27° D e tranilacdominij per donationem.
?«
■
Inquires igitur,an depottati, & relegati in exiliumdonare poffint caufa mortis ? Relpondeo dcporra-tos in exilium in perpetuum non pofle de iureconimuni donare caufa mortis , tcttari, aut legare.Etomncs donationes factas ante deportationem,ficut etiain teftamenta , & legata per fententiamdeporrationis.pcrpetuiqueexilij ,eo ipfo reuocari,& tranfire ad fiicum. Et idem eil de damnatis admortem, textus in l.fi aliquu.ff.de donat .caufa mor-tü. &c ita docet Moiina de pnmogeri. Itb. 4. cap.i 1.num 11. & Molina Theologus riw/o 1 de tuHit.di-JpHt.iSS. §• donatio caufa mortis faita cuuunque.fubiungit vero primus Molina hxc vetba y Licettarnen hoc itafe habeai in donatiombu* caufa mortuinon tarnen ita fe habet in mawranbus mßttutts do-nationereuocabili interviuos , quia mjlittttiones ma-toratuum non reuocantur , nee expirant deportatione,vclrnortu damnationeinfiituemts. Et ratio differen-tix eft, quia maioratus in contractu inftitutus , etilreuocabilis fit, noneftverc vltima voluntas,quam-pis aliquos illjus effectus habest ; nee cftlegatum,nec fideicommiflum,fed teitiam quandam (peciemconftituit, vt ille latc oftendit hb. 1 .depnmogentjs,cap.11. Nec etiam afiimilaturomnino donationicaufa mortis ; quamobrem non eft cur legatis , te-ftamentis , codicillis > aiu donationi caufa mortisxquiparetur, vt dicamus friam reuocari per mortisdamnationem, aut perpetui cxilij deportationeminftituentis > ficut reuocantur vltimx voluntates,legata,& donationes caufa mortis.
Licet tarnen donationes caufa mortis aliis factxa deportatis, & perpetup damnatis excipiantur ,&reuocentur , donationes tarnen caufa mortis facta:inter virum,& vxorem ,fi traditio prxccffit ex pe-pujiari priuilegio in iimili deportatione, & mortisdamnatione non reuocantur, modo rraditio timo-re , vel fufpicione peenx facta non fuerit,ac proin-de eabona fic donata ä viro vxori pernnent ad il-lam in eo euentu , qu6d vir ad mortem damnetur,aut in perpetuum exilium deportetur , non ad fi-feum. Poteft tarnen vir in exilium deportatus dumnaturaliter viuir, cam donationem reuocare, quodponftirutum eft in fauorem, & folatium vxoris , vtgonftat ex /. res vxoris , C. de donat. inter virum, &vxorem. docet Molina torno i. de mßit. difput.xSü.§. donatio cpufa mortis, patet rurfus ex l.fedfimors,initio,ff de donat .inter virumsjr vxorem. q U od ideraaicEmanuel iCoQ.zcap.fi pater,part.i .verb.legauit,num.6.
Molina tarnen poftquam dixit, necefle efle, nedonatio facta vxori, caufa deportationis viri reuo-caretur , vt prxccderer traditio, ex fententia Ema-nuelis a Cofta citati, addidit, credo tarnen id nonefle neceflarium,quoniam lca,fedß mors, citata,lo-quitur vniuerfim de donatione caufa mortis factaä viro vxori,& non dicit, opus efle vt prxcetlat ta-Us traditio , & vbi lex non diftinguit , nec nos di-ftinguere debemus; maximc cum donationes cau-fa mortis inter coniuges validx fint abfque tradi-tionc. Hxc ille. Ego opinionem hanc Molinar cre-do veriorem , quia nec etiam alteta lex citata , resvxoris,C.de donat.inter virum, & vxorem, hanc tra-ditionem requirit, vt videre eft in illa,ibi,Äf/ vxo-rts 3 qu& velfneceffione qualtbet,vel emptione,veletiamlargitione viri in tarn ante reatum iure peruenerant,damnato,ac mortuo ex peena marito,illibatai effe pra-cipio, nec alteni criminis \nfortun\o adflringi vxorem,, cum donatio maritalisante tempw t rimims,ac reattucotlata in vxorem , qwapudicitU prtmio ceßit,obfer-uandafit.Ei ftatiru addidit infra:S»» autem deporta-tio UiatAiTion tarnen mors expaenafuent,donaüones a
viro vxori collata adhttc in pendenti maneant. id eft,vt ibi expheat glofla, adhuc a marito ante mortemnaturalem illius poterun: reuocari , Vt luperius di-ximus , quia nec matn'mo'nium in huinfmodi cafi«bus difibitiitur. hxc lex , vti viöes , non requirittraditionem. Molina tarnen dttto torno i.de iuüit.dijpnt.i.Ü$ §• donatio caufa mortis , cV Couanuuiasin rubr.de tcftament.part.y tmm.\. putant , per de-portationem viri eo ip(o dominium rei donatxcaufa mortis tranfire in vxorem, tametfi reuocabi-liter,eo qioddum naturaliter viuit ,pollit vir camdonationem reuocare ; & id patet ex verbis legiscitatx infia , ibi, tta vtfivfijue advit* temptu ma-rito* eai non renocauerit, cxmorteeiut confirmentur,fifco vero ad eas res nullam tn poftcrum communionemhabituro.
