316 De tranüat.dominij per donationem.

gata cornmittat caufam aliquam ingratitudinis ad-ucrsüs patrem, ex contentis»* l.finali. C. de reuo-eand. donationib. non poterit pater conftante ma-tiimonio donationem reuocaic , quia vcrgcret indamnum mariti, dos cnim non eft titulus luera-liuus ex parte mariti, Ted onerofus. Wem diccndumfoluto matrimonio , fi filios habcat. ita Ceuallostom.i commun.contracommun.dijp. 73. Sioonftatexl.fi dote, C. de iuredotium. foluto verö matrimoniopoteft dos reuocari ob ingratitudinem , quandomaritus filios non rcliquit: vt tradit Pinellus inl.i.ypart. num.61. C. de bonis mater. Matienzo*«Lt. tit. 6.glojfa 11 . nmn.\. vbi docent cum Ceual-los citato, dotem non e(Te titulum lucratiuum exparte mariti, Ted onerofum , proprer onera fufti-nendi marrimonium ; elTe verö titulum lucratiuumex parte filiae dotatx , quae eft communis opinio,quamegregic tradtant idem Ceuallos ,8c Pinellusallegati, & Rubens*« cap.per veftrat, notabili 3.§.n.num.j. Agendoergo de prima caufa ingra-titudinis, >

Primö reuocari poteft donatio liberalis, 8c gra-tiofa ob ingratitudinem donararij, quando dona-tariusgraues,&atroces iniurias in donatorem effu-dir,& fatis eft (\ femel in eum id faciat; quxautemiudicandae fint graues , 8c atroces iniuriae, arbitrioprudentis iudicis committirur : ita docet Molinatom.i. de iuflit. dtfl>.i$i.§. Primaeß. Iulius Claruscitatus , 8c Gregorius Lopez in L10. tit. 4. part.f.verb.de palabra. patetque ex cap.vltim.de donat.& l.finali.C.de reuocand. donat.& exnoftrü ordinat.neuudib.^ tit.6y num.x. Vnde,fi donatarius com-mittat ftuprum cum vidua , quxfuit vxor donato-ris intra annum lu<5tus , priuari poteft a iudice obgrauem iniuriam donatori fa&am ipfa donatione,vt refoluit tgnatius deVillar infylua rejponfion.ltb. 1.refi>.\4,.num. 14. & Barbofa in remißionib. ad titu-lum 6 y noftrt ordinat. §.1. Explicantautcm ibi no-ftrac ordinat. Lufitans, non efle necefTe , vt verbainiuriofa dicantur in praefentia, fed fufficere,vt di-cantur in abfentia. Grauitas aurem iniuriarum fu-rnetur ex grauitate perfonarum donatorum , excireunftantia loci , veluti fi dicantur in loco publi-co, in foro,in iudicio, & auditorio,in Ecclcfia co-ram multis, & grauibus perfonis.nec opus eft , vciftainiuria fiat tantum verbis , fed fufficit fi fiar re,fine verbis, vt fi appendantur corriua pro foribusdonatoris, aut fi illumdohatarius fugaret , vcl incarcerem mitteret cum magno illius dedecorc. itaMolina loco & §. citato. 8c Grcgorius Lopez locoitem citato , cum Ioanne Andrea, 8c Alberico,quoscitat.

Sccundo reuocari poteft , quando donatariusdonatorem pereuflir ferro, ligno, lapide , aut vio-lentas manus in illo pofuit animo laedendi , iniu-riamque illi faciendi.-ira Molina citatus diB. tom.i.de iuflit dißj.i. 8 1 -%.fecunda eß. Azor pari. 3. Inflit.moral. Itb.i 1. de donat. cap.%. quafli. Rebcllus deobligat .iuflit .part. i Mb. \$. q.9. num 3. qui omnesoptime aduertunt hoc procedere , dummodo ob idtnortifere peccent j fi cnim ob propriam vel patriae,v el alterius proximi Icgitimam defenfionem id fa-ciant, aut ex alia iufta caufa, nequaquam donatioreuocabitur.

