceflantis , aut damni emer-gentis , dari poteft, cüra parata fint tribunalia adcogendos haeredes mariti, ad folutionem dotis. itafe habent huiufmodi opiniones. Primam ego iudi-co probabiliorem , ftando in folo iure communi;& rationes huius feeundae . ex fundamentis primaefoluuntur. Dixi , ftando in folo iure communi , quiaftando in iure Lufitano , iam diximus nur». 12. fo-lum durante matrimonio, frudtus rci oppigneratxpercipi polte, & confequenter ex vi iuris Lufirani,folum durante matrimonio , hasc cerra fumma pe-eunia;, loco frudtuura, in padtum deduci poteft, vtpatet.\6. Ex didtis folura manetalia qua;ftiohuic affinis,an feilieet, conftantc matrimonio , poffit dotatus,loco fruetuum fundi in pignus dati, in pactum de-ducere haue certam peeunia; penfionem , dum dosilli non foluitur ; multi enim id negant, addunt-que, prajdiclum contradtum, fi ita fiat, non valere:& hi funt Cardinalis,Burnus, Ioannes de Lignanoin diclo cap. falubriter,de vfurü. Laurentius de Ro-dulph. in fuo trau, de vfuris. % part. qu*ft.$ 3. Pa-latius incap per veftran notab.6. §.8.verf.infertur,verf.intelligemtam. Vallafcus tom.i. confult.o. ».r.Verf. verum ego. Paulus de Caftro in l. infulam.§.vfuras.ff.foluto matrimonio. Socinus conf.Zi.n. 18.&confi$o. num. 10. Ub.i,. Comeus conf.j 1. vol.4,inetpit, yld emdentiam. Antonius Gomez in /. fo.7auri.mtm.\o. Decius conf. 11 6. num. $.& conf$ 12.colum.fina.li. Alexander conf.j 2. hb. 4. gr conf.j 4.& ij,\. Itb. v D. Änron'. 1. pari, tit.i. §.7. &§.ij.& alij plurimi.cum Couarruuia Itb 3. va.riar.cap. 1.jj.3. verf. fexto hinc.

Fundamentum illorum eft. Primo, quia, vt di-ctum manet, frudtus fubiiciuntur fortuna*, & funtincerti, modo enim plures, modo pauciores funr,quantitas autem eft certa ; & ideo inter hanc cer-tam quantiratem , & penfionem peeunia; , & interillos, recompenfariodari non poteft, cum ie certoad incertum, & de non liquido ad liquidum, com-penfatio non detur. Secundo , quia cafus conten-tus tn cap. falubriter , de vfurü , & in iure Lufita-no , lib. 4. tii. 6j. §. 1. eft cafus exceptus in iu-re ; vndc , cum fit cafus in iure exceptus , lo-quente tamüm de fructibus fundi oppignera-ti, non debet extendi ad certam peeunia; quanti-ratem , quia , qua; a iure exorbitant, non de-bent extendi, iuxta regulam , Qua a iure,de regulüFagundez. de Iufiitia, &c.

iuris in 6. Tertio , quia, quod tutiiis eft animat, indubiisjdebemus ampledti.iuxta cap.iuuenü,deJbon-faltbtu,&glojfam in cap. v*ico,de ferut. in ord. fa-ciend. & lmteria vfura; neque ctiam in dote eftfacilc extendenda , cum vfnrae iure naturali fintprohibita;.

Sccunda, & verior opinio affirmat, licitam , & jj.validam elfc talem padtionem , in vtroque foro,fiue fiat ftatim in initio contraflus matrimonij.fiuepoft matrimonium celebratum , illo conftante.hanc tenet Couarruuias allcgatusverf.QHarth hincpoteft. Calderinus, Ancharranus, & Abbas in diclocap. falubriter. Baldus nouellus de dote. j.part.pri-udeg.iy. Barrolus, Imola, Alexander, in l. infulam.$. vfurat , ff foluto matrimonio. Rubeus conf 108.Corneus conf.^. & conf. vltimo. colum. 3. Üb. 1.Gafpar Baet, de dotis melioratione cap. 1^. num.%.Gama decif.iji. Iacobus de Butr. /. vnica. §.acce-dit. C. de reivxor. all. Nauarrus in fumma Lat.CAp.xj.num.ix 3. Sotus , & Ioannes Lupus, quosibi citat Syluefter verb. vfura. 3. ^»if/r.3. Gabriel,Maior, Almaynus , in 4. dtft. 1 f. tratl. de vfuris.Rebellus 2. part. deebligat. iuß. lib. 8. quaft.it.num.j. Ratio eft, quia ita fit frequenter in vfu.Vi-demus enim , matrimonia celebrari cum hac con-ditione , Sc non eft etedendum , quod PraHati, &tribunalia vfuras admittant. Deinde, quiaattentavera difpofitione cap. falubriter, de vfurü, qua; ra-tione damni emergentis nititur, nulla coilgrua ra-tio dari poteft, ob quam dicamus , non potuiflehanc certam peeunia; quantitatcm ab initio inpa&um deduci, maximc , quia deeifio legü , cura-bit, C de aBionib empt. cum difpofitione cap.falu-briter, congruir. Adde , quia , vt docent Rebellus,& Syluefter allegati, fiimmus Pontifex idem pror-fus refponfurus foret,fi de hac certae peeunia; pen-fione fuiftet rogatus, ficut rogatus fuit de fructi-bus pigneris.

Nee refert, quöd frudtus nan fint quoad valo-rem, certi,varia; enim fortuna; fubiecti funt,& ali-quando maiores, aliquando minores funt, fummaautem peeunia:, certa, Sc inuariabilis fit,& de cer-to ad incertum , aur de incerto ad certum , nulladaii polTit iufta compenfatio, ficut nee dati poteftde non liquido ad liquidum, aut de liquido ad nonliquidum, aliqua reftitutio,quia reftitutio,& com-penfatio nd ajqualitatem facienda eft; nulla aaremxqualitas dari poteft inter certum , & incertum.Non refert, inquam , quia ha;c compenfatio noneftMathematice fumenda , fed arbitrarie , arbitriopmdentis.facicnda eft,hoc c&,plm, minufve; namfrndtus illi fub ea incertitudine, & varietate fortu-na; , pro cerra quantitate peeunia;, & aeftimationevaloris.vendi, ac seftimari folent, arbitrio pruden-tis : quia talis incertirudo , & varietas minuere^ftimationem poteft,tollere non poteft.vt bene no-tat Rebellus indudtus, & pro hac refolutione mi-litant omnes rationes facta; num. 14- fic vendi fo-lent iadbus fortuna;, & pifcationis,& locantur paf-fim frudtus annuales pro certo pretio, cum tarnenipfi frudtus fint incerti,& modo maiores,mod6 mi-noresjvtpotcabanni temperie pendentes.

Dubium aurem lnc fpeciale effe poteft,an,quan- 1 8do initio celebrationis contradtus dotalis , dotatusconcedit daratori, quicumque ille fit, dilationemaliquam temporis ad folutionem dotis , & nullumpratdium aeeepit in pignus , neque deduxit inpa- *etwa aliquam certam peeuniam annualem, veltempotancam, dum dos fibi non foluitur, poffitipfe dotatus, durante temporis dilatione , ülampoftea petere , cefebrato iam padto.-Et refponden-

H h dum