Lib. IV. Cap. V.
269
donare polTuitt, am illa alienare, nifi fimul accedatiudicisdccrerum, vt doctc oftendit Molina tom. r.de iuftit. dijp. 224. & tom.i. dift>. 288. §. ex eadem.Excipe tarnen bona caftrenfia , aut quafi caftren-fia , de his enim libere donare pollunt , tarn interviuos, quam mortis caufa. patet ex /. pupilltts, ff.deaajmr.rer.dom. & l.ftcuratorem, C.de in integr.re-fttt. 8c eft communis opinio , quam docet Baldus,Angelus, Salicetus, Paulus de Caftro , Alexander,Iafon, & omnes in C'.qui teftarn. facerepoffunt. Au-thent. vt fponfal. larg. c ex hoc , vbi glofla in verb.tefiari. & Bartol. coUat. 9. Aretinus Inftit. quibtunoneftpermijfurnfac.teß. Petrus Ancharranus,Imo-la, & alij, cap.x. de teftarn.
19. Si autcm iam non habeant curatorcm , vel asta-
tis vcniam obtincant a Rege, poft lo.annos exple-tos, 11 mafculi fint; & 18. n" fceminae, pofiunt vali-dc donationes facere de mobilibus , tarn inter vi-uos , quam caufa mortis ; ficut etiam validc pof-funt celebrare alios conttactus de iifdem rebus mo-bilibus : de immobilibus autcm non poflunt fincauthoritate,& decreto iudicis,vt late diximus lib. 1.de contrattib. in genere ; ita Molina tom.t.diß>.ijy.& 27S. Guvierrez deiuramentoconfi>matorio,part. \.cap. 13, Molina de primog. üb. 2 cap 9. rmrn. 9. con-cordat ius noftrum Lnfitamim Hb. I. tit. 6y. § 64.&6$.in vetenbwordu'/at.quod non aliier probant,quam quöd, vt fupra diximus, donatio caulk mor-tis quoad fuam productionem fcquitur naturamcontractus, vti diximus num. 17. adfinem. Quarefi minores, qui curatorcm non habent,po(Tunt ce-lebrare contractns fine iudicis ,8c curatoris decre-to de rebus mobilibus,itaetiam 8c donationes cau-fa mortis facere.
30. Et fimiliter poflunt huiufmodi minores fine iu-
dicis, & curatoris aurhorirate in teftamento, & co-dicillo facere prasdictas donationes caufa mortis,quia, vti dictum, ac repetitum manet, talis dona-tio legatum potius eft, quam donatio caufa mottis,vt bene docet Molina/«w.2 dift.t%%.§.ex eadem 1.Imö cenfet ibi Molina per Epiikeiam donationemfacere in teftamento , aut codicillocum ftipulatio-ne, feu aeeeptatione donatarij tacita , vel expreiTä,vel altrrius de iure habilis adaeeeptandum abfquetraditionc validam, & firmam elTe, quoniam fi lc-giflatores, qui leges condiderunt, interrogarenturin hoc cafu, fine dubio ita refponderent.
* X. Quid autem , fi huiufmodi minores extra tefta-
mentum caufa mottis donent , & rem ftatim do-natario tradanr, iuramentoque cunfument, fe eamnunquamreuocaturos ? Relpondeo dominium reidonatae , qux a traditione ineipit in fe fumptum,abfque illo iuramento conrumatorio tranfite indonatarium.tot modis tarnen reuocabile, quot mo-dis in vita reuocari poterat , vt fuptä probauimus jiure tarnen communi infpecto , non pofte reuocariraiioneiuramenti,quo fuit donatio conrnrnata.itadocet Molina tom. 1. de iuftit. dtfp. 149. §.fecundr,meft, poft initium dijputationis. vbi ita ait, licet inua-Itdus fit contractu* minorum fine folemnitattbiu iurerequifitis failtts ; fi tarnen jponte ,ideft, fine vi , etrmetu,tureiurando confirmetur.firmus redditur,nec re-peti poteft id, (juod ita altenatum futt; ita habetur injduthemica Sacramenta puberum,Cfiaduersits ven-ditionem. quia iuramentum illud non eft de re illicita,feruarique proinde fine di(pendio falutis atema poteft.rüccille. Et licet teftamentum iuramentqgconhr-matum de non reuocando , adhuc reuocari poflit,iuxta probabilcm quandam opinionem, tarnen do-natio caufa mottis reuocari non poteft, quia innoftro cafu tranfiuit in contradtum inter viuos fa-FagHndez.dc Iuftit i*,&c.
c~tum, 8c contradtus minorum alioqui inualidi pro-prer folemnitaris defectum , redduntur validili iu-ramento firmentur in iure communi ftandq.