Tertio , fi notabile damnum bonis donanris in-tulit. ita Molina tom.i.de iuflit.difp~.i% i.verf.tertiaefl. Azor J„i}it. moral.y pari. üb. w.de donat. c.S.qudf.i.verf.tmU. Rebcllus de obligat.iuflit.part. 1.lib.\%quaß.^.num.y Ordmat.Luj,tan.Lb.x.tit.6y.§. teruo- Inrellige tamen.modo iniufte inferat,nul-la caufa iufta illum exeufante: & etiamfi de fa&q

noninferat, fufficit de iure Lufitano , intemareinferre,etiamfi effe&us non fequatur paretexno-ftris ordinat. citaris , ibi , Item quando donatariustrattatttt,vel machinatus efl rem aliquant, ex qua do~natorts bonü notabile detrimentum feqit atur , quam*uis tlliiu propoßtum realem efellum non habuerit,quia in hoc cajudamnata illiw intentio ,pro confum-mata opere externo reputari debet , fi ad id fecit,qnantum potuit , & pro illo non fletit. Quibusverbis non punitur nuda intentio , & propofi-tum ,quia eft a&us intcrior , qui non poteft pra*eise , quatenus eft interior , puniri peena exter-na , & publica. Sed punirur, quatenus iam cmentis machinatio in procurationem externa--,exiit, & iam res eeepra fit , licet non fequr.cfFcdtus , quod fignificat ius Luficanum ibi, in i; .verbis, fi ad id fecit , qnantum potuit , & per Wimnon fletit.

Dixi, notabile , quia non fufficit leuedammimde grauitate autem,notabilitate , &leui[ate damn-.iudicabit prudens iudex , attentis bonis , Sc aliiscireunftantiis perfonarum,neque vi graue, 8c nota-bile damnum dicarur,opus eft , vt medietatem bo-norum donatoris attingat, minus cnim fufficit. itaMolina citatus , & Grcgorius Lopez /. 10. titul.4.fart. 5. §. gran dano. Panormitanns in cap. i'l-timo. de donat. num. i- De iure ramen'commu-ni, & Caftcllae necefTe eft , vt fequatur effe&us,vt docet Lopez citatus, Sc patet ex l.vltima. C.dedonat.

Querto poteft reuocari donatio, fi donatariusdonatori vitar periculum fucrit machinatus.ita Re-bcllus de obligat, iuftitia ,part.z. lib.\%. qunfl.y.num. 3. verf.quarta efl. Molina tom. x. de iuflit,difp. 181. Verf. item quarta efl. Azor Inflit. moral.part.\. üb. II. de donat. cap.8. quaf.i. quod fimi-litcr intclligendum eft de iure Lufitano , etiam-fi effe&us non fequatur ; fi enim ob bona tem-poralia id in co ftatuitur, a fortiori ob vits peri-culum.

Quintö , fi alteram donationem adonatorefa-&am, donatarius non impleuerit , ad cuius adim-pletionem fe adfttinxit. ira Molina citatus verf.quintaefl. Azor part.$. Hb 1 1. de donat. cap.S. q.i.verfquinta.RcbeUus de obligat, iuflit.part. 1. Lb. 18.qu&ft.$.num.). verf. quarta,^x.tt exnoftrisOrdin.ditl. titttl.6$.§.c. lib./if. Similiter reuocari poteft,quando donatio facta fuitdonatario cumgrauami-nc aliquo , ad quod fe donatarius adftrinxit verbo,vel fcripto,quod poftea nolit implere. ita noflr.or-din.adlib 4. tit.6$.num.j. 8c conftatex l.vltim. C.de donat.

Praerereade eodem iure Lufitano in nouis ordin.tit.6ynum.6. Si mulier aliquamortuo primo viro,feeundo nubat, & poft feeundas nuptias reuoeetdonationem aliquam ä fe filio faftam ex priori ma-trimonio, folüm in histribus euentibus illam po-terit reuocare. Primo , fi ipfe filius infidiäs rendatvita; marris. Sectindb , fi iraeunde violenras manusineam iniecerit. Tertio , fi machinatus fucrit ali-quid redundansinnotabilem ia&uram bonorummatris. & addit ius Luficanum : Et in nullo aiio ca-fu, caufa ingratitudmis eam reuocare poterit .quia eflprafumptio iurü , quod , quia feeundo viro mtbu pofifaäam donationem , facile itLm fuafione metubituradreuocanda,m donationem,& ideo oportet,vt ei cau-fa reuocationis coarüentur. Hxc ibi ius Lufitanum.In primo eutntu opus eft.vt mors marris fequarui.Similirer in feeundo necefTe etiam eft , vt Violen-rarum m.-muum iniectio efFecrum eriam habeat: intertio non eft opus, vt fequatur efFedrus iaclurse

1 hora

6.

7-