98 De tranflat.dominij per donationem.
tos , citat Iulius Clarus num. 1. viginti & vnumDolores. Fundamentum illorum eft , quia viuusiuramenti eft maxima , ideoque femper eft feiuan-dum in Omnibus cafibus , in quibus feruari poteftfinedetrimento,ac difpendio falutis xternx iuran-tis, vt late probauimus Hb. 1 • de contraÜ. in genere,vbi cgimus de contra&ibus iuramento firmatis.Licet contraria opinio fit valde ptobabilis, qua* af-ferit donationem iuramento firmatam , fi excedatfummam prohibitam , egerc adhuc Principis infi-nuatione.vt valeat, & per virtutem iuramenti nonfuppleri Regis infinuationem, quia fequeretur ma-ximum prxiudicium Principibus ; iuramentumenim illorum leges derogaret,& confequenter illo-rurn poteftatem ad validas leges condendas, abUlis auferrer, & iuramentum in prxiudicium ter- "tij factum nee obligat , nee feruari poteft finedifpendio proprio falutis , hanc tenet ßaldus inl. illud , num.9. C. de facrofantJü Ecclefjs. vbi cx-prefsedocet.donationemnon infinuatam,noncon-firmari , nee valere appofitione iuramenti. Barbar.confil.16. col. 10. üb. z. & confd. ji.ltb.^. Curtiusfenior confil.66. in fine. Socinus confil. 77. circa fi-xem Üb. 1. & alij. Nee fundamenuim iftud eft fir-mum ; ea enim lllufio iurium Principum lequiturvaldc per aeeidens , & valde peraeeidens tollitureorum iurifdictio , ac poteftas legis latiua; quodenim intendunt partes iuramentum apponentes,non eft illuderc ins Regium , fed eft, fumarc fuuracontraitum, Sc ftabilireftiam voluntateminterpo-fitam in rc ex natura fua, & iure naturali licita , li-cet alioqui fit prohibita per leges Principis ,&c fo-lüm fit illicita,quia prohibita.
Si tarnen donatio excedens fummam ad valo-rem donationis a iure requifitam primo ficiet, Scpoft aliquos dies petcretur infinuatio a Rege > &illam conccderc , Sc confequenter ctiam illa poftaliquos dies iuramento conhimaretur, addubitantaliqui Doctores, an illa conceffio infmimionis, &illud iuramentum poftea addirum retrotrahatur adtempus, quo facta fuit donatio , illamque validamreddat ? Negat Mcnochius confil. 191. fub num.i.vbi alios adducit,a!lercnres, infinuationem deindefubfeq'.uitam non rerrorrahi ad rempus factx do-nationis, prxfertim in prxiudicium eorum , quibusmedio tempore ius acquisitum fuit. Ego huic opi-nioni adhxrco.fi fequatur huiufmodi prxiudicium;quando verö nullum fequitur prxiudicium alicuitertio.non video.cur infinuatio de confenfu vtriuf-que poftea impetrata,& fubfecuta ,Sc iuramentumpoftea de eodem confenfu pofirum.retrotrahi non
fioflit: erat enim illa donatio qnoad exceflum fo-uminualida cjcdefectu iuramenti, & ex defectuprxdidtx infinuationis; quare fi de nouo accedat,& de confenfu vtriufque petatur a Rege prxdictainfinuatio ,de eodemque confenlu iuramentum denouo apponatur,non video , cur de nouo non rati-ficetur contrarius antea nulütcr factus, cum de no-uo confenfu pattium ratificetur , aeproinde nonvideo cur non retrotrahatur infinuatio noua , &nouum iuramentum. Ncquc hie militatregulaillaiuris , Quod a prineipio fuit inualidum , nunquampoftea. conualefcit ; quia id non procedit, quandocontractus ex dcfc<5tn confenfus pattium eft inua-lidus.fed tantüm, quando fuit inualidus ex defectufolennitatis fubftantialis iuris, vt dictum alibi mä-ret. Inftabis,folennitas, qux defuit ad vaüditatemdonationis,erat folennitas iuris, nimirum Principisinfinuatio ?Refpondeo , defuiile a prineipio, nondeetfe deprxfenti.ex confenfu partium pctitam,&exeodem confenfu adeomractum prxteritumex-
tenfam ; & ideo de confenfu partium fuppofita nouainlinuatione validari contractum donationis äprineipio inualidum.
