Lib.I V. Cap. IX.
297
quafi eoropenfariones debitigraruiti, gratitudinif-que, & aequiratis, ideo nulla indigent infinuatio-ne, nuüa Principis authoiiratc pro cxcefiu taxato,modo ramcn meritis, plus minufve, arquiparcntur,vt fuprä diximus cap. }'. Proccditque hoc etiam deiure Liilitano, vt rcfcrt Gama, & patcbit ftatim.9. Colliges quarto , donationes caufa mortis,
etiamfi pracfaram fiimmam cxcedant , non egeretau infinuatione, vt valcant, Ted eile ex fe validas.ita habetur in l. vltima. C. de donat. caufa mortis.docct Molina torn. x. de luftit. difh.xyy. §. deniquedonatio, quod ctiam locum habet de iure Lufita-no, vt docct idem Molina vbifupra. %.dubium cir-ca. Gama decif 11$. & 30 z. quia licet ordinationoftra noua hb. 4. tii.Gx. aflerat oranes donationestarn rnobilium,quäm immobilium bonorum, qua:sftimatioucm excedunc trecentorum aurcorum,fint approbata; per nos, vel per noftros Palati] Sc-natores, alias non valeanr nifi vfque ad praedietamquantiratem : quibus verbis tarn abfolutis viden-tur comprehendi donationes caufa mortis, & vni-uerfim omnes donationes ob quameumque cau-fam fadta? ; generaliffime enim loquitur lex ; ta-rnen, vt notant Gama, & Molina citati, debet iftaordinatio exponi per ius commune, & antiquum,nun enim vniuerfaiitas ifta inteliigenda eft de Om-nibus fpeciebus donationum , & de omnibus mo-dis illarum.fcd tantum de donationibus inter viuosliberalibus, iuxta ins commune , neque enim cre-dendum eft Ordinationen) Lufitanam voluifle perilla veiba derogare tot iuribus , & tot Dodlorumopinionibüs, vt bene animaduertit Molina citatus.j ^ Colliges quinto, donationes reeiprocas non re-
quirere etiam infinuationemj.yz»*//, & Amh.ibipofita. C. de donat. ante nupt. & l.finali, in princ.C. de iure dottum, glofia tn l.Aquilius,ff. de donat.Eft autem donatio reciproca,quandoaliqnid donotibi, vt tu mihi vieiffim aliquid concedas ; quodvel fieri poteft cum padroantecedenti, qua; dona-tio non indiget infinuatione , quia donatio pro-prio dici non poteft, fit enim ob caufam,& poriuseft contra&us vtrimque onerofus , quam donatiolibeialis.vt docet glofla inl. licet. Cdepatlts.verb.mortis caufa commumter approbata. Molina tomx.de iuflit. dtß>.iyc). §.in donatione reeiproca. Mafcar-dus de probat. hb.\. concl.^ {4. num.Si. Iulius Cla-rus lib.^.fentent. ^.donatio. ej.iG.num.^ .& cj.x.n x.ad quem fe remittit.Si yero antecedat donatio ali-qua , Ted fine padlo aliquo reeiprocandi illam , &poftea fcquatur alia donatio ex parte donatarij, quiprimam aeeepit, & fit maioris fumma:, quam fucritprima , quam aeeepit, cenfebitur remuneratoriavfque ad quantitarem prarcedenris donationis ac-cepta;, Sc non indigebit infinuatione : quo ad in-cremenrum ver6 , & exceffiim prima: prateedentis,indigebit illa, vt ait Molina allegatus. Scmpcr ta-rnen prsefumitttr in foro externo^ficri donationemreeiprocameum pactode retribuendo, cum aliquiddas, & aliudaeeipis , vt docet Bartolus inl.detis.ff.foluto matrimonio.num.6.
Colliges fcxtö,quando maioratus dotis,aut nu-ptiarum caufa inftituitur, vel quandoex faculratcRegis erigitur , non opus clfe Regis infinuatione,& facultatc.Tum,quia Regis facultas vim fntroua-tionis habet, vt berie obferuat Molina lib.x.depä-inog.cap.t.num.\()x\\\tm approbat alter Molina fta-tim allegandus. Tum,quia, fi indotem, aut in rtu-nitionem caufi nuptiarum inftituitur, iamfitobcaufam, & donatio ob raufam non indiget infinua-tione , vt diximus nuni.t.
