Lib. IV. Cap. VI.

2-75

tmritos, amentes, prodigos, carentes ratione, im-pubcres,filiosfamilias, minores vigintiquinquean-nis , Religiofos ; Sc in fumma omnes illx perfonx,qua: Ucee habeanr dominium bonorum, carent ta-rnen libera adminiftratione illorum , & de his Om-nibus iam faris fuperque egimus füpra lib.i. decon-tratlibtu in gtnere, cap. i$.per tot um , & deinceps t& prxcipue in totn. z. Decalogi Üb. 7. praeepto 7.vbi late egimus de furtis maricorum in vxorcs , Scvxoruua in maritos.

VxOYCi.

14. Animaduertes ergo primö, eos, qui alterius po-

teftati quoad bonorum abminiftrationem funt fub-iecti j nihil pofle de iplis bonis donarc abfque vo-luntate , Sc confenfu taciro , vel expredb eorum,quibus funt fubie&i in rati adminiftratione , quodintelligcndum eft, vel titulo cleemofynx, feclufaextrema , vel graui neceffitate, vel quocumquealio titulo , vt beneanimaduertit D.Thomas 1.2.qtufl.ij.artic. 8. Molina tom. 1. de iufi. dtfp. 274.initio.

I y. Animaduertes feeundp, in hoc iwftro regno Lu-

firanix de confuetudine , Sc In tegno Caftellx deiure omnem adminiftrationem bonorum ad mari-tos pertinere, non ad vxores , etiam parapherna-iium ( funt autem bonapafapherrla , vel parapher-nalia illa , qux vxores feciim deferunt indomummaritorum extra dotern ) Sc omnium illorum , qtfceillaacquirunt conftante matrimonio, acu , labore,induftriaque fua, etiam infeientibus maritis : ita-que in Lufitania , Sc Caftella nullam habent om-nino adminiftrationem bonorum aliquorum, quoreunque modo , vel arte quxfitorum ( nifi fortedum contraxerunt, aliqna fibi adfuam liberam dif-pofitionem exceperunt.) ita communiter Dolo-res, Molina tom. 2. de iußit. ditla d'ß>ut. 174. verf.vt credo.Czhc&o t .part.deaf.106.per tot am, & ».4.

l£ # Et quamuis D. Thomas 2.2. qutß. 32. artic.S.

ad 2. Paludanus , Gabriel, Richardus , Sylucfter,Angelus, Sc alij, quos referr, Ted non fequitur,Mo-linaallegatus, exiftiment, habere vxores liberamadminiftrationem bonorum paraphernalium , &corum , qux conftante matrimonio negotiatione,acu, induftria, arte, laboreque fuo acquirunt, &pofTe de illis confequenter libetc donare, & difpo-nere »repugnantibus etiam, prohibentibus, & con-tradicentibus maritis: attamen id procedat, & itaeft de iure communi, de quo D. Thomas , Sc Au-ctores a Molina indueti loquuntur : non tarnenprocedit in regno Portugallix, & Caftella;, in qui-bus, vt diximus, omnis adminiftratio omnium bo-norum ad maritos fpc£tat, Sc nulla ad vxores. itaMolin. diel, tom.i. de iußit diß>. 17 4 pag. 116.coLi.verf.hoc ita conßituto, & verf. Paludanta.

1 7. Quxftio igitur eft, an in Lufitania , Sc Caftel-

la, ficut maritis licet conftante matrimonio ex re-bus mobilibus communibus medioeres facere elee-mofynas, attenta qualitatc, Sc poffibilitatefua,fuo-rumque bonorum , ita id etiam liceat vxoribus ?Quöd id liceat maritis in regno Lufitanix , patetex vfu , & confuetudine , & ex noftris ordin. no-uis/t^.4. tit. 7. %.vltimo. & ratio id conuincit,quiafi in his duobusregnis, vti diximus numer. iy.omnis adminiftratio omnium bonorum ad maritosfpeftat, non ad vxores, fequiuir , vt moderatx do-«atiunculx bonorum mobilium ad illos etiam per-tineat, maxime per eleemofynas : huiufmodi enimmodicx donationcs non excedunt illorum potefta-

tem hac igitur de re circa hanc quxftionem duxfunt opiniones.

