Lib.V. Cap.VII. H j
tum, qui dicebant, quod quando arrha dantur in nu-tnerata peeunia, in dubio videantur data, & nomine*rrharuu, & pro parte pretij : extgitur ergo, vt, licetarrha dentur in peeunia , exprtmatur , quod fint proparte prcti) data. > Ha?c ille ; quafi dicerer, ahascenfebuntur data pro figno tantüm cclcbraticontractus , luxta conimunem modum contra-hcndi.
De iure communi,in pra?dicto dubio dicendumeft, illam dedilfe contrahentes pro figno cclebraticontractus, & pro parte pretij: ira docet Baldusin l.fifundm.ff. de l. comrmffo. Sc Albcricus in Lt.C.quando Uceat ab ewpt. dtfcedere.XO. Anctiam debeatur gabella, quando contrahen-
tes mutuo confenfu ä contractu difcedunt, dataarrha pro initio folutionis pretij, vel pro vtroquefimul, addubitant Doctores, & huius dubij folutioiam tacta eft fopzaincap.\.num.i.& 5. Dicendumenim eft, fi in continenti recedant, non deberi;quia, qua? in continenti reuocantur,non cenfenturfacta, & parum refert, quod procedura fit ad folu-tionem pretij , quia actus morales requirunt mo-ram, & (parium tcmporis conucnientis , & in tarnbreui fpatio non cenfetur fifais acquirere ius adpraefatam gabellamjfi vcrö ex interuallo recedantjdebetur, vr diximus praedicto cap. 3. num.$. imötunc videtur duplex gabella dcberi; altera,cx prio-ri contractu■: altera, ex retractuex prasdicto inter-uallo facto, vt probauimus diclo cap.$, mtm.$. Auautem retractus factus fit in continenti, an ex in-teruallo tcmporis, arbirrium eft iudicis prudencis,& in his, Sc fimilibus euentibus , oportet iudiceshabere fauorabilcs.
Si tarnen venditor ex interuallo velit recederea venditione,inuito cmptore , tunc, in hoc regnoLufitania?, totam gabellam foluit venditor, quiafifcus per inreruallum temporis ius ad illius tiibu-tum acquifiuit : fi vero emptor , inuito vendiro-re; a?quitas poftulat, vt ipfe totura illius tributumfoluat.
Capvt VII.
An dicenda fit venditio, an permuta-tatio, quando vna res pro alia da-tur , fimul cum aliqua peeunia;& an in permutationibus duplextributum gabella: debeatur.
i Contractu nomen ajjumit ex intentione contra-hentitirn.
X Si non conßat, qualem contratlum voluerint ce-lebrare, infpicienditm efi id, quod excedit , &fi res , qua cum peeunia pro alia re, datur,excedat in valore peeuniam , erit permu-tatio ; fi peeunia rei valorem excedat, eritvenditio.
$ Quidyfi peeunia,&res fintpares, vel dubium eß,nuanam excedat, & nihil conßat de intentionecontrahentium, & »•■4-
j Ex permutatiotte vnius rei pro alia, duplex tri-butumgabella. ab vtroquecontraheme , & per-mutante debetur,de iure Uquendo\de confuetu-dine loci, aliud ejfe potent.
6 In contraüibm mtxtis, id eß, partim emptionü,partim permutaüonu , duplex gabella debeturab vtroque permutante.
7 In Lufitania , dimidium gabella foluit emptor,
aliud dimidium venditor.In Caficlla y foliu venditor totam gabellam foluit.
ibid.X^uid de venditione olei in Hijpalenfi vrbe.
tbid.
8 Quando aliquis praßat opifici materiam , vt ex
eafibiypro certo pretio conuento,opm <ffciat,ex*o contraclu,nuüa debetur gabella.
9 Emptio,& venditio, proprie loquendo, verfantur
femper circa dominium rei , qua venditur,non circa vfum tllitu , quando illa pro pretiolocatur.
L a n v m eft apud Doctores, contra-ctum,nomen, & naturam aftumerc ex in-tentionc,& meine contrahentium; vndc,fi conitet, quem contractum velint facere , taliserit, qualem efficere intcnderit;quare,quando vnares fimul cum aliqua peeunia , pro alia rc datur, ficonftet ex tacita , vel exprefia intentione contra-hentium , quöd voluerint venditionem celebrare,erit contractus venditionis , quanuis res.qua: cumpeeunia pro alia re datur , multum excedat in va-lore, valorem peeuniae. E contrario vero.fi conftet,quod permutationem efficere intenderint, taliscontractus dicetur , permutationis, quanuis pre-tium peeuniae multum excedat valorem,& pretiumrei , qua? iimul cum peeunia , pro alia re , datur.Conftabit autem , quem contractum velint con-trahentes efficere , vel ex nomine , quod contra-ctui attiibuunt, vel ex coniefturis antecedentibus,& confequentibus ipfum contractum, Sc ex mate-ria contractus, Sc ha?c eft adeö efficax coniectuta,vt, quanuis partes contrahentes , propter finesfibi vtilcs, & a fe intentos, veiint mentiri contra-ctum , tarnen materia illius, naturam ipfius cüten-det, quanuis ei diuerfum nomen imponatur ; Scideö doctrina hie data procedit, quando non con-ftat ex materia , qualis fit natura contractus : itaCouarruuias Itb.i. variar. cap.t,. nurn. 9. verf. pri-mum enim ; & patet ex textu in l.fi in ernptione.ff.decontrah. empt. ibi, Nee refert, quanti fit accejßo,fiueplm in ea fit , quam in tpfa re , cui accejßt, anamrnns ; plerafque enim res altquando , propter ac~cejftones, emirnns. Cum Couarruuia idem etiam tc-net Bartolus, & Baldus, quos inducit Paulus Ca-ftrenfis, & Imola in l.Ar'ißo. ff.de donat. Alexand.confiwy. num.G. lib.^. & confft%. lib.y. Tiraquel.lib.i. de retraä. §.30. glcfTa«»»i. 10. &fequentib.Ratio autem eft, quia actus humani, Sc hberi nonoperantur vltra intentionem agentium , fed ex in-tentione illorum ; qtiare , fi conftat de tali mten-tentione , talis erit actus , qualem agentes volue-rint efficere : fic, quando aliquid emitur, & vendi-tur, & fimul, fi in re , qua? venditur, aliquid do-natur, criamfi id , quod donatur , plus fit, quamquod venditur , venditio enr, non donatio, cumpra?cipua intentio contrahentium , totufque con-uentionis fcopus , fit, emptionem,& venditionemfacere, non donare.
Limitabis tarnen hanc doctrinam , nifi in talicontractu, fiaus, Sc dolus prsfumatur ; aut pra?iu-dicium tertiofequarur , veluti, C\ ex permurationetributum gabella? debeatur, non ex venditionejautex venditione , non ex permutatione: tunc enim,fi nomen imponatur contractui , illius contractus,de quo tributum non debetur , erit contractus, d«quo debetur. Merito enim prasfumitur in iure , in-terefTe ibi fraus , & dolus in praeiudicium Rcgis:«a Matthxus de Afflictis dccifiyi. adfinem,Cou*t-
ruoias
I.