HF
~
84 De tranflat.donünij per donationem.
cifcuncU,&f- & C de coliai.bonorum, per totum. Scita docet etiamCabedo 1 part. äecif.areßo 71. vbidicir, ita fuifle iueiieatum in fupreino Senatu Oly-fipponenfi, foliim,quia promiflio, Sc donatio fueritapatre fa&a filiofamiliäs fub fua poreftate degenticaufa dotis,& pofle limilem promiffionem , & do-nationem probari per teftes, cum fit inter filium,Sc patrem, iuxta Ordinat. noftram Lufitanix inmuu.Ub.A,. tit.4Si.& htcpromijßo.
Si tarnen ille tilius ingiedi voluerit collationem
cum aliis fratribus , ftatuitur in prxfatis nouis or-
dinatiombus Hb.i-tit.97.initio , & mtm.x1. vt tunc
rencatur afterre ad collationem omnia fibi donata
a patre cauiadotis , tarn mobilia,quam immobilia>
cum omnibus fructibus , quos bona illa feecrunt
poft mortem patris donatoris vfque ad tempus col-
lationis , vt ibi dcclarat noftra ürdinatio man.} 1.
& docec Molina d'iß>. 15 8, vtrf. quando. Gama de-
cif.i 18. VMa.Cc.de partition. cap. 1 $. num.i^.Cs\-
das Pereira de empttone.cap.y num. 1 ^.Thomas Val-
lafcus allegat.^f. nwn. f. modo tarnen illcea bona
habcat fub fua poteftate , alioqui nontenetur prx-
dictos fruetus ad collationem afterre , vt bene ani-
maduertic Vallafcus departi'.iouib.cap.x 5. num.\ 8.
non tarnen poftiint obligari filij dotati ad hanc
collationem venire per alios fratres , fed fi yolunt
illam ingredi.tenentur hxc bona cum fructibus in
collationem inferrc ; nonpofiuiit,inquam, obliga-
ri per alios fratres ad collationem venire, & after-
re prxdicta bona pro xftimatiouc illius tcmpoi is,
in quo fuerint inuenta, ü mobilia fint, nifi illa ex-
cefterint legitimam filij dotati, Sc tertiamparentis
dotantis ; nam fi legitimam filij, & tertiam patris,
yel matris dotantis exceflerirn,poftunt obligari ab
alns fratribus illa ad collationem adducere , tan-
quatn lxlis in fuis legitimis ; Sc tunc reficienda il-
liserit prxditta lxfio de tertio patris , vel matris
dotantis , manentc rcliquo tertij penes filium do-
ratum.
In eo autem cafit , quo cum aliis fratribus vo-luerint ingiedi collationem fpe melioris conditio-nis ,non tenentur ad illam adducere expenfas, &fumptus factos a patribus pro conuiuio,& feftiui-tate nuptiamm , quia tales expenfx ad honorempatris , vel^ matris pertinent, & reliquorum fra-trum. ita Vallafcus induetus in praxi de partttion.cap.i $.num.^. Bart, in l. i.§.nec caßrenfe, num.y.ff.de collat.bonorum. Garcia de expenßs, cap.q.n.10.Molina de iußit.di^.x^^.verfde expenfis.
Maius dubiumeft,an veftes , & ornamenta dataä parentibuspro tempore nuptiamm , Sc ingrefliisReligionis adducenda, & conferenda fint ? qu6dfiedeeidit Vallafcus citatus departit.cap.iy n.^z.Si conftat fuifteaecommodata ä parentibus, vt or-natiüs illis diebus apparertnt, non conferendafunt,qui3 femper manferunt in dominio patris, velmatris. Si conftat finde fimpliciter donata , & nonaccqmmodata pro illis diebus, tuncquidera atten-to iure communi non funt etiam conferenda, quiafunt quxdam fimplices, Sc liberales donationcs,qua: de iure communi non conferuntur, quandonon excedunt quantitatem , quam parentes dona-re poffunt abfque infinuationc. l.penult.C.de cellat.Sc habetur communitcr in Authent. ex tefiamento,C.de collat.Sc eft communis doctrina,quam fcquun-rur Auetores.