Prima negar, Sc ait, in his dnobus fegnis Lufi-tanix , Sc Caftellx nihil pulle omnino vxorcs do-narc , ncque etiam titulo eletmofynx de bonis,quorum adminiftratioad maritos fnedtat, nifi deconfenfu, & voluiitatc tacita, vel cxprella illorum;Sc Ci aliquid donenr, teneri ex iuftitia de tertio , &quinto worum bonorum rcftitueie maritis tantum,quantum in iüiseos darnnificarunt,& fimariti iamunt mortui, illorum hxredibus , vel ftliis. ita .Mo-lina tom.i. de iußit, di(j>. 274- pag. 1 27. col. 1. verf.Dotlores communiter. Leffius tom. 1. de iuttit. Ub.t.cap. 1 z. dub.ijf num 8 z. Nauarrus cap. 17. tu i<jy.Cabedo 1. part. decif.106. num. j. & communiteromnes , qui loquuntur de rigorc iuris iftorum rc-gnorum. Et ratio cAprimo, quia in illis omnis ad-miniftratio omnium bonorum , etiam mobilium,Sc paraphernalium, Sc eorum , qux conftante ma-trimonio, negotiatione, acu, induftria, & laborefuo acquirunt, ad maritos fpe&ant: ergo nihil pof-funt vxores de illis licitc , ac valide donare abfqueconfenfu tacito, vel cxprtflo maritorum. Nam do-natio fequuur adminiftrationem bonorum mobi-lium : quare,qui caret poteftate adminiftrandi, ca-ret etiam poteftate donandi, & diiponcndi. Secun-do, quia de iure Caftellx id patet ex legibus Regni,vt probat Molina , de iure Lufitanix id conftat exnouis ordinat. Lb. 4. tit. 17. § finali. vbi foiis ma-ritis huiufmodi donationcs moderatx , proptereaquod liberam adminiftrationem omnium bonorumhabcant, fpecialiter peimirtuntuv; qux aurem n^a-ritis proprer aliquam rationem fpecialcm ipcciali-ter conceduntur , uermittunturque , confcqueiucrvxoribus deneganrur, cum careanteaufa , & ratio-ne, ob quam conceduntur maritis, nempe admini-ftratione bonorum, cap.cum illorum, defent. exeom-rnunic. cap. nunc, de prafumptionib. Tertio , quiaexceptio, feu difpoiitio fpecialis firmat regulam incontrarium. l.ius fingulare.ff.de legib Qjf/irro, quiadoqationes funt quafi contractus, vxores autem ü-neconTenfu maritorum tacito , vel expreffo , neecontrahere , nee quafi contraherc poilünt; quodprocedit etiam iuxta Cabedum ditla 1. part. dc-eif \o6. nurn.^. & 8 quando mariti funt longc ab-fentes, attento iure noftro Lufitano hb. 3, iit.$i. §.finali. quia vxores ftarenonpoirunt in iudicio (inevirorum confenfu , ftarent autem in illo , fi fineillorum confenfu etiam illis longc ä regno abfen-tibus contrahere, aut quafi contraherc poffint. Sedidem Cabedo««»; 8. ftarim fe dcclarauit, dicendoid procedere de rigore noftri iuris : nam de iurecommuni, imeruenieme neceffitate , aut cau(a iu-fta, qualis eifet maritare filias, aut moniales face-re, data bona occafione , filios in Acadcmia caufaftudij alere, pollunt vxores alienare, & contraherede mobilibus abfque confenfu maritorum , illoquenon expedato, quia renentur mariti id tunc ratum,gratumque habere, quia in veilitatem illorum ge-ftum fuir. ita Soares///. de las deuda* num. 3. verf.feptimo limitat. Aymon canfi 1 i.num. + .l.velles keine.C. dereuoc. donat. Inßittit de obligat, qua ex qua ficontraElu, $.1. l.firemunerandi, §, \. ff.rnaudat.l.i.& 1. ff.de negot.ge'ß.

Nihilominus fccundafementiaverior,cui adhx-reo, affirmat, Sc docet in his duobus regnis Lufita-nix, Sc Caftella:, licet non de iure , (altem de con-fuetudine , polfe vxores nolentibus, conteadicen-rribufque maritis donare , & faecra eleemofynasmoderatas , & confuetas, attenta poiTibilitate lft>-norum,§c qualitate perfonarum dantium ,& acci-

piemium,

?8,