76 De tranllat dominij per donationem.

¥£•

pientium , quas alirc vxores fuae qualitatis folcntefficere ; i iqne non folum fuis.fuoiumquc marito-rum fratribus , cognatis , Sc propinquis, fed eciamextraneis : in moderatione autcm illarum atten-dendum eft,vt chxi.ad qualitatem dantium,& acci-pientium ,ad quantitatem bonorum, quse habcnr,ad prarfenrero necefliratem, ad gradum confangui-nitatis,ad numerum filiorum,quos habenc. In aiüsregnis , in quibus ius commune non feruatur, fe-quenda eft confuetudo : vbi vetö difpofitio iuriscommunis feruatur , illi flau dum efl, vt diximusnum.iGMA Molina fow.i. de iuftit.dißut.i-j^.coLi.verf. Dottores nibilamintu , pag. 1 zy. D.Thomas in4 diß . 1 f qutfi.i.art.j.quafliunc.i. Nauarr.»«/«w-ma Latina , cap, 17. nmn. 1 f}. Abulenfls cap.6. inAfatthattm qu<tft.$j. Syluefter , & Angelus verb.eleemofyna. Lcflius tomo l.lib.z.cap.iz.dub.^.n.S^.Prirrio , quia confuetudo prxualet contra ius , imötribuit ius, &priuilcgium ad hoc faciendum , nonfecus , ac tribueret lex , fi de hoc pun&o dareturad hoc peragendum, quia confuetudo reeepta vimle<?is habet. Secundo , quia vxores non funt an-cillx maritorum , nec filix, fed funt foeix illorum,nee de fe funt incapaces adminiflrationis bono-rum , & gubernationis familix, quamuis fint ma-ritis veluti capitibus fubie&x.ne aliquid inordina-te efficiant. Tertio , quia mariti tenentur incon-feientia compctcntcm fuftentarionem alimento-rum vxoribus dare.habita ratione ilatus , Sc fortu-nx ; nomine autem competentis fuftentationisveniunt ctiam cleemofynx, quas aliae fux qualita-tis folent efficere,adeö,vt fi ä maritis feparentur,&bona omnia mancrent apud maritos, & ex officioiudicis eis competeus fuftentatjo nflignaretur , inhac afnVnatione competentis fuftentationis ha-benda erit ratio eleemufyuacum , & recreationumlicitarum , quas alias ciufdcm qualitatis, Sc nobili-tatis folent dare ,atque habere licite , & moderatc,vt eft communis Dodlorum fententia. nec obltatillud D. Auguftini in cap.qmd Deo $$.cju£fi.$ . vbicuidam coniugatx ita inquit : N>htldetuavette,nihil de tuo auro , vel argento , vcl ejttacumque pecu-'nia , am rebm vllis terrenis tun, fixe arbitrio viri tnidebnifti i quia id intclligcndum efl, nihil immode-ratum,& nos loquimur deeleemofynis,&donatio-nibus moderatis.ita Molina tomo i.deiußdijp. 174.pag 130. col z.verf.quod fiquü.

Imö , non eft etiara improbabile pofle de iureLufitano lib.4. noudt, Ordin.üt.-j.^.fin. vxores dare,Sc facere donationes moderatas abfque maritorumconfenfu. Et ratio eft , quia id ex eodem iure, imö& de iure communi, Sc Caftellx maritis permirti-tur ex fuprä didlis , Sc ex traditis ä Palatio in rubr.§.48.>?«>«. \.& §.68. poft BartoU» l.finalijnfincff.rerum amotarum. ergo etiam permittitur vxoribus,quia vxor,& mariti funt correlatiua , Sc in corrcla-tiuis idem eftius, eadem difciplina,& quodde vnodicitur , de altero quoque affirmatur. l.vetlesnecne,C.de reuocand.donat. Bartol.»6i, Angelus, Sc Baldusnum. 1. Et quia ftatuta prohibentia vxori modera-te donare , funt rigida , Sc rigorofa , vt bene ani-maduertitTiraquellus ad leges connubittles,glojf.f.num. j 7 , quare late funt interpretanda ; &fiftri-c~le,ka funt ftric"le interpretanda , vt plus liceatmaritis , qui adminiftrationem omnium bonorumhabent , quam vxoribus , quas nullam habenc.Nec obftac , quöd mariti habeant adminiftiacio-nem omnium bonorum , & vxores non habeant,VC dicamus , ideo ius vxoribus negare donationes,&eleemofynas modcratas,non maritis.quiaid du-rum eft omniuo, & videtur itrationabile refpedu

v

vxorum , qua; funt fociai maritorum,& dute fii.i (demcuinta maritis, fiew aliooenta-emerunt; quarcinde folum fequitur vt imra muderationem debi-tam maiulculas coucedamus maritis , quam vxori-bus.at id Ulis abiukue ntgarc.durum plaiic,cx irra-tionabile videtur,maxiive,quia ius commune , easillis conced)t,vti vidimus.