Dubitabis adhuc > an valida fit donatio caufamortis ccllatain alterius voluntatem. v. c. fi quisita dicat, fi Petrus patruus mens voluerit, donotibi poft meam mortem centum ? Communiterrefpondent omnes Doctores validam efle. Et fun-damentum eft , quia contractus relati in volunta-tem alterius per modum conditionis validi funt.Vndc cum donatio , quoad fuam confedfionem,ptoductionemque, regulam,leges, & folemnitatescontractuum inter viuos fequatur , indeeft , quodvalida,ac firmafittalis donatio,qux quoad fuipro-duetionem fub ea conditione facta fuerit. itaEma-nuel ä Cofta üb. 1 feletlar.interpret.cap.i 1 .nurn.vlt.argumenro Ugis,tamis,%,vlt\rno. & qnx ibi notan-tut per Doclores.j/f^ff donat .mortis caufa. Sc ita do-cet etiam Molina tomo i.de i»ßit.dijp.i8$. § ex ea-dern prima.
Similiter , an donare poffint caufa mortis pu-blici vfurarij , addubitant Doctores , & ratio du-bitandi eft , quia , non pollunt validc teftari , nifiprius foluant , aut cautionem prxftent vfurarumfoluendarum : ergo etiam fimiliter non porcruntdonationes caufa mortis facere , maxime , quan-do illx effent maioris partis bonorum fuorum,aut faltcm magnx quantitatis illorum ; quia cen-febitur id factum in fraudem , fecus quando dona-tiones effent parux quantitatis , & propter hancrationem id aliqui afnrmant, quos refeit Couar-ruuias in rubr.de teßamemis, ^.part. nttm.i 1. & fe-qucntibus. Communis tamca opinio docet , nonporte eos donationes caufa mortis facere , nec inmagna , nec in parua quantitate , nifi prius fol-uant vfuras , aut certam , Sc fecuram cautionemfoluendi prxftent. eam tenet glolla vltima in cap.quamquam , §. vltimo,de vfitris , in 6 Iulius Clarushb.^.fernem. §.donatio , cjuaß.y. &idem Couarru-uias hb.i.variarum refolutionnm,cap.$.num.c). Moji-na tomo 1. de ittiltt. difl/ut. 137. §. an vero. Et ratioeft.quia glolfa citata , Sc communiter reeepta vni-uerfim docet,eum qui teftari non poteft,neque do-nare pofle caufa mortis, a qua regula neminem cx-cipit, nifi folüm filiumfamilias , qui donare poteftcaufa mortis de confenfu exprelfo pattis , vt fupräiam diximus; non tarnen poteft de eodem teftariconfenfu , nc vltima voluntas teftamenti ab alte-rius pendeat voluntate : vnde cum de manifeftisvfurariis nulla fit facta exceptio in iure, ftandumeft regulx generali illius gloflx. Neq lIC fatisfa-cit refponfio Couarruuix primo lo C o allegati, ni-mirum gloflam illam mtelligendam eile de iis,qui ex naturali defectu teftari non poflunr , quiafi ita eflet , alioquin non eflet neceflarium cx-cipere filiumfamilias , quem conftat , non ex na-turali defectu, fed ex iuris difpofitione teftari nonpofle.
Quod
3f-
1$