Pixfata infinuatio renuntiari non poteft deconfenfu partium, donatoris,fcilicct , & donatarij,quamuis in inftrumento donationis donatoraftc-rat, fe prxdictx infinuationi übentcr, Sc neminecogente renuntiare: vtdoeetMolina tom.z.de iufi.dtfp.i7$. §• infinuationi. Antonius Gomez tom.i.variar. cap. 4. num.j. Gabriel Montcrozo/rrfff.7.fol.i 1 6.col.i. Ratio c([ s primh, quia legi inducentifolemnitatem aliquam tanqnam formam actus , vtactus fit vaüdus, non poteft renuntiari, ai'eumen-to / nemo poteft , ff. de legatis 1. talis autem eft lexrequirens infinuationem. Secundb , quia alioquirifiauJulcnra renuntiatio,hoccft,extorta fraude,va-ieret, Sc confequenter valeret etiam fraudulentadonatio, quia qua fvaude , metu ; & vi,aut dolo co-geretur quis ad icimnciandum , cogcretur etiamad donandum;fed donatio facl:a per metum &z frau-dem eft nulla: eigo & renunciatio. Ttrtio.qain pa-ctum priuatorum non poteft ofticere difpofirioniiuris ob bonum commune induetx , vt patet excap fi diliatnti, deforo lompetenti , &tradunt Do-ctoies ibi. Diipoütio autem iuris communis re-quirciuis infinuationem ad valorem donationisexcedentis fummam iure pcrmilTam , eft indu-£ti ob bonum commune, nc depar.pcrcntur ciues :ergo priuati homines tali difpoiuioni renuntiarenon podunr.
Secundum dabium eft,quid,fiquisin inftrumen-to donationis ad eludendam dilpcfiiioncm legis,apponat c!au(ulam,qua dicat,fe,fi forte fua donatioexcedat fummam de iure conccllam, nouam faceredonationem eiufdem exetfius eidem donataric,valida ne etit illa claufula , Si valida dupücata do-natio facta eidem donatavio ? Refpondeo, noneiTevalidam , quia talis cautcla appuiita eifet tuncinfraudem legis , vt bene animaduertit, Sc probatAntonius Gomez tom.x. variar.cap. 4. nurn.-j. Mo-lina tcm. 1. deiuftu. difp.zjS. §. dubium eft,fi'quis.Gama decif.i ic. num. 34. & deeif ;$i. num.^. Co-UAlJik.Xr variar. cap. \6. peft num. 4. I. faneimtu,§.1. C.dsdonat. quia alioquin facile cluderenturleges,apponendo contractibus malitiofas, dolofaf-que claululas, vt patcr; quatc talcs claufulx pronon appofitis cenfendx funr.
Idem dicendum eft , quando donantur pluresres,&: plures donationcs fiunt,vno,eodemque tem-pore, & inftrumento vni donataiio ,quia tunecon-fiderantur omnes illx donationcs tanquam vna adextinguendam infinuationem,vnde fi omnes fimulfumprx excedant fummam iure permifiäm , eruntfingulx donationcs inua!idx,quoad exccifum, licetvnaquxque donatio in fe fumpta non excedat eamfummam. Ratio cft,quia ratione tempon's , inftru-menti, 6V: perfonx , cui fiunt donationes , omnesvniuntur in vna, & quia hie non habetur ratio do-natariorum , fed donanris , ne vi, arre,& dolo de-pauperetur ,cui lex prouidere voluit. ita Gama de-ctf.$8i.num. f. Baldus in dtila l faneimtu , §. fi quüautem,C.de donat.
Idem quoque fimilitet dicendum eft , licet fintpltires donatarij ,& plures res, G donationes fiantvno,& eodem tcmpore,& vna feriptura ab vno do-natore ; iimiliter enim dicenrur omnes iftx dona-tiones vna donatio in ordine ad donarorem, Sc eritinualida, quoad excefTum, fi omnes fimul fumptxexcedant fummam iure conccllam , nifitiantcumihfinuatione, quia licet fint diuerfi donatarij, Scdiuerfx rcs,& ex hoc capite plures videantur dona-tiones;
!(?•>
\
"7-
18.