Et mihi extra dubium eft , poile vxores has mo- 10.deratas clcemofynas , quas figillatim iiuraannunipro (ingulis vicibus poflünt efficere , vt probaui-mus num.i'i. feruarc ,vt limuleas pro nirceffitatcaliqua oecurrenre alicui perfonx graui donent;quid cnim refere , quöd fimul eas dones , quamquöd minutatim dones J Dices : agitur demaiotiprsiudicio viri, fi fimul,& vnocumulo donentur,quam (i minutatim donentur. Refpondco illudpra?iudicium non effe confiderabile , quia fi easfingulis diebus in loculum vxores mittant, ne-mo negabit in fine anni , autmenfis poffe fimul,Sc vno cumulo pauperibus erogare : perindc ergoerit eas fimul, aut pro fingulis vicibus dare. Efthxc mea refolutio partim confenranea AoOainxNauarri mfumma Latina,cap. ij.num.i 55. vbi di-cic, non poife vxorem abfque licentia mariti darenotabilcm elcemofynam cuidam confanguinear,nec alreri perfona: extraneae fimul, Sc vno cumu-lo , etiamli per partes difeutfu tempotis tantamquantitatem don.ire poflit, quantam fimul donat,quia fufficit,nc poflit facere, quod ä prineipio camfimul donare intcndeiir. Eft camen valdeconfen-canea dodlriuae Molina! tomo x.de itißtt. dißut.174.§. ex dittü. vbi refuluit, polle vxorem , quasam-plam dotem fecum tulit , eam quantitatem fimul,vno cumulo , Sc pro vna vice dare abfque obliga-cione reftitutionis ex fua ttrtia marito faciend;r,quod patebit ftatim ex refolutionc dubij fcquen-tis. Faciunt etiam pro hac mea opinione omnes,qui dieunt, frarres,qui fratres,vcl forores fuas pau-percs tenentur alere,& dietim alimenta dare, poifetuta confeientia pro ratione alimentorum eas do-rareadlimando alimenta. Sc ea fimul,& vno cumu-lo eisindocem dare; & hi funt Molin. Lb.i.depri-mogen.cap. 1 j.mim.61. Bacca intraltat.de melior.fi-lijs,cap.ii.a nwn.^o. Azor tom.i.itißit.moralMb.i.cap.^o.q.z.SczW).

Dubium ergo eft,an mulier diues , qua! amplamdotem fecum tulit in donuim mariti , poflit dona-re abfque licentia mariti 40. aureos fimul, & vnocumulo ad pium opus. v.c. ad fupplemcntum dotisalieuius feeroinae , magnas fux obligationis , puta,filix nutricis fux ? Sc quamuis Nauarrus infummaLatina,cap. 17. mm,i^, Cabcdo 1 .pari.deeif. 106.riHm.4. Sc omn^s , quos citauimus pro prima opi-nione num. 17. id ncgenr,ex eo fundamento , quödvideatur hxc donatio valde exorbitans , &: immo-derata,& vxores nec de iure , nec de confuetudinedonationes immoderatas facere pofle, idque etiamfi maritus fit longc abfens , quo ctiam cafu longxabfentiae mariti, non poterit validc vxor tarn am-plam donationem facere abfque iudicis authorita-te, Sc decreto , deficiente mariti licentia , Sc noftraOrdinatio lib.+.tit.y.innouü,§-fin. folumidconce-dit maritis,& in modicis, Sc moderatis tantum do-nationibns.non in tarn ir.agnis , ex eo quöd illi fo-lum adminiftrationem bonorum^ rerum habeant,&confequenter videnrur id negare vxoribus, quianullam habenevt dictum manet.

Attamcn Molina torn.z. de iuflit.difp. 174 §.e.v lt.W*'ffftf,aifirmac, &iddcbent affirmarc omnes,quosinduximus num. 18. quiaid deducitur ex illorumfundamentis , Sc ratio eft pnmo , quia moderatio

cleemo

tl.