Attento vero iure Lufitaiio,conferenda funt,fiueres agatur inter nobilesjiue inter ignobiles,& ve-ftes fint prctiofa?,vel non pretiofas,quia verba legisLufiranix Üb. 4. tit. 97. num. 7 . generaliffima funr.ibi yvelquocHnqfie Alio modo. Et generalitcr procc-
dunt; impqrtant enim omnem modum , vtbenenotat Vallafcus departit.cap. 1 $.num.f+.Si dubitimeft,an pater, Sc mater voluerint donare,an tantümaecommodare : tunc quidem videndum eft, an ve-ftes fintprctiofx,an non fint pretiofc : (i pretiofxfint, conferendae iunt pro eo ftatu,in quo iunt; finon fint pretiofx,fed ordinal ia;,& vfui quotidianoneccfIariae,non funt conferendae , iuxra dodriinamBaldi in l.fili* cmm 5 C.fiimilix ereifeundx. vbi ait,veftes quotidianas datas nurui , a focero non eileconferendas, nec alia necefiaviaad vfum quotidia-num,quia veftes ordinarix iunt pars alimentorum,alimonta autem non conferunrur,& in vic>u,& ve-ftitu conliftunt. l.legatü, jf.de (AimtntU legatü. do-drinam Baldifequitur Gama decif.<)x.num.x,& $.Paulus de Caftro conßl. 141. inetpit, F'idetnr di-cendum.
De veftibus miflls ab fponfo fponfas, antequamillam ducac, Sc (imiliter de ornamentis aureis ,velargenteis,vidcndus poft Afflidis decif.$i$. vbi do-cctjfi przdiclaE veftes, Sc ornamenta aurea, vel ar-gentea non fint exprefsc data , fed fimpliciter fintmifla ab fponlo fponfae. foluto poftea inatrimoniobreui tempore per mortem fponfi, vel quoeunquealiomodo pertinere ad hxredes fponfi , non adfponiani,ncque ad hxredes illius ,fi illa prarmoria-tur fponfo , & ideo non cfTc addacendas ad parti-tionem cum aliis bonis.quia eo ipfo , quod fimpli-citer milla fuernnt, cenfentur ci.non quidem data,fed tradita ,vr omatiorin tempore nuptiamm ap-parcrctjidque probat ille late,& per .multa iura ,&Doc"torcs;quod idem docet Ancharranus conf.181.mitio, ßutrius conf.$$.incipit, Quia maiorpars. Deveftibus autem ordiuariis, qux inferuire poffintvfui quotidiano,dicendum eil videri donatas , ran-quam alimenca,quiaalimcnta, vt dixi,in viitu,&:veftitu conliftunt, &ideo tanqnaro partes alimen-torum non eile conferenda^ , quia alimenta nonconferuntur. An autem ad vfum quotidianum,autad ornatiorem cultum in/emiant, iudicabir pru-dens fpedatis cireunftantiis- diuitiarum , Sc nobili-tatis viri , & vxoris , vt bene probat Matthäus deAfflidis d.dccif.\ 1 ^.'itim.y
Attcndeiidus tarnen femper eft vfus ,Sc mosre-gni, &ciuitatis, quia viri non cenfentur donare,nifi iuxta talcm morcm,vt patetex l.penult.ff.folutomatrimonio. Sc addit \cx,fane prodigalia veflimenta,qud modernus abufus induxit, donatacenferi nonpu-to„nec perlas,nec lapides pretiofos , quia nemo praßt-mitur male velle vti fnbftantia fua , cum dämm fuienormitate. Si tarnen fponfus , poftquam contra-dtum fuit matrimonium per verba de prxfenri,ex-prcflls verbis cas veftes pictiofas , & pretiofa ioca-lia dqhauit vxoii, nec poftea eam donationem inmorte reuocauit; tunc quidem ifta donatio , quxalioqui inualida erat , confirmarur morte maritidonantis.fiuc fponfa iam eftettraduda in domumfponfi ,fiue non : ita AftlicT:is allegams nun*. 10.vbi optime animaduertit, fi huiufmodi veftes , Sciocalia pretiofa mittantur a marito dies aliquotante nuptias,nunquam cenferi illi donata,(ed cen-feri rnifla , vt tempore nuptiarum ornatior appa-rear. hxc omnia videntur procederc quando ma-trimonium contradtum eft per conrractum dotis,& arrharnm.'
Si nuptix contraclrx funt per charram dimidic-tatis, Sc communicationem bonorum , vt eft con-fuetudo communis in regno Lufitanix, quandoalitcr non eft expreiTum,filiiis 3 vel fiÜ a dotata com-municat cum marito omnia bona fua , &mo'rtuopatre,vel matre , qui fimul dqtariim.fi vult ingredi
ad
9
10.
11.