Excipe tarnen fnLufitania, quia in hoc regno jx.Lufitania: iuramentum in contraitibus appofitumfine Regis facultatc ex antiquiflimo priuilegio äSede Apoftolica Rcgibus huius regni coneeilb,ipfo iure eft nullum , vt difponunt leges Lufita-nia: lib 4. nou. ordinal, titul. 75. in vetenbtu ti-tul. j. &nos probauimus late Itb.i. depromiftio-mb. & contradhis , qui eodem iuramento con-finnatur , ipfo etiam iure nullus redditur/, licetfine illo firmus eflet, ac validus. Et ideo de iureLufitano , cum non valeat iuramentum appofi-tum in contradtibus, & donationibus, ac con-uentionibus, & eo ipfo iuramenrum,& contrariusfit nullus, licet alioquin fine tali iuramento validusfueti, perinde eft, ac fi nunquam talis donatio , at-que iuramentum fada fuerint. De iure autem com-muni illa donatio ratione iuramenti appofiti reuo-cati non poteft.
Dices : Illa donatio , cum fit donatio caufamortis , licet ineipiat a traditione & ttansfe-rat dominium rei donatas in donatarium ; ta-rnen transfert illud ror modis reuocabile , quotmodi reuocari poteft ipfa donatio , dum riuit do-nator , vt diximus fupra num.6. & fic per eam tra-ditionem non amittere rationem donationis cau-fa mortis,& in contractumdonationis inter viuostranfire , illiufque naturam aifumere. Atqui hxcqualitas itrcuocabilitatis , quam habet conttadhisinter viuos celebratus ratione iuramenti adeo re-pugnat donationi caufx mortis qua' de fua natu-ra poftulatjvt toto vitac tempore reuocari poflit, vtfit illi incompatibilis : ergo fi ratione iuramentitranfit in donationem inter viuos, irreuocabilis eft,& transferr dominium abfolute in donatarium ir-rcuocabiliter, 8c non tot modis reuocabile, quotmodis reuocari poterar donatio caufa mortis. Re-fpondeo. Nos fupra numer. 6. cum diximus tran-fire illud dominium per donationem caufa mor-tis ineipientem ä traditione in donatarium totmodis reuocabile , quot modis reuocari pote-rat donatio ipfa in vita donantis , & rem tra-dentis, locutos fuille de donatione caufa mor-tis abfolute facta , nimirum finc illo iuramentode non reuocando : at modo loquimur de donatio-ne facta cum iuramento irreuocabilitatis ; 8c inhac donatione , & cafu cenfendum efic , 8c inter-pretandum illud verbum caufa mortis, cum ac-cedit iuramentum , pofitum eiTe tanquam caufammotiuam, non finalem ; id eft, appofitum eile , vtoftenderet donator , fe ex confideratione mortismoturn fuifte ad faciendam illam donationem in-ter viuos, 8c tunc reuera , cum accedit iuramen-tum irreuocabilitatis , confirmatorium .ipfius do-nationis caufa mortis , potius celebrari contra-ctum donationis inter viuos, quam ficri aliquamdonationem caufa mortis : ita colligitur ex In-rcconfulto ad L vbi ita donatur , ff. de donatio,caufa mortis docet lulius Clarus lib. 4. fent. §.donatio, quxft. 4. num. 5. Couarruuias in rubric.de teftament. 2. part. poft num. 11. Molin. tom.i .detufttt. di/p. iri. §. contrariafenttmia. Natta con-fil. 104 num.6. vbi dicit, fe neminem inucnille, quihuic vetitati contradicat,
Sed agamns de donatione caufa mortis deporta- 3 3.torum. Deportatus autem illc in iure dicitur, quiad perpetuum exilium damnatus eft. Relegatus ve-r6 ille, qui ad temporale exilium damnabatur, vtpatet CX l.relegattu , $. differentia , ff. de interditl.
2 , Inquires