D&niquc , quia qtiando abfque Regis raciirtate
maioratus inftituuntur, non requiritur Regis infi-nuatio ad eam inftitutionem, vr docte animaduer-tit Molina de prtmog. lib.x. cap.8. num. 1 r. quiavocati ad fucceflionem maioratuum grauantur, vcmaioratum reddant poft mortem fuccellbribusfuisvocatis ä primo inftitutore , & vt retineänt agno-mcn,& infignia inftitutorum getane, ob qua: one-ra talis inftitutio comradus potius quam donatiocenferi debet : & tandem quia folent inftitutoresmaioratuum ad conferuandam memoriam fuam,fuxque familia:, alia onera fuccefioribus appone-re , qua; ipfi iudicant ad eam rem fore necellaria.Rurlus, quia ea bona relinquuntur fuccefioribusvineulata, fine facultate ca alienandi, & fic magiscontra&us, vt dixi, dici poteft , quam fimplex, 6vliberalis donatio.
Ex quibus colliges feptimö.donationem faclama Principe , qui fuperiorem non agnofeit, alicuipriuato vafallo, & iam fi non fit ad piam caufam,infinuatione non indigere, q'iantxcunquequanti-tatis fit, quia cenfetur ipfe difpenfarc in leg« infi-nnationis. conftat ex l. faneimm. §. exceptt-s. C. dedonat. & l. 9. tit 4. pan. f. & idem de iure Lufita-no in vet'cribtis ordinat. tit. ^4. §.ultimo. Idemetiam eft de donationibus fadis ä priuatisPrinci-pi , vt habetur in Aiuhem. vt non fiant pignorat.Q.vltimo, docet Molina diff>.iy^>. §. donatio fall*ab eo Principe, tom 1. de iuflitia.
Ex priuilegio etiam particulari valida eft dona-tio fa£ta ä Magiftro militia?, id eft, a generali ipfismilitibus de rebus mobilibus , fiue id fiatete pro-priis bonis ipfius, fiue de hoftium fpoliis, fiue mi-litcs in belli oecupatione verfentur •, fiue non ver-fentur, cuiufcunque fit quantitatis, abfque infinua-tione. ita habetur in l.penult. Cde donat. & docetMolina tom.x. de iuflit. difP.iyj. §. donatio a Ma-g'fir&. & hoc procedit etiam in Lufitania , quia inLnfitania , vbi nihil difponunt noftra: ordinatio-nes , fequiuir ius commune,& nihil illa: difponuntin hac rc.
Exurgunt hie multa dubia.
Primum eft , an valida fit donatio fi iuramentoconfirmetur abfque infinuatione quoad excefllimfummac concefü , ita vt iuramentum fupplcat dc-fe6tum infinuationis. ha:c quarftio folum haberepoteft locum in iure communi, & Caftella:, nonverö in Lufitania , quia in Lufitania fi iuramen-tum fine Regis facultate, apponatur in aliquocontractu, promiffionc, donatione, conuentione,am diftractu, non folüm eo ipfo tale iuramen-tum eft nullum , fed etiam contractus ipfe , cuiaffigitur , licet alioqui fine iuramento fit validus,redditur inualidus, vt fxpe diximu»,5c patet ex no-ftris ordinationibus nouis hb. 4. tit.yo. num.i. ac
nem non requirentcm,vt bene notat Molina tom.x.de iuflit. dilp.x 7 8.§.confult6 autem.
Loqucndo ver6 de iure communi, & Caftella:,ftatuo, fupplere, de hxc eft hodie communior, &reeeptior opinio Iuriftarum. ita latiflime IuliusClarus hb.*,. fent. §. donatio, tjiuß.ii. AntoniusGomczius tom. x. variar. cap 4. num.%. Gutierrczde iuramento confirmator.part. 1. cap.y. nutn.x. Mo-lina tom.x. de iuflit. difl.x-j%. §. dubium etiam eft.ful.\{6. Sylucfter verb. donatio. 1. cjusifl.6. Deciusconßl.^6. num. 14. Parifius conßl.$ ^.n.\^.lib.^Corneus hb. 1. conßl.xxi. litera L.& confil.iS^.Utera H. lib.x. & ha:c, vt dixi, eft verior, & rece-.ptioc fementia, & pro ca, prxtcr Authores allega-
tos
f I.
IX.
'J
